Roman van Perchevael, Percheval, 1275-1300, auteur onbekend.

Geschreven en vertaald door Nico Koomen.

Klik hier voor de index.

247 Daventure gewaget nu das,

Dat menech man blide was

Dor dat Perchevael te hove es comen,

Ende om dat si mede hebben vernomen

36955Dat hi gewonnen heeft sijn lant,

Ende sijn broder mede altehant

Acglavael dlant heeft beseten.

Dor dese sake, alse wijt weten,

Dede die coninc houden hof

36960Om te merren sinen lof,

Ende ontboet als te voren

Die ter tafelronden behoren.

 Ende alsi in dese feeste saten

Quam daer ene joncfrouwe, di utermate

36965Lelijc was in allen maniren:

Men mochse niet wel visiren

Van gedane hoe swerd si was:

Si hadde di tande gelijc den das:

Si hadde granen omden mont

36970Ende enen snavel gelijc den hont,

Ende ogen hol, der simmen gelike:

Die wintbrauwen lanc ende eyselike:

Dat ansichte breet ende vuel

Si quam gereden op enen muel

36975Inder zalen ter selver stat

Daer die coninc Artur at,

Ende si groette den coninc vorwaer,

Ende al die met hem waren daer.

Daerna sprac vort die joncfrouwe:

36980"Her coninc Artur, bi mire trouwe;

Ic moet noch tavont herde verre

Ofte ic saels wesen erre;

Want ten castele, hebbic geval,

Orglieuse, here, soe sal

36985Mine herberge wesen, wildijt horen,

Daer vif hondert ridders utvercoren

Ende .lx. sijn altoes binnen;

Ende elc heeft daer, als wijt kinnen,

Sine amie. Dies wille roken

36990Dat hi aventuren wilt soken,

Daer mach hi vinden in allen tijt

Joesten fel ende swaren strijt;

Een mach daer proven sijn geval,

Ofte winnen oft verlisen al.

36995Es hier ieman, die wilt winnen

Alden prijs die heeft binnen

Die werelt nu? Ic segge hi vare

Opten berch te Montesclare;

Daer es beseten ene joncfrouwe,

37000Die hulpeloes drivet groten rouwe.

Dise hulpe uter noet

Men souts hem spreken ere groet,

Ende hi mochte oec danen bringen

Tswerd metten vremden ringen,

37005Daer grote doget an geleget."

248 Die joncfrouwe heeft nu al geseget,

Ende reet en wech eer iet lanc.

Mijn her Walewein doe op spranc

Ende sprac: "Bi mire trouwe, ic vare

37010Der joncfrouwen hulpen te Montesclare."

Ywain sprac: "Ic wille riden

Ten castele Orglieus nu ten tiden,

Ende proven daer mijn geval."

Ende Keye sprac: "Ic sal

37015Ten Doloreus nu varen met."

Dit selve seide her Griflet.

Ende Perchevael seide: "Ic wille riden

Achter lande in allen tiden,

I alle martsen harentare;

37020Ende es ieman die oppenbare

Josteren wille jegen mi

Oft vechten met swerden oec daer bi,

Ic makene mat oft hi mi mede

Eer ic meer van hem scede."

37025Ende eer hi volinde sine tale

Sprongen daer op si hondert wale,

Ende hebben haer wapine an gedaen,

Ende namen orlof alle saen,

Ende souden en wech sijn gereden.

37030Daer sagen si comen met haestecheden

Ginganbrisile met gewoude,

Die brachte enen scilt van goude

Met ere veeschen van lasure.

Hi groette den coninc Arture

37035Ende die ridders groet ende clene,

Sonder Waleweine allene.

"Waleweine en grotic nembermere,

Want hi versloech minen here

Sonder redene ende sonder recht,

37040Dies willic hem doen lien echt

Vor alle die hoge baroen

Ins conincs hof van Scaveloen.

Dies bidic pant vor sine mage,

Te vechtene over .xl. dage."

37045Walewein spranc op ter vard

Ende sprac te Ginganbrisile ward,

Daer sijt alle horden, hoveschelike:

"Her riddere, semmi God, die rike,

Haddic iet jegen u mesdaen,

37050Ende haddi mi dat laten verstaen

Tuscen mi ende u hoveschelike,

Ic had u gebetert sekerlike

Tuwen wille; maer sint dat gi

Den camp begert dus sere van mi,

37055Ic sal dan over .xl. dage

Te Scaveloen comen, sonder sage,

Ende vechten daer al sonder scamp

Aldus ontfa ic hier den camp."

Dus werd di camp genomen daer,

37060Ende Giganbrisiel voer wech vor waer,

Ende her Walewein ginc hem gereiden

Ten campe werd sonder beiden.

Ende al die heren. als gi moget horen,

Daer ic af seide hier te voren,

37065Die wilden soeken die aventuren,

Gereiden hen te dire uren

Ende reden met Waleweine uut.

Ginder werd doe groet geluut

Vanden vrouwen ende der maisnieden

37070Doe di heren van hove scieden;

Want thof bleef soe bloet nu

Van goden ridders, secgic u,

Datter si vive niet bleven omtrent,

Daermen op micken mochte een twent.

37075Walewein ende Acgravein,

Gariet ende her Ywein,

Perchevael ende Griflet

Ende her Keye, die oec reet met,

Ende Mordret, ende alt conroet,

37080Dat ic hier vore seide al bloet,

Dat voer al nu ter uren

Om te sokene aventuren.

Si reden te gadere .iiij. milen:

Doe quamen si ter selver wilen

37085Tere wegescede, daer si doe

Wilden sceden, ic segt u hoe.

Walewein wilt riden tsinen campe,

Hem te bescuddene van rampe;

Ende mijn her Ywein wilt varen

37090Ten castele, sonder sparen,

Diemen heet Orglieus;

Ende Keye wilt varen ten Doloreus:

Ende Griflet ende dandere mede

Deilden hen al daer ter stede,

37095Ende voren som met Yweine

Ende som met Keyen ende Acgraveine,

Ende som vorense te Montesclaren,

Daer Walewein soude sijn gevaren.

Ende Perchevael voer allene daer

37100Enen wech, hine weet waer.

Dus laticse riden alle nu

Ende sal hier vort tellen u

Van Waleweine, die nu vard

Te Scaveloen tsinen campe ward.

37105Doe Walewein gesceden was

Van sinen gesellen, daer ic af las,

Quam hi gereden daer hi sach liden

Ene grote rote ridderen riden.

Her Walewein hilt stille ende lietse varen.

37110Een sciltknecht quam gereden daer naren:

Dien vrachde Walewein, secgic u,

Wie die ridders waren nu.

"Here," seit hi, "hets Meliandelijs,

Die gerne soude bejagen prijs;

37115Ende dat ander es Credouet,

Die altoes na di ere hem set."

Walewein sprac: "Hem kinnic wel,

Hets een ridder dapper ende snel."

Walewein seide: "Waer varen nu si?"

37120"Here, tenen tornoye hier bi,

Tote Tybaude van Tintavel,

Daer sal sijn een tornoy fel.

Here, vard te hulpen dien van binnen,

Bi Gode, gi sulter mogen winnen

37125Groten prijs, sidi vrome.

Daer sal sijn harde willecome

Elc riddere die es coene:

Tybaut heeft hulpen te doene."

Walewein sprac doe te desen:

37130"Knape, hoe mach die tornoy wesen

Tuscen hen tween in eneger wijs?

Ja, en was Meliandelijs

In Tybauts huus op gevoet?"

"Ja hi, here, dies gevroet,

37135Bat dan hi sijn sone ware;

Maer ic segt u oppenbare

Hoe dese dinc wesen mach.

Doe Meliandelijs vader lach

In sinen doetbedde ent met hem naude

37140Betroudi so wel heren Tybaude,

Dat hi op trouwe beval sijn kint;

Ende Tybaut heeften oit sint

Harde vaderlijc gehouden

Tes hi quam te sire ouden.

37145Doe socht hi an Tybauts dochter minne:

Si seide hine quame in haren sinne

Hine ware riddere ende goet man,

Ende sine haddene oec daer an

Sien torniren ten beginne;

37150"Ende mogedi dan hoger joncfrouwen minne

Verdinen, so salic u minnen tenen gader;

Ende des seldi beginnen an minen vader:

Daer selen comen diet vreischen mogen.

Sie ic u dan ten wapinen dogen,

37155Ende gi den prijs moget gewinnen,

249 Ic sal u dan gerne minnen."

Dus es die tornoy daer toe comen."

Her Walewein heeft orlof genomen,

Entie knape es wech gereden

37160Te sinen here, die nu ter steden

Te Tyntaveel quam vor di stat.

Ende Tybaut, die daer binnen sat

Met sinen geburen, met sinen magen,

Die nu secgen ende sere clagen

37165Dattie tornoy niet sal gescien,

Want Tybaut dorste niet doen te dien;

Hi vruchte dat hem an sijn ere

Mochte lopen nu al te sere,

Ende om dit haddi doen sluten

37170Sine porten al, ende daer buten

Meliandelise ende sine liede mede.

Walewein quam doe vore die stede,

Want sijn wech al daer gelach.

Doe hi die porten besloten sach

37175Trac hi daer ene eyke stoet:

Bi enen torre beetti te voet,

Ende dede an die eyke daer naer

Sijn twee scilde hangen daer,

Ende beide daer op aventure.

 37180Die boven lagen daer ten mure,

Drove waren van dien

Dattie tornoy niet soude gescien.

Binnen dien heeft dit verstaen

Een out riddere ende es gegaen

37185Tote Tybaude, ende seide hem daer:

"Here, mi donct al over waer,

Dat ginder houden .ij. ridders van love,

Die mi donken van Arturs hove

Ende hen gerne hier binnen daden.

37190Twe gode man comen wel te staden

Ondertiden; bi enen goden man

Es dicke gesciet datmen verwan

Enen tornoy altenengader.

Her Tybaut, al waric u vader,

37195Bi Gode, ic dorst u wel raden

Dat wi donse wapinen daden

Ende wi beginnen den tornoy.

Het sal hen hebben harde boy

Dat wi des tornoys dorren roeken,

37200Ende selen ons driven ende soeken

Tonser porten met overmode;

Wi hebben ridders vele ende gode

Ende seriante dapper hier binnen:

Si selen verlisen ende wi winnen."

37205Dit was een vroet man vander stat,

Daer des raets vele ane sat,

Ende bi sinen rade Tybaut woude

Datmen den tornoy crieren soude.

Dies waren gene ridders blide:

37210Die sciltknechte lipen te stride

Ende wapenden die ridders saen;

Ende daer binnen waren gegaen

Die vrouwen licgen entie joncfrouwen

Ten tinnen omden tornoy scouwen.

37215Doe sagen si neder in dat plein

Onder eyke waer her Walewein

Lach ende reste, die ridder milde.

Doe si daer sagen die .ij. scilde

Waren die vrouwen blide daer

37220Ende seiden: "Nu selewi sien oppenbaer

Dese .ij. ridders wapenen nu."

Andere seiden: "Ic segt hier u,

Hi heeft els iet vernomen,

Want hijs sonder geselle comen.

37225Wat selen hem allene .ij. scilde?

Vergave God dat hise wilde

Beide nu te samen dragen,

So mochtwi secgen dat wi sagen

Nie merre wonder noch en horden."

37230Binnen dien dat si dese worden

Seiden ende maecten geluut

Soe trocken gene ridders uut.

Ende Tybauts dochter was daer nu comen,

Daer di tornoy om was genomen,

7235Ende met hare haer susterkijn,

Dat jonger was vele in scijn;

Maer si was so overfier,

Dat si hadde tenen toname hier,

Beide van heren ende van vrouwen:

37240Die joncfrouwe metten clenen mouwen.

Die ridders sijn comen opt velt:

Die tornoy began met gewelt,

Ende min here Meliandelijs

Reet ut om te bejagene prijs.

37245Ende alsene sine vrindinne siet

Sprac si: "Gi vrouwen, nu bespiet.

En es hi niet prijs wel weerd

Ende dat hi vore spere ende sweerd?

Siet ho wel hi hem gelaet:

37250Bi Gode, ic wilde dine haet

Dat hi mesvore." Doe sprac saen

Haer susterkijn: "Joncfrouwe, laet staen

U prisen; hier es sulc bi,

Hijs beter ende scoenre dan hi."

37255Om dit wilsise hebben geslegen,

Maer die vrouwen scotenre jegen,

Dat si hare nine quam an;

Ende die tornoy hi began.

Daer werd menech slach geslegen:

37260Wie dat Meliandelijs quam jegen

Hem was een vallen wel gereet

Eer dat hi heme iet leet.

Hi hadde daer al sulc geval,

Dattie tornoy vor hem boech al.

37265Dies was sine minne so blide,

Dat si noch sprac ten selven tide:

"Gi vrouwen alle, nu besiet.

En es die gene te minnen niet,

Diet ginder soe ridderlijc doet?

37270Hijs rike, scone ende goet,

Nieman can hem geliken iet."

Doe sprac die suster: "Dit nes niet.

Hier es noch vele scoenre bi

Ende beter mede dan hi si."

37275Die outste suster werd erre ter stont

Ende sloech di andere vorden mont

Ende verspracse sere omt gent.

Doe ward echt groet perlement

Om Waleweine, twi hi stille lach

37280Daer hi dus torniren sach?

"Hets een coeman," sprac die ene,

"Ende vard aldus, alsict verneme,

Ende vard oft hi een ridder si

Omden tol tontforne daer bi."

37285Sulke seide: "Het es een wisselare."

Dus maectense haer sceren oppenbare

Met Waleweine. Doe sprac en trouwen

Die joncfrouwe metten clenen mouwen:

"En es wisselare noch coman,

37290Maer hi scient een edel man,

Ende es wel elcs ridders genoet;

Want sine speren sijn so groet."

Doe spraken hare die vrowen an:

"Swiget, het scient menech man

37295Dies meester des hi nine es;

Dits geen ridder, sijt seker des,

Maer hi maect hem ridder daer bi

Dat hi wilt wesen tolvri;

Ende sal des plegen so vele,

37300Datmenne sal hangen bider kele."

Dit seiden si daer soe oppenbaer,

Dat Walewein horde al claer.

Hi scaemde hem des soe sere,

Dat hi ward al uten kere.

37305Hi dochte hem sere van sinen campe;

250 Wordi belet bi enegen rampe,

Dat hi nine quame ten dage,

Hi ware gelachtert ende al sijn mage,

Worde hi gequetst oft gevaen.

37310Hier bi liet hi torniren staen.

Meliandelijs toende sine cracht

Vore die porte optie gracht.

Doe sagen die vrouwen daer ter steden

Enen sciltknecht comen gereden,

37315Die daer om bejach reet.

Die vrowen ripen dien gereet

Ende seiden: "Waerdi goet, bi mire trouwen,

Gi sout u spade laten blouwen

Om een trinsoen oft om .i. testire;

37320Want gi mocht hier winnen scire

Onder dese eyke harnasch ende goet,

Sonder slach ende oec stoet,

Die dese riddere heeft in hoeden.

Hijs van so godertiren moden,

37325Al sloechdine ende namet hem al,

Ic wane hi hem niet weren sal."

Die knape reet te Waleweine ward

Ende seide: "Hoe ligdi dus, musard?

Ic wane gi gelaten sijt ter aderen

37330Dat gi ligt stille, daer gi vergaderen

Saget dus sconen tornoy heden."

Walewein antwerde hem ter steden:

"Maecti henen nu ter stat,

In berechti dit noch dat."

37335Dus voer hi van hem alsoe,

Ende die tornoy sciet daer doe.

Die van buten hadden den prijs;

Maer tgewin in alre wijs

Hadden merre die van binnen.

37340Eer si scieden daden si bekinnen

Datmen sanderdages sal torniren.

Mijn her Walewein , die godertiren,

Es met ter porten in gevaren

Metten ridders die daer waren.

37345Doe quam daer saen in sijn gemoet

Her Garijn, daer die raet an stoet

Altemale vander steden.

Hi heeft Waleweine al daer gebeden,

Dat hi met hem herberge nu.

37350Walewein deet gerne, secgic u;

Ende onderwegen vrachdi Waleweine

Twi hi so stille hilt inden pleine,

Dat hi nine tornierde daer?

Walewein seide tot hem daer naer:

37355"Her werd, ic ben beropen saen

Van enen campe, sonder waen,

Ins conincs hof van Scaveloen,

Dien ic ember daer moet doen;

Ende haddic hier dan getorniert,

37360Ende waric igeren af gefalgiert,

Dat ic niet quame te minen dage,

Soe waric gelachtert ende al min mage."

"Her riddere, gi daet hier an wale."

Dus quamen [si] tot sire zale,

37365Daer die werd wille wesen.

Ende her Walewein was binnen desen

Verraden; want Tybauts dochter saen

Liet den vader van hem verstaen

Dat Walewein en coman si,

37370Ende dat hi alse riddere vard daer bi

Omdat hi wilt tolvri wesen.

Die jonger suster es binnen desen

Dor enen bogart gegaen

Ende dede heren Garine dit verstaen.

37375Her Garijn werd sere onsteken

Ende es te hove werd gestreken

Met sinen sone Herbaude:

Onderwegen ontmoetti Tybaude.

Al was her Garijn erre sere,

37380Nochtan groetti sinen here

Ende vrachden waer hi henen woude.

Tybaut seide dat hi soude

Tsinen huus varen enen coman vaen,

"Daer mi nu es af laten verstaen

37385Dat hi vard alse riddere ter uren

Omdat hi den tol wilt ontfuren."

"Her Tybaut, eer ic u des gehinge

Hier soude eer werden groet gedinge,

Al benic u man ende gi min here;

37390Eric u liet doen dese onnere

In min huus al onverdient

Enegen goeden man, al min vrient,

Soudicker eer om pinen nu."

Tybaut seide doe: "Ic wille met u

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

37395Varen corten minen tijt."

Aldus werd daer bevelt die strijt.

Dus redense tsire herbergen bede:

Van goder hoede comt goet vrede

Doe min her Walewein vernam

37400Dat Tybaut tsire herbergen quam

Ginc hi jegen hem mettesen

Ende hitene willecome wesen.

Deen nam den anderen metter hant

Ende gingen sitten op ene banc.

37405Alse Tybaut sine stade siet

Vrachdi Waleweine twi hi liet

Dat hi nine tornierde heden?

Walewein seide: "Here, bi waerheden,

Ic ben campvast, secgic u,

37410Jegen den coensten di levet nu

Ins conincs hof van Scaveloen."

Her Tybaut sprac hem ane doen:

"Her riddere, begeerdi enege dinge

Die u gebreken sonderlinge,

37415Dat soudic doen, haddijs noet."

Walewein seits hem danc groet.

Mettien nam Tybaut orlof saen:

Doe sach [hi] waer dat quam gegaen

Sine joncste dochter ende hilt ter stede

37420Waleweine met haren armen bede

Ende seide: "Here ontfermt u dongevoech.

Dat mi min suster om u sloech

Heden dat clagic, here, nu u."

"Soete kint wat besteet nu,"

 37425Sprac Walewein, "te berechtene mi

Dat tusscen u ende uwer suster si?"

Die vader scaltse doe om dat

Ende seide: "Loepti dus in die stat

Den ridders clagen u verdriet,

37430Dat u ende uwer suster er gesciet."

Walewein seide doe: "Sonder waen,

Sine heeft hier an niet mesdaen."

Doe sprac hi hare al lachende toe:

"Live kint, wat wildi dat ic doe

37435Te wraken van uwer suster nu?

"Here," seitsi, "Ic bidde hier u

Dat gi dor mi ten tornoie draecht

Margen wapine." "Scone maecht,"

Sprac Walewein, "dat willic anegaen

37440Dor uwen wille, sonder waen."

Si neech toten voeten daer of.

Doe nam Tybaut daer orlof

Ende sette sijn dochter vor hem daer.

Onderwegen vragede hi daer naer

37445Wat si ende haer suster hadden gaens

Daer si ane verdiende slaens?

Si seide den vader dattet ware

Om Meliandelise, dien si so mare

Maecte van groter vromecheide;

37450"Ende om dat ic dat wederseide

Nam si mi biden hare

Ende gaf mi enen slach daer nare.

Ic sach desen riddere doe an,

Ende seide hi ware beter man.

37455Oec woude ic, here, bi mire trouwen,

251 Dat ic Meliandelise mochte scouwen

Margen ter eerden licgen , here,

Ende hi moest costen een deel mire ere."

Tybaut sprac ende loech:

37460"Dochter, gi moet margen vroech

Den riddere een teken geven daer bi

Datmen kinne dat u riddere si."

"Here, daeraf en wetic twint."

Tybaut seide doe: "Live kint,

37465Ic sal u hier af wel betalen."

Mettien quamen si tsire zalen

Daer bi beette ter eerden saen.

Die outste dochter quam gegaen,

Ende alsi harre suster sach daer

37470Versprac sise sere. Doe seide daer naer

Haer vader: "Maer gi, dise sloecht heden,

Moet Godsat hebben nu ter steden."

Des anderdages harde vroe

Riep Tybaut sijn dochterkijn hem toe

37475Ende gaf hem ene mouwe roet,

Ende hiet hare doe ende geboet

Dat si ten riddere weder kere

Ende hi die mouwe dor haer ere

Dragen wille heden den dach.

37480Dat kint liep daerwerd dattet mach,

Ende gaf heren Waleweine die mouwe,

Ende bat hem op gerechte trouwe

Dat hise dragen soude dor hare.

Walewein seide doe oppenbare

37485Dat hise dragen soude, Godweet.

Mettien waren die ridders gereet.

Ende waren ten velde comen.

Die joncfrouwen hebbent oec vernomen

Ende sijn ten tinnen geseten mede.

37490Mettien liet lopen daer ter stede

Meliandelijs op dat velt

Ende dede ropen met gewelt

Oft daer ieman soe coene ware

Een spere te brekene oppenbare?

37495Alsine amie dit gesiet ,

"Gi vrouwen," seit si, "en donct u niet

Die gene der bester een die leeft?

Die den genen gemint heeft

Mach harre minnen blide wesen."

37500Ende rechte doe si sprac van desen

Quam Walewein gereden opt velt,

Dar Meliandelijs reet met gewelt;

Ende alse Walewein dit heeft gesien

Reet hi jegen hem mettien,

37505Ende stakene metten orsse int sant.

Walewein riep enen knape te hant

Ende sende dors in rechten trouwen

Der joncfrouwen metter cleinre mouwen.

Die suster heeft gesien ende seecht

37510Hoe Meliandelijs ter eerden leecht:

"Suster," seit si, "wat segdi nu?

Dits die comen die hier vor u

Meliandelise tumelen dede."

Di suster was drove ende seide ter stede:

37515"Swiget daer af, quade pute.

Bi Gode, haddic u daer ute

Ic soude u geven ene buffe.

"Ja, suster? ende eest dan truffe?

Besiet, gi vrowen, ho hi leecht,

37520Daert min suster af wederseecht,

Die de coeman ave stac.

Ic wane hi heeft groet ongemac:

Hi leget soe lange averrecht."

Die suster heeft hare gerecht

37525Ende wilde harre suster slaen,

Maer die vrowen benament saen.

Mettien quam die knape ende sochte

Die joncfrouwe, dier hi dors brochte,

Ende presenteret daer ter stede

37530Van sijns heren halven mede.

Si was blide ende dancte hem sere.

Die knape reet weder tsinen here,

Die des dages opter heide

Menegen dede rumen sijn gereide.

37535Ic wane noit man ne sach

Meer Waleweine pinen om bejach

Op enen dach; dies wan hi sciere

Rikeliker orsse vire.

Dirste sindi der joncfrouwen

37540Diemen heet metten clenen mouwen:

Dander ter herbergen binnen

Heren Garijns wive, der werdinnen:

Terde sindi harre dochter ter stede:

Dat vierde harre suster mede.

37545Aldus bestaetdi sijn bejach;

Ende doent ginc om den middach

Done wildi nember torniren,

Ende die tornoy began falgiren.

Walewein reet ter herbergen tien tiden:

37550Hi hadde den prijs van beiden siden.

Daer ward stille ende oppenbare

Dicke gevraget wie hi ware,

Maer nieman conde geweten dat.

Doe her Walewein quam in die stat

37555Vant hi tsire herbergen saen

Die joncfrouwe, dine heeft ontfaen

Vrindelike, ende dancte hem sere

Dat hi hare dade die ere

Dat hi dor hare tornierde daer

37560Haer vader quam oec daer naer

Ende dankets hem, ende die werdinne

Ende beide haer dochtere oec met sinne;

Ende her Garijn dancte hem mede

Der eren die hi hen allen dede.

37565Si vrachden om sinen name te hant:

"Walewein," seit hi, "benic genant

Des conincs Arturs suster soene:

Ic bens te lochgene niet gewone."

Doe boden si hem haren dienst sere

37570Walewein dancte der ere

Ende heeft an hen orlof genomen.

Mettien es die joncfrouwe comen

Ende custen daer an sinen voet.

"Wat eest, joncfrouwe, wat gi doet."

37575"Ic cusse uwen voet dor dat gi

Mijns gedinken sult daer bi."

Walewein sprac: "Wel live joncfrouwe,

Ic sal u altoes sijn getrouwe;

Gi hebt mi gedaen sulke ere,

37580In vergeets nembermere."

Dus heeft hi orlof genomen

Niet allene ane hen somen,

Maer an hem allen die daer waren.

Nu latic heren Walewein varen

37585Ende sal u van Acgraveine tellen vort

Ende van Keyen, als gi gehort

Hebt hier vore, die wilden varen

Ten Doloreusen castele twaren.

Daventure seget ons al plein,

37590Dat her Keye ende Acgravein

Ter wegescede daer si scieden,

Alse gi hier vore horet bediden,

Voren dien dach al dorenture

Sonder te vindene aventure

37595Die te vertellen werdech es.

Des ander dages, sijt gewes,

Gemoetten si ene joncfrouwe daer.

Si vraechden doe oppenbaer

Om den wech ten castele ward;

37600Ende si antwerde hen ter vard:

"Wildi derward varen nu,

Ic salre u leiden, secgic u,

Opdat gi dorret volgen mi."

Keye seide: "Joncfrouwe, waer bi

37605En soudewi u niet volgen dorren?

252 Vard vore, waerward gi wilt porren,

Wi selen u volgen nu vor waer."

Si voer vore: si reden naer

Toter nacht toe alsoe.

37610Des nachts lagen si oec doe

In dat wout met een hermite,

Dise wel ontfinc met vlite.

Des ander dages voren si vort.

Doe quamen si ridende in ene port

37615Daer si ontbeten ten selven tiden;

Want si moesten verre riden,

Dat dede hen die joncfrouwe verstaen,

Eer si ter herbergen souden gaen.

Doe si geten hadden daer

37620Reden si henen, wet vorwaer,

Ende quamen omtrent vespertijt gereden

Daer si .ij. ridders gemoetten ter steden,

Wel gewapent ende opgeseten.

Doe sprac die joncfrouwe: "Ic laet u weten,

37625Gi heren, eer gi hier moget liden

Suldi jegen dese .ij. hier moten striden.

Si sijn so overmodech nu,

Gi behoeft wel te wachtene u,

Suldi metten live ontgaen."

37630Doen antwerde min her Keye saen:

"Bi Gode, joncfrouwe, ic segt u hier,

Si mogen wesen alsoe fier,

Ende also spreken hier oec mede,

Si selen bliven hier ter stede

37635Gevaen ofte also gewont,

Sine werden daer af meer gesont."

Ende binnen dat Keye dese worde sprac

Doe joncfrouwe over ene side trac,

Ende deen riddere vanden tween

37640Riep op Keyen al in een

Sevenwarf met groet:

"Geeft u op oft gi sijt doet."

Ende Keye hadde dit onwerd sere,

Ende rechte te hant sinen spere,

37645Ende liet lopen doe sijn ors;

Ende die ander, die niet wors

Gereden was dan Keye daer,

Quam op Keyen, wet vor waer,

Ende stakene met sinen spere soe,

37650Dat brac in seven sticken doe;

Maer Keye en was gequetst niet,

Noch die steke deden geen verdriet;

Ende hi stac den riddere weder

Dat hi viel vanden orsse neder;

37655Maer hine was niet sere gequetst:

Sijn helm die was hem ontletst.

Hi spranc op ende bantene weder.

Dat hi was gesteken neder

Dat dremde hem sere utermaten:

37660Hine wiste hem hoe gelaten.

Hi trac sijn sward ende seide saen:

"Nu moet hier an u leven gaen,

Ic sal u doden ende u part,

Gine beet te voet ter vart

37665Oft laet mi weder min part bescriden;

Ende laet ons dan met swerden striden."

Binnen dat si dus spreken , Godweet,

Soe was die ander riddere gereet

Ende comt daer oec op Keyen gereden.

37670Dit sach Acgravein ter steden,

Ende sloech met sporen der ward,

Ende haeste soe sere sine vart,

Dat hi den riddere heeft onderreden

Eer hi te Keyen quam ter steden,

37675Ende geraectene so over di side,

Dat hine dede tumelen tien tide

Vanden orsse optie eerde.

Ic waent hem .vij. dage deerde,

Want hi viel in sire ongewout

37680Besiden weges op een hout,

Dat hi den arm brac ontwee.

Nu es versekert hedemee

Keye van desen, dat secgic u

Doe hi sach dat sijn geselle nu

37685Den genen af hadde gesteken

Was Keye te stouter, sekerleken,

Ende sprac ten genen die daer stoet:

"Ic wille beten met u te voet,

Ende wille becorten desen strijt

37690Tuscen mi ende u, ter tijt;

Want litic u dit pert bescriden

Gi sout mi lichte willen ontriden."

"Fi, quaet vassael, wat segdi.

Dat gi dit nie pinset van mi

37695Dat suldi ontgelden, dat verstaet,

Eer ghi mi heden voet ontgaet."

Dus heeft hi sijn sward genomen,

Ende Keye es daer jegen hem comen,

Ende manlijc heeft anderen daer gegroet

37700Met groten slagen ende ontmoet.

Die riddere was erre ende sloech sere

Grote slage op Keye den here,

Ende Keye slogen weder soe,

Soe grote slage, dat hi doe

37705Achter moeste gaen aldaer,

Dies hem te mode was harde swaer;

Idoch werdi hem harde sere,

Ende ginc Keyen an met mengen kere,

Want hi conste harde wel scermen.

37710Keye en liten niet gehermen,

Ende slogene so int leste daer naer,

Dat hi loefs moeste lien daer.

Ende rechte als hi verwonnen was

Quamen met groter haest na das

37715.viij. ridders gereden met snelre vard,

Ende ripen sere te Keyen ward:

"Gi blives hier, her mordenere.

Gi waent nu sijn een groet here

Dat gi dien riddere hebt verwonnen;

37720Ter quader tijt hebdijs begonnen."

Mettien sijn si an hem comen

Eers Keye word heeft genomen,

Ende steken op hem ende slaen,

Ende hebben daer Keyen gevaen.

37725Maer eer sine gevingen ter stont

Haddire daer twe soe gewont,

Dat si nemmeer mochten striden.

Si voren an Acgraveine tien tiden

Ende wilden oec hebben gevaen;

37730Maer hi sette hem ter were saen,

Ende staker enen met sinen spere

Dat hi viel al sonder were,

Ende quetste hem sere in die side,

Want hi brac ene rebbe tien tide.

37735Dus waser vive so onvermogen,

Dat si niweren toe ne dogen,

Eer Acgravein ward gevaen,

Twe die vorste, sonder waen,

Ende drie nadat, secgic u,

37740Vanden .viij. dire quamen nu.

Dus worden gevaen dese twee

Ende en wech gevord met groten wee.

Ten Doloreusen castele toe

Wilden sise binne voren doe,

37745Die daer stont in ere milen naer.

Die andere, die gewont waren daer,

Die vorden si met hen oec mede:

Dire doet waren lietense ter stede.

Alsi dus henen gesceden waren

37750Ende ene halve milen hadden gevaren

Quam Perchevael in hare gemoet

Al enen sijtwech die daer stoet,

Also als hi sochte aventuren

Daer si hem souden mogen geburen.

37755Een riddere sagene daer hi soude liden,

253 Ende riep hem ane ten selven tiden:

"Hordijt, gi di daer nu rijt,

Geeft u op nu ter tijt,

Gi hebt verre gnoech gereden,

37760Gi moet met ons nu ter steden

Mettesen tween te hove varen

In onse gevancnesse, twaren.

Vollijc, geeft u op ter vart

Eric u dode ende u part."

37765"Doden?" sprac doe Perchevale,

"Gi hebt mi vollijc metter tale

Doet, dat donct mi ane u;

Maer ic rade u dat gi u nu

Wacht jegen minen steke;

37770Ic segt u bider goder weke,

Ic saelt u tsuren maken soe,

Eer gi mi sult bringen daer toe

Dat ic mi op nu sal geven,

Dat u costen sal u leven

37775Ende hen allen die met u sijn.

Nu hoet u jegen dat spere mijn.

Ic vechte eer ict late nu,

Want ic ride om vechten, secgic u,

Achter lande harentare,

37780Ende om te vreischene daer af niemare.

Nu hoet u jegen minen spere."

Mettien sette hem die ander ter were

Ende reet op Perchevale, ende stac

Soe dat hi sijn spere brac;

37785Ende Perchevael redene weder soe,

Dat hi sijns lijfs werd onvroe;

Want hi dorstakene altemale

Dat hi doet viel te dale.

Doen dit sach een ander daer

37790Nam hi sijn spere ende reet daer naer

Op Perchevale met enen erren moede;

Ende Perchevael, die was in sine hoede,

Quam hem jegen daer ter stont,

Ende heeft den genen oec so gewont,

37795Dat hi viel neder ter stede

Ende brac sijn been oec daer mede.

Doe quam die derde, die riep sere:

"Her vasseel, bi onsen here,

Gi copet eer gi mi ontvard."

37800Perchevael antwerde ongespard:

"Bi Gode, her riddere, in vlie niet."

Mettien Perchevael lopen liet

Ten riddere ward met snelre vard,

Ende stac heme ende oec sijn part,

37805Dat si ter eerden vielen beide.

Die riddere viel onder tgereide

Ende tpart viel op hem daer naer,

Ende hi brac sine rucge al daer.

Doen dit die [andere] hebben gesien

37810Gingen si vaste henen vlien

Ten castele ward bi ere valeien,

Ende liten Acgraveine ende Keyen

Ende die gewonde licgen daer.

Doe quam Perchevael hen ba naer

37815Ende vant daer sine gesellen doe,

Dies si blide waren ende vroe.

Hi ontbant hen hare hande saen,

Ende si hebben hare orsse gevaen

Ende saten daer op, ende reden daer

37820Na die daer vloen, wet vor waer;

Want Perchevael en wils laten niet

Om dat hise vor hem riden siet.

Hi reet soe sere, hebbic vernomen,

Eer si ter porten consten comen

37825Vanden castele heeft hise herhaelt

Ende seide: "Gi heren, betaelt,

Gi motet ontgelden, sonder waen,

Dat gi min gesellen had gevaen."

Mettien heeft hi tsward verheven

37830Ende den enen slach gegeven

Dat hi viel ter eerden mettien.

Dit heeftmen inden casteel versien,

Ende al dat daer binnen was

Trac metten here ut nadas.

37835Ende hierenbinnen waren comen mede

Acgravein ende Keye bede.

Daer ward een groet strijt verheven,

Ende menech groet slach gegeven.

Perchevael onderginc hen di porte saen,

37840Datter nieman in mochte ontgaen,

Ende sloech oec so grote slagen,

Dat si hen allen begonsten versagen;

Want hi sloger vele doet aldaer.

Doe werd die here in groter vaer

37845Ende gaf hem op al daer ter stede

Perchevale, ende alle dandre mede,

Ende opende hem den casteel oec daer,

Ende swoer hem te varne daer naer

In des conincs Arturs genaden saen,

37850Ende den casteel van hem sal ontfaen;

Dit geloefdi bi sekerheiden.

Nu salic swigen hier ter steden

Van Perchevale ende van Acgraveine,

Ende van Gariet tellen ende Yweine.

37855Nu doet verstaen daventure

Dat Ywein ter selver ure

Ende Gariet, daer si orlof namen

Ter wegesceden daer si toe quamen,

Daer Walewein voer ten campe ward,

37860Dat si voren met ere snelre vard

Ten castele Orglieus werd saen.

Onderwegen vonden si enen naen,

Den feynesten dien si noit sagen;

Ende her Ywein began hem vragen

37865Om den casteel, waer hi stoet,

Oft hijs hem iet conde gemaken vroet,

Die die Orglious daer hiet?

Die naen seide: "Wildi hem iet?"

Ywein seide: "Jawi, twaren,

37870Wi wouden daer josteren varen,

Want ons [is] doen daeraf bekint

Datmen daer altoes joeste vint."

"Bi Gode, dats waer," seide di naen;

"Maer al ware uwer .lx., sonder waen,

37875Nochtan soudi alle bliven mat

Eer gi quaemt vander stat;

Maer wildi ember wesen daer,

Ic salre u leiden oppenbaer,

Ende sal u wisen den casteel,

37880Daer binnen es groet riveel

Van riddere ende van sconen vrowen

Ende van joncfrouwen, diemer scouwen

Mach .c. ende .lx., wetet wale,

Ende also menech ridder bi getale,

37885Die goet sijn ende vrome.

Ic secge u dat ic danen come

Ende ben vanden gesellen een,

Ende hebbe ontfangen daer min leen;

Ende wildi, ic kere weder met u,

37890Want ic soude gerne sien nu

Hoe gi dese dinge sout beginnen

Jegen die gene die sijn daer binnen,

Want uwer en es hier maer twee:

Hoe gemochti embermee

37895Enege dinge daer bestaen

Die u te gode mochte vergaen?"

Gariet seide: "Bi Gode, in weet;

Maer wi hebben gedaen enen eet,

Dat wi daer ember moten varen

37900Ende jostiren daer al sonder sparen."

Die naen sprac: "Bi waerheiden,

Ic sal u ember tot daer geleiden,

Ende sal u wisen in wat maniren

Dat gi haestelijc sult torniren.

37905Daer steet een tor, daer seldi varen

254 Ende rechte daer vore u oppenbaren;

Ende also vollijc alsmen u vernomen

Heeft selen si twe ut comen

Al gewapent met speren groet,

37910U te vane ofte slaen te doet.

Ende al verwindi die, sonder waen,

So salre noch twee comen saen

Tote dat gi verwonnen sijt.

Dus mochdi ontgaen in gere tijt."

37915Ywein seide: "Wi selen hier of

Doen algader onse belof."

 Dus voren si metten naen,

Dise geleit heeft, sonder waen,

Toten castele rechte toe,

37920Daer die torre stont alsoe.

Ende die naen voer daer besiden

Ende barch hem te dien tiden

Dat menne niet soude sien.

Nu hebben vernomen binnen dien

37925Die ridders vanden castele nu

Den .ij. ridders, dat secgic u.

Daer gincker hen .ij. wapinen ter vart,

Ende sijn gereden udeward

Daer Gariet ende her Ywein

37930Stille houden op dat plein.

Ende alle vrowen ende joncfrouwen

Gingen ten cartele di joesten scouwen,

Ende manlijc met enen rosen hode.

Nu sijn comen met stouten mode

37935Gene .ij. ridders opten pleine:

Die een reet op heren Yweine,

Die ander reet op Gariette.

Elc reet ontwee sonder lette

Sijn spere; maer die ander twee

37940En hadden daer af en geen wee;

Maer si staken die andere soe,

Dat si der joesten waren onvroe.

Si vilen ter eerden alst hen sceen:

Deen brac den arm, dander been.

37945Also vollijc als dit was gedaen

Quam daer een knape utgegaen

Ende brachte elken enen rosen hoet

Die opter vrowen hoeft stoet,

Die gerre ridders vrindinne waren.

37950Gene knape seide doe sonder sparen:

"Gi ridders, u sinden gene .ij. vrowen,

Die gi sonder hoet moget scouwen,

Dese .ij. hoede op rechte minne,

Ende elke es worden u vrindinne;

37955Ende wildi riddere sijn daer binnen

Gi mogetter comen nu met minnen;

Ende bliefdi, dat secgic u,

Soe moetti noch josteren nu."

Ywein seide: "Danct ons den vrowen sere:

37960En ware ons noch en gene ere,

Ende wie mochtens ons oec scamen

Dat wi noch daer binnen quamen

Wine hadden meer gejosteert."

Hieren binnen es weder gekeert

37965Die knape ende heeft sine boetscap gedaen.

Doen quamen daer .ij. andere saen,

Ende elc reet daer opten sinen

Met selker cracht, met sulker pinen,

Dat si moesten rumen tgereide

37970Ende vielen neder optie heide.

Echt quam die knape daer gegaen,

Als hi te voren hadde gedaen,

Ende brachte .ij. hoede alsoe vort,

Ende seide noch die selve wort

37975Die hi hier vore seide nu;

Maer die ridders, dat secgic u,

En wilden daer binnen comen niet.

Twee andere men echt daer comen siet,

Ende die verwonnense daer ter stede,

37980Ende also vort tot .xx. mede:

Ende .xx. rosen hoede omtrint

Waren hen daer mede gesint.

Dit duerde toten avonde daer.

Doe quamen daer .lx. ute vorwaer,

37985Ende bestonden Gariette ende Yweine,

Ende vingense daer inden pleine

Met crachte, ende vordense nu

In den casteel, dat secgic u.

Maer die vrowen die waren daer inne

37990Ende hare hoede sinden op minne

En liten hen doen geen quaet:

Si bescuddense daer, dat verstaet,

Ende holpen hen dat si daer waren

In ene scone camere twaren,

37995Daer si hadden alles gnoech,

Van etene, van drinkene gevoech;

Hen ne gebraken gene dinge

Dies si begeerden sonderlinge,

Sonder dat si nine mochten van daer.

 

 

 

 

 

 

 

38000Aldus lagen si, wet vor waer,

Inden casteel aldus gevaen

Also alsic u hebbe doen verstaen.

Nu latic bliven dese

Tote dat icker meer af lese,

38005Ende sal van Mordrette tellen nu

Ende van Griflette, secgic u,

Die wilden verloessen openbare

Die joncfrouwe te Montesclare.

Daventure doet ons weten

38010Dat Mordret hem heeft vermeten

Ende Griflet [te helpen] der joncfrouwen

Die hulpeloes dreef groten rouwe.

Si reden henen onder hen beden

Van daer si scieden ter wegesceden

38015Daer Walewein voer ten campe ward.

Doen si dus quamen op haer vard

Quamen si in een wout gereden

Daer si vonden tere steden

Ene hermitage staende nu.

38020Daer lagen si in, dat secgic u,

Dien nacht tot dat ginc dagen.

Doe stondense op ende gingen vragen

Den clusenare hoe verre het ware

Toten castele te Montesclare.

38025Die clusenare sprac: "Wat wildi daer?

Daer drieft eene joncfrouwe groet mesbaer,

Want si es belegen daer binnen

Van enen dise wilt winnen

Ende haers ondancs nemen te wive;

38030Ende si heeft liver dat mense ontlive

Dan sine tenen manne name.

Ende ware dat sake, dat ieman quame

Dise verloeste in enen camp,

Hi mochte hare winnen, sonder scamp,

38035Ende verloesten oec sonder gedingen,

Ende tswaerd metten vremden ringen;

Maer die gene die daer vore leecht

Es soe starc, alsmen ons seecht,

Dat hi wel soude dorven bestaen

38040.vi. ridders te male, sonder waen,

In enen crite, dat secgic u.

Ende hier omme ne darre nieman nu

Eenwijcs bestaen: dits die sake

Daer die joncfrouwe af es tongemake.

38045Ende .xx. milen es noch tot daer;

Ende dese wech sal u openbaer

Dar ward leiden, dat verstaet,

Die hier besiden den bosche gaet.

Constise verloesten gi daet wale."

38050Doen seide Mordret dese tale:

"Al ware hi noch alsoe starc,

Wilt hi comen in een parc,

Ic slane doet, ic segt u twi,

Oft die duvel ontragene mi."

38055"Soe doe ic oec," seide Griflet.

255 Doe namen si orlof ongelet

Ende voren henen alden dach

Die strate die biden bosche lach

Tote des avons. Doe quamen si

38060In enen cloester die daer lach bi

In .vi. milen gehinde na

Den castele, alsict versta.

Daer lagen si dien nacht alsoe.

Daer horden si sere clagen doe

38065Die joncfrouwe, die was beseten.

Men liet hen daer die waerheit weten

Van algader dat daer was gesciet.

Des ander dages en lettense niet,

Sine voren dar ward harde vroe,

38070Ende quamen daer te primetide toe,

Daer die tyran was gelegen,

Ende hadden .xx. tenten geslegen,

Daer in waren met hem oec dan

Wel .cccc. werachteger man.

38075Nu es Mordret ende Gariet

Comen met haesten ongelet

Daer die tenten sijn geslagen,

Ende begonsten naden here vragen,

Daer hen scire berecht af was.

38080Ende doen hijt wiste, sijt seker das,

Quam hi vord ende seide

Wat si wilden alle beide?

Si seiden si wilden bescudden al dare

Die joncfrouwe, jegen wien dat ware.

38085Hi sprac: "Dat moet sijn jegen mi.

Nu segt, weder soe wildi

Beide tenenmale nu vechten

Oft wilt hem elc allene berechten

Jegen mi? Nu kiest dat ene."

38090Mordret seide: "Ic wille allene

Jegen u vechten, sidi so coene

Dat gijt doret bestaen te doene."

Des balch hem die tyran sere

Ende keerde met enen corten kere,

38095Ende nam ene glavie in die hant,

Ende quam te Mordrette ward gerant

Al dat hi mochte; ende Mordret weder.

Elc stac anderen daer ter neder;

Maer die riddere hadde gene dere,

38100Ende Mordret was met den spere

In sine side gequetst nu.

Die tyran spranc op, secgic u,

Ende es te Mordrette gegaen,

Die oec nu op es gestaen,

38105Maer hine conste hem niet verweren,

Hi hadde vander wonden sulc deren

Dat hi hem op moeste geven

Oft hi hadde verloren dleven.

Dus es Mordret gevaen;

 38110Ende Griflet heeft den strijt bestaen.

Elc hadde in die hant een spere:

Si quamen te gadere met groten gere,

Ende elc stac sijn spere ontwee;

Maer sine hadden daer af geen groet wee.

38115Si trocken die swerde beide doe,

Ende manlijc ginc anderen toe

Met groten slagen ende met sturen.

Mi heeft wonder hoe geduren

Griflet mochte vor sine slage,

38120Dier hi ontfinc inden dage

Menegen, dat seldi verstaen.

Oec heeft die ander daer ontfaen

Menegen slach die was groet:

Een ander warre af bleven doet.

38125Dus vochtensi toter nonen daer.

Maer Griflet begonste daer naer

Tragen sere an sijn slaen,

Ende die ander es hem angegaen

Ende heeften met slagen soe verladen,

38130Dat hi hem moeste bidden genaden.

Dus es daer Griflet oec gevaen

Ende met Mordrette sinen geselle gedaen.

Nu latic dese twee aldaer,

Ende sal u vort secgen hier naer

38135Van Perchevale ende sinen gesellen,

Daer gi hier vore af horet tellen,

Die den Doloreusen casteel wan.

Doen si alle drie van dan

Sciden ende wech varen

38140Hebben si vernomen, twaren,

Dat Ywein ende Gariet mede

Waren gevaen alle bede

Ten Orglieus inden casteel.

Doen si die waerheit wisten geheel

38145Drogen si over een, secgic u,

Dat sise wilden verloessen nu,

Ofte daer vore bliven doet.

Dus reden si met groet

Wat si mochten dar ward.

38150Ende rechte in die selve vard

Gemoetten si den selven naen,

Daer ic hier vore af dede verstaen,

Ende soude thuswerd sijn gereden;

Want doe gevaen waren ter steden

38155Ywein ende Gariet beide,

Alsic u hier te voren seide,

Voer hi henen ongelet

Ende gemoette dese heren met,

Die hem oec vrachden naden casteel.

38160Ende hi berechte hen al geheel

Die manire vanden castele

Ende vanden ridders in enen dele,

Die daer waren also gevaen.

Si seiden si wilden derward saen

38165Die ridders verloesten, mogen si.

Die naen seide: "Hets den avonde bi,

Maer vart met mi herbergen nu,

Ende margen vroech salic u

Derward leiden, begerdijt , gi heren."

38170Si dancten hem derre eren

Ende voren met hem daer ter stat.

Savons men hens nine vergat:

Van datmen eten mochte ende drinken

Die naen dede hars wel gedinken.

38175Si hadden daer wel haer gemac.

Smargens als di dach ontbrac

Beriden si hen ende wilden riden;

Ende die naen voer met tien tiden

Ende leidese toten castele mettien,

38180Omdat hi wilde die joeste sien.

Hi wiesde hen waer si selen riden

Daer men der joesten soude ontbiden.

Ende alsoe vollijc alsi daer waren

Quemen daer drie ridders utgevaren

38185Jegen die drie die daer hilden,

Beide met speren ende met scilden,

Ende gewapent wel ter cure,

Ende reden optie andere ter ure.

Ende Perchevael den sinen soe stac

38190Vanden orsse, dat hem brac

Sijn been ontwe; ende Keye

Stac den sinen in ene valeie

Vanden perde dat hi tumelde daer.

Acgravein stac den sinen daer naer

38195Dat hi die vote opward keerde:

Ic wane wel dat hem deerde.

Ende alse saen alse dit was gedaen

Quam daer een knape ende brachte saen

Drie rosen hoede, ende seide daer

38200Gelijc dat ic vore maecte openbaer.

Ende alse dit daer was leden

Quamen daer drie ander ridders gereden:

Die staken si oec af ter stat,

Ende .iij. rosen hoede brachte na dat

38205Echt die knape, wet vor waer.

256 Dus wonnen sire .xxv. aldaer:

Perchevael .x. ende dander twee

.xv. onder hen beiden min no me

Ende alse dit die van binnen sien

8210Comen si alle ut mettien,

Ende willen die drie ridders vaen

Gelijc si dandere hadden gedaen;

Maer dat en conde hen niet gescien.

Perchevael ginc hen an mettien

38215Ende Keye ende Acgravein,

Ende verslogenre daer op dat plein

.xx. doet ende .xv. gewont soe,

Dat si waren des lives onvroe;

Alse dit dandere hebben gesien

38220Gaven si hem op mettien,

Ende die joncfrouwen alle met,

Ende her Ywain ende Gariet

Waren te livereert al daer.

Ende alle die joncfrouwen oppenbaer

38225Ende die ridders die daer waren

Moesten ten coninc Artur varen

Ende hem opgeven, sonder waen,

Ende den casteel van hem ontfaen.

Nu salic hier swigen van desen

38230Ende sal van Waleweine lesen,

Die tsinen campe ward gereden

Doe hi van Tintavel es gesceden.

Daventure doet ons weten

Dat Walewein, die riddere vermeten,

38235Doe hi orlof hadde genomen

Te Tyntavel, dat hi es comen

Soe verre gereden, dat hi versach

Enen cloester, daer hi snachs lach.

Des anderdages, si u becant,

38240Waest al weldernesse ende woest lant:

Daer vant hi hinden harde vele.

Daer nam hi een ors te sinen spele

Ende reet na die hinden soe,

Dat hi ene hinde wel na doe

38245Metten spere hadde gesteken daer,

Maer sijn ors sneefde daer naer

Ende mietde an enen voet.

Doe keerde Walewein, die ridder goet,

Ende dede sijn ors besien.

38250Doe seide die knecht mettien

Dat een yser hadde verloren

An sinen rechteren voet voren.

Dus reden si vort ende hebben gemoet

Vele liede al ongegroet.

38255Daerna quamen twe ridders dan:

Deen was een scone jonc man:

Die jonge nam Waleweine bider hant

Ende groettene vrindelijc te hant,

Ende seide doe blidelijc na desen

38260Hi moet ember sijn gast wesen;

"Ende ic sal bidden desen here

Dat hi met u te mire herbergen kere."

Her Walewein gelovet hem daer.

Doe bat hi sinen geselle daer naer

38265Dat hine tsire suster soude leiden,

Ende hare bevale sonder beiden

Dat sine alse wel ontfinge dare

Alse oft hi selve quame te hare,

Ende dat sine minne ende ere doe.

38270Dus voer die riddere met hem alsoe

Ende sal heren Waleweine voren ende laten

Daer sine al toter doet haten.

Niet verre was hi optie vart,

Hine sach enen casteel wel beward,

38275Die op enen arm sat vander zee:

Dies prisdine vele te mee.

An dander side was die casteel

Met starken muren al geheel

Gemuert wel in allen sinnen,

38280So datter an was geen winnen.

Dus quamense gereden binnen der stede.

Daer sach her Walewein oec mede

Alrehande ambacht maken

Van so meneger, messeliker saken,

38285Dat ict niet vertrecken conde:

En doech oec niet te deser stonde.

Dus redense te gadere met gemake.

Her Walewein bescoude menege sake

Eer si toten torre quamen.

38290Knapen sprongen op do sijt vernamen

Ende hebben heren Waleweins part ontfaen;

Ende die riddere namen saen

Bider hant ende hirenbinnen

Leidene tere camere met minnen,

38295Daer die joncfrouwe binnen was nu,

Ende seide: "Desen gast sent u

Uwe broder, die coninc mijn here,

Ende ontbiet u dat gi hem doet ere,

Ende alsoe jegen hem gevard

38300Oft gi sijn suster ward;

Ende hout hem geselscap soe

Dat hi blide si ende vroe.

Hiertoe maent u nu, joncfrouwe,

U broder op gerechte trouwe.

38305Ic sac weder varen in geen wout:

Sijt desen riddere hout,

Ende maecten vro tesen tide."

"Deser geselscap benic blide:

Hi scient so overhoveschen here;

38310Ic sal hem doen al die ere

Die ic mach ende die ic can."

Mettien nam si dien edel man

Hoveschlike bider hant;

Ende die bode nam orlof te hant

38315Ende voer tsinen here weder.

Mijn her Walewein ginc sitten neder

Bider joncfrouwen ten selven stonden.

Ten irsten selense hen beconden

Onderlinge van goder minne.

38320Hi seide te hare ten beginne

Dat hi haer vrient ende riddere ware

Beide stille ende oppenbare,

Ende soud wesen al sijn leven.

Die joncfrouwe heeft hem weder gegeven

38325Sulke tale die was bequame.

Si hadde van hovescheit groten name.

Een riddere es comen binnen dien,

Ende heeft heren Waleweine cussen sien

Die joncfrouwe, ende hi verkindene daer

38330Walewein, en maecte geroechte daer naer.

"Bose wijf, du cust ende sits beneven

Die dinen vader nam sijn leven."

Eet Walewein dir conste gehanden

So was die gene gelopen thanden

38335In die stat, ende maecte groet gescal,

Ende brachte di comoenge op hem al.

Doe die joncfrouwe horde dese tale

Ward si bleec ende vale

Ende viel van anxte in onmachte.

38340Doe si bequam en haer bedachte

Versuchte si ende seide al bloet:

"Ay arme, wi sijn beide doet;

Want die riddere die ons hier sach

Sal vergaderen al dat hi mach

38345Die comoenge vander port

Ende bringense op ons nu vort.

Ic wane gi bat wapent u;

Een vrome riddere die mochte nu

Een stuc houden desen inganc."

38350"Joncfrouwe, en maket dan niet lanc,

Haelt mi wapine opter stede."

Si haelde hem wapine ende wapenden mede

Van allen wapinen sonder lac,

Maer dat hem een scilt gebrac:

38355Daer vore hi een scaecbert nam.

257 Ende aldus hi vor die dore quam

Ende seide: "Nu come wie dat wille,

Ic segt hem wel lude ende stille,

Die op mi wilt winnen die dore

38360Hi blieft doet oft ic daer vore."

Ende binnen desen es die gene comen

Daer hi die scepenen heeft vernomen

Ende den meyer vander stat,

Ende riep met luder stemmen na dat:

38365"Wapent u, gi liede allegader.

Hier es Walewein die verrader,

Die onsen here sloech te doet."

"Waer es hi?" riepen si alle bloet.

"Hi es hier boven bi onser joncfrouwen,

38370Die ic hem sach cussen, bi trouwen."

Men geboet daer ten wapinen al,

Ende datmenne levende vaen sal

Ende gevene levende haren here;

Des selensi hebben prijs ende ere.

38375Het riep al vaste: "Nu besiet

Dat hi ons ontga niet."

Die meyer liep sere verbolgen:

Die scepenen gingen hem volgen.

Men geboet al ute daer,

38380Wat elc vinden conste vorwaer,

Waest riec, pike, vlegel, stocken,

Hake, sceppen, swingen, rocken,

Wat dat si gegripen conden;

Also alsi in haer ambacht stonden

38385Nam elc dat ende volgede naer.

Sulc nam een timberbiel daer

Ofte ene reke oft ene gysarme;

En si dattene God bescerme

Soe es min here Walewein verloren.

38390Die joncfrouwe wel geboren

Pijnt hem te hulpen so si best can.

Doe si sach so menegen man

Riep si met luder stemmen nu:

"Gi dorpers, wat es gedaen hier u?

38395Bringt u die duvel hier gedregen?

Hier werden selke sevene verslegen

Eer gi den riddere vercrigen moget.

Ende oftene min broder sinde op doget

Dat ic heme nu ere dade,

38400Ende dit was met mins broder rade,

Wildine dan aldus orlogen?

Ic segt u wel al ongelogen,

So wie so wille maget horen,

U ware beter waerdi te voren

38405Ten duvel volen werd gegaen

Dan gi op mi dus comt, sonder waen,

Met getogenen swerden al nu

Sonder mijn weten, dat secgic u."

Binnen dat si aldus sprac

38410Was gesteken dat si brac

Mids ontwee die camerdore;

Maer die portier, dire stont vore,

Hi ontfinc den irsten soe

Metten swerde, datter vloe

38415Meer dan .xl. achterward;

Ende si worden soe vervard,

Datter geen so coene stoet

Die sine hant oft sinen voet

Hadde gesteken ter cameren binnen,

38420Al haddire mede mogen winnen

Enen guldinen pinninc:

Soe hoetde elc sine dinc.

Die joncfrouwe, die nine vant

Dat si mochte nemen indi hant,

38425Toten scaecspele si scire voer,

Dat lach gestroit opten vloer,

Ende rapet al in haren scoet,

Ende dede coenheit vele groet,

Ende ginc staen ter camerdore:

38430Den dorperen dire stonden vore

Ginc si deilen ende spinden

Gene rocken metten vinden

Ende gene ridders metten ouden,

Ende swoer dat sijt ontgelden souden,

38435Die quade dorpers entie vule.

Si warp daer sulken somege bule,

Dat alden dach hem dede wee.

Daer keerder dusent ende mee

Vander camerdore weder,

38440Ende seiden dat si den torre neder

Te houwene souden beginnen,

Sine consten di dore niet gewinnen

Met en gerehande vermoge,

Si waren so nedere ende si so hoge;

38445Die portwerdere was hen alte stuer.

Doe hiwen si an genen muer

Met wapinen ende met bilen.

Nu hort van Ginganbrisilen:

Hi quam gegaen ter selver uren,

38450In weet bi wat aventuren,

Ten geruchte ende ter niemare.

Hem hadde wonder wat dat ware

Dat hem tfolc geliet;

Noch sone wiste hi niet

38455Dat Walewein daer binnen was.

Doe hi die waerheit wiste das,

Geboet hi hen bi haren ogen

Dat si souden met Gode gedogen

Ende den tor roren no breken.

38460Si begonsten daer weder spreken

Met wreden worden ende met fellen:

Op hem selven souden sine vellen,

Den tor, op dat hire binnen ware

Met Waleweine den mordenare,

38465Ende op harre joncfrouwe mede,

Hoe soet die comoenge lede,

Eer si hen liten den man ontgaen,

Die hen so lede heeft gedaen.

Doe hi sach datmen nine dede

38470Dor sijn gebot no dor sine bede

Pensdi dat hi den coninc

Soude varen tellen dese dinc,

Ende hijt hem sere clagen soude.

Binnen desen quam vanden woude

38475Die coninc, ende Ginganbrisiel seide:

"Her coninc, grote lelijchede

Doet u meyer ende sine gesellen,

Dat si uwen tor ter neder vellen

Ende al dat si mogen asselgiren.

38480Gi wet wel in wat maniren

Walewein beropen es van mi

Te campe; here, dat es hi,

Die selve man, war hulpt verholen,

Dien gi herberget ene hebt bevolen

38485Uwer suster mire joncfrouwen.

Het ware wel recht, bi mire trouwen,

Sint dat hi es u gast,

Dat gine in uwen huse vast

Geleide daet hebben ende vrede.

38490Gesciet hem daer enege lelijchede

Gi seles hebben mesprijs groet.

Hi ware gevaen nu ende doet

En haddi hem selve bescud niet:

Hi slacht den ever, di niene vliet

38495Ende voer die honde gevet biel."

Die coninc sprac: "Ginganbrisiel,

Donct u wesen dat onmate,

Die mi lief heeft dat hi hate

Die mi lede heeft gedaen?

38500Nochtan secgic u, sonder waen,

Ic wilde wel dat ware benomen;

Ende magic daer te tide comen

Ic saelt benemen ende gebiden

Dat nieman so cone si van minen lieden

38505Dine scaed meer ofte arget

258 Sint dat icken hebbe geherberget."

Ten irsten dattie coninc quam

Vor sinen tor, ende hi vernam

Gene geruechte ende dat gescal,

38510Hiet hi den meyer dat hijt al

Bename. Doe waest scire gedaen.

Hi geboet hen allen saen

Dat si keerden vanden torre.

Doe werd dat here saen in porre:

38515Die sameninge was saen testort

Doen si horden des meyers wort.

Een rike man, een wel geboren,

Die alder porteren was te voren,

Die daer woenden in die stat,

38520Dor sine doget ende dor dat,

Om dat hi was van hogen rade,

Die gene sprac: "Here, hi mesdade

Die hierto wiste goeden raet,

Hine gevane te derre daet

38525Die hier bestaen was met onmaten;

Maer dat vele lieden haten

Den genen die uwen vader sloech,

Dan donct mi geen ongevoech;

Al hadden si meer gedaen. Nochtan

38530Sint dat gi selve hebt den man

In u huus geherbercht

So sidine sculdech ongehercht

Te houdene alse uwes selfs leven;

Ende al wildine oec begeven,

38535Ginganbrisiel, die ridder coene,

Hi ware sculdech hem te doene

Goet geleide ende vasten vrede

Sint hine hier comen dede

Jegen hem te vechtene camp.

38540Gesciet hem lachter hier oft ramp

Men saelt u beiden sere mesprisen;

Hi es na goets mans wisen

Sinen hals hier comen te verwerne.

Here, ic segt u dat ic gerne

38545Sage ende wel raden dorste

Datmen desen camp vervorste

Dat virendeel van enen jare,

Ende daer binnen soeken vare

Dat witte spere die edel man,

38550Datmen gevagen so nine can

Daerne hanget emmer boven ane

Van verschen blode ene trane

Dat uten gehelen ysere dringet.

Hi doe den raet dat hi u bringet

38555Dat witte blodende spere,

Oft hi come weder, here,

Ende levere hem selven u

In sulker gevancnesse alsi es nu:

Dus en mogedijs niet gemissen

38560Gine hebtene in uwer gevancnessen;

Soe mogedi bi beteren saken

Ende bi scoenre comen te wraken,

Kere, dan gi moget nu.

Doet aldus, dat radic u."

38565Die coninc lovede desen raet.

Hier na hi langer nine staet,

Hine gaet ten torre sonder sparen,

Daer si beide binnen waren,

Walewein ende oec die suster sijn.

38570An Waleweine en was niet in scijn,

No an varuwe no an gebare,

Dat hem daer van enen hare

Sine coenheit iet besweec;

Maer die joncfrouwe, si was bleec

38575Van sorgen ende van serecheden,

Ende beefde met alden leden.

Ende alsi haren broder sach,

Dat hare meest op therte lach

Claget si hem met wenenden ogen.

38580Ende Ginganbrisiel hi ginc togen

Sine grote hoveschede;

Hi groette Waleweine ende sede:

Owi, here, her Walewein,

Dat horde u broder Acgravein

38585Ende menech man van hogen love

Binnen des conincs Arturs hove

Daer wi campvast worden beide,

Daer namic u op min geleide.

Daer so maendic u ende bat

38590Dat gi in ne gene stat

Ne sout herbergen oppenbare

Die mijns heren des conincs ware.

Her Walewein, des en daetdi niet,

Ende daer ombe es u mesciet

38595Bi uwes selfs scout; geweet,

Dit ongevoech es mi leet,

Ende ben des drove in minen mode."

Doe sprac die gode man, di vrode,

Daer die raet vander stat an stont:

 38600"Ginganbrisiel, hout uwen mont.

Heeft die comoenge enege dinc

Mesgrepen, dats jegen den coninc

Meer dant es jegen u.

Danct Gode, hets wel leden nu

38605Jegen dat gescepen stoet.

Donket u beiden wesen goet,

Die coninc wilt sonder scamp

Een jaer versten desen camp,

Ende her Walewein daer binnen vare

38610Ende soeke dat blodende spare,

Datmen gedrogen nine can,

Daer en hange ember an

Versches bloets ene trane.

Vandien spere, na minen wane,

38615Es vorscreven ende vorseget:

Een conincrike dat verre leget,

Dat rike van Logres es genant,

Dat wilen was der heidene lant,

Sal biden spere al sijn testort.

38620Dat spere, daer gi af hebt gehort,

Sal her Walewein soken varen.

Oec sal hi sekeren ende swaren

Den coninc dat hijt hem sal bringen."

Walewein sprac: "Salmen mi dwingen

38625Te swerne enegen valscen eet?

Noch ware mi liver, Godeweet,

Dat ic dogede seven jaer

Selke quale die mi ware swaer,

Dan ic mi keerde an sulke vore,

38630Dat ic sekerde ende swore

Dat ic nine vermochte te done."

Die gode man sprac: "Ridder cone,

Hier nes nieman die des geert

Dat gi u dancs u iet versweerd;

38635Maer gi selt sweren oppenbare,

Dat gi om te bejagen dat spare

Sult doen al u macht met vlite.

Ontfechtet u so sidijs quite:

Oft gi tspere niet cont gewinnen,

38640So moetti tesen torre binnen

Tenden den jare geven u

In sulc gevancnesse als gi sijt nu."

Her Waleweine antwerde: "Desen eet

Aldus te done benic gereet;

38645Maer ic moet tirsten varen

Ene joncfrouwe verloessen te Montesclaren,

Die ic mi vermat ere

Te verloessene ut haren sere

Eer Ginganbrisiel beriep mi.

38650Daerna varic, wildi,

Dat spere soeken een jaer."

Si loefdent wel , ende brachten daer

Die heilegen Waleweine te voren,

Ende hi hevet daer gesworen

38655Dat hi sal doen al sine macht

259 Te sokene den witten scacht.

Daer altoes hanget ane

Versces bloets ene trane;

Oft hijs oec niet can gewinnen

38660Hi sal ten selven torre binnen

Hem selven leveren in gevancnessen,

Ofte hi sal des lives messen,

Oft vander verranessen hem maken claer,

Daer hi om es gehachtet daer.

38665Alse dese eet was gedaen

Nam Walewein orlof saen

Anden coninc ende ander joncfrouwe,

Die hem geholpen hadde met trowen,

Ende ane alle die daer waren,

38670Ende es aldus en wech gevaren.

Sinen knapen gaf hi orlof,

Ende hietse varen in Arturs hof,

Ende es aldus van hen gesceden.

 Die orsse hiet hi weder leden

38675Alle, sonder sijn Gringalet.

Hoe sere weende doe Jonet

Ende die andere knapen mede

Doent daer quam tenen gescede,

Ende dat hi wilde in vreemt lant

38680Allene varen dolen. Te hant

Voren die knapen te Cardol ward,

Want si vernamen optie vard

Dat die coninc Artur was daer.

Doe si daer quamen, wet vor waer,

38685Dat hen die coninc vrachde, twaren,

Waer Walewein ware gevaren?

Jonet sprac: "Here, her coninc,

Walewein groet u boven alle dinc.

Ende die camp van Scavelone,

38690Dien hi geloefde daer te done,

Die es geverst nu een jaer."

Hi vertelde den coninc daer naer

Al die gescinesse clein ende groet

Die hi daer geloefde al bloet:

38695Vanden spere te sokene een jaer,

Ende vander joncfrouwen te Montesclaer,

Hoe hi dar ward gevaren es nu

"Om hare te verloessene, secgic u,

Ende daerna vaert hi tspere soken."

38700Die coninc began daventure vloken,

Dat Walewein soe was verdoeft

Dat hi dat hadde geloeft;

Want hi docht sere van dien

Dat Waleweine iet mochte mescien.

38705Dies was hi drove herde sere,

Ende die coninginne noch mere:

Doe sijt wiste mesliet si hare,

Ende alle die vanden hove daer nare

Dreven rouwe, dat secgic u.

38710Ic laetse driven den rouwe nu,

Ende secge u van Waleweine vort,

Des gi noch niet en hebt gehort.

Daventure doet ons verstaen,

Alse Walewein hadde wech doen gaen

38715Sine knapen, dat hi allene

Quam gereden, die ridder, gemene

Ane een wout omtrent middach,

Daer hi ene hermitage sach.

Daer ward es hi gereden saen.

38720Omdat hi gerne hadde verstaen

Vanden hermite enege niemare

Hoe hi mochte te Montesclare

Geraken, ende welken wech dat hi

Varen mochte, daer hi bi

38725Comen mochte ter joncfrouwen,

Die beseten was met rouwen;

Want doe hi quam den bosch binnen

Vant hi daer in allen sinnen

Grote wege, die wel waren

38730Geslegen: done wisti welken varen.

Omdit voer hi ter clusen ward

Met ere groter snelre vard.

Ende als hi ter clusen binnen quam,

Enen hermite hi daer vernam,

38735Die out was sere van jaren.

Alsi daer binnen quam gevaren

Vraechdi den goden man daer nare

Welc hi best mach henen varen

Ten castele te Montesclare,

38740Ende oft iet verre tot daer ware?

Die hermite seide: "Live here,

Het ware u te verre hedemere;

Maer comt herbergen met mi,

Ende margen betide so suldi

38745Daer wel comen, dat secgic u."

Walewein pensde dat hem nu

Beter ware dat hi daer blive

Dan hi jegen avont crige,

Want het was den avonde naer.

38750Her Walewein dankes den hermite daer,

Ende bleef dien nacht alsoe.

Die hermite vertelde hem doe

Vander joncfrouwen te Montesclare,

Hoe dat si beseten ware

38755Van enen den vreselijcsten tyran,

Die niet ontsage .vi. man

Tenen male in enen crite.

Vort telde hem die hermite

Hoe hi .ij. ridders heeft gevaen:

38760"Dat was mi heden doen verstaen

Dat si van Arturs hoven waren;

Die sal hi margen sonder sparen

Hangen doen, dat seidemen mi."

Walewein sprac doe: "Live here wetti

38765Iet hoe die ridders hieten nu?"

"Here, ic horese nomen, secgic u,

Mordrette ende Griflet."

Her Walewein seide: "Bi mire wet,

Magic daer margen te tide comen

38770Dat hangen werd hem daer benomen."

Doe bat Walewein den hermite doe

Dat hine sanderdages wecke vroe;

Want hi wilt daer waerd riden

Ende die ridders bescudden te dien tiden,

38775Ende die joncfrouwe oec ter stede,

Daer ic u hier vore af sede.

Die clusenare gelovet hem daer.

Des anderdages, wet vor waer,

Wectine in die dageraet,

38780Ende her Walewein met haesten op staet

Ende gereit hem, ende vor van daer.

Ende rechte doen die sonne claer

Sceen quam hi met haesten gereden

Op enen berch, daer hi beneden

38785Sach waer .xx. ridders hilden,

Beide met spere ende met scilden,

Ende al gewapent; ende hadden daer

Ene galge gerecht oppenbaer,

Daer si Mordrette ende Griflette

38790Hangen souden sonder lette.

Ende Walewein sach den enen opwaerd gaen,

Daermenne hangen soude saen,

Ende hi wiste wel nu die waerheit,

Bi dat hem die clusenare hadde geseit,

38795Dat sijn broder was ende Griflet.

Hi riep van verren: "Gi lietet bet.

Dat gi minen broder wilt hangen

Dat sal u hier te quade vergangen."

Mettien setti sijn ors inden loep

38800Ende reetter daer vive over hoep,

Dat si daer vielen metten perde

Sere gequetst op die eerde.

Hi trac sijn sward ende ginc slaen:

Die gene die daer hilden gevaen

38805Sinen broder ende Griflette mede

260 Sloech hi die hande af daer ter stede.

Doe ginc hi den anderen toe:

Elc die mochte daer ontfloe

Ten here ward, ende ripen dare

38810Dat daer een duvel comen ware,

Diet al versleet sonder vorste

Die daer sijns ontbeiden dorste.

"Ende die ridders heeft hi genomen,

Daer wi met waren ter galgen comen."

38815Ginder ward groet geruechte nu.

Die here vanden here, secgic u,

Dede wapinen al sijn here

Alse te sine in die were,

Ende beval hen allenoec daer na

38820"Eest dat ic te campe besta

Den genen die dit heeft gedaen,

Ende sidi dat ic onder sal gaen,

Soe comt alle met ere conroet,

Ende vaetten mi of slaten doet.

38825Ende sidi dat ic boven bem,

Ende ic minen wille doe met hem,

Sone suldi niet doen daertoe."

Aldus beval hi hen allen doe,

Ende hi reet vore te Waleweine ward,

38830De doe ontbonden hadde ter vard

Sinen broder die hande bede

Ende Griflette oec mede,

Ende elc hadde hem gewapent daer

Met wapinen, dat wet vor waer,

38835Die de ridders hadden an

Die Walewein versloech, di edel man;

Ende hebben die orsse oec bescreden,

Die daer die dode liten ter steden.

Ende Walewein es vord gereden met

38840Ende sijn broder ende Griflet,

Ende sciet waer die here comt dan

Gewapent met .cccc. man

Doense die tyran heeft vernomen

Maecti een teken, ende es comen

 38845An Waleweine, ende vrachde hem al dare

Hoe dat hi soe coene ware

Dat hi hem dorste nemen nu

Sine gevangene? "Ic segt u,"

Sprac Walewein; "ic quam al hier

38850Om te bescuddene dese joncfrouwe fier,

Die gi hier hebt beseten;

Ende oec vort doe ic u weten

Dat ic hier dese .ij. quam verdingen

Ende gint swerd metten vremden ringen.

38855Daer ombe quamic oec hareward.

Nu hebbic u geoppenbard

Waeromme dat ic hier ben comen."

Die ander sprac: "God moet mi verdomen

Oftict hier nine wreke an u.

38860Gi sijt te verre comen nu,

Gi moet betalen, sonder waen,

Die overdaet, die gi hebt gedaen."

Walewein doe met haesten seide:

"Mi es leet enege beide.

38865Sidi die here daert al an staet,

Soe hebt hier enen corten raet

Ende siet wat gi wilt anegaen.

Ic beens gereet, sonder waen;

Ic strede so gerne jegen u,

38870Dat mi verwast der talen nu."

"Bi Gode, ic maecs u heden mat,"

Sprac die ander, ende kerde na dat,

Ende seide dat hi hem hoetde gereet.

Walewein, die doe was al gereet,

38875Nam sijn spere in die hant,

Ende es ten anderen ward gerant,

Die op Waleweine quam gereden

Met harder groter haestecheden,

Ende brac sijn spere mids ontwee;

38880Maer Walewein en hadde geen wee

Vanden steke, wet vorwaer,

Maer hi stac den anderen daer

Met sinen spere so utermaten,

Dat hi moeste tgereide laten

38885Ende viel opt deerde daer ter stede,

Soe dat hem deerde in al die lede.

Nochtan spranc hi op ter vard

Ende heeft getrect daer sijn sward,

Ende es tote Waleweine gegaen,

38890Ende seide hi soude doet slaen

Sijn ors, oft hine beette neder.

Her Walewein antwerde hem weder

Ende seide dat ware onmate:

Hi hadde liever dat hi op sijn ors sate

38895Ende verwere hem also daer naer,

Dan hi ombescedenheit dade daer.

Dus sat op sijn ors die here:

Des seidense Waleweine alle ere.

Doen trac Walewein sijn sward,

38900Ende die ander reet te hem ward,

Ende hadde sijn sward oec getogen.

Si quamen te gadere so vermogen,

Dattie eerde donderen sceen

Daer si versamenden onder hen tween.

38905Elc sloech anderen grote slage

Ene lange wile vanden dage,

Dat gelijc gnoech onder hen was,

Ende men niet geweten conde das,

 Welc dat daer was te boven.

38910En was en geen, men mochten loven.

Vanden slagen die si slogen

Haer helme daer inward bogen

Ende haer scilde frotseerden doe,

Ende haer halsberge oec daer toe.

38915Nu werd erre die grote tyran:

Dat so lange vor hen een man

Gestaen mochte was hem leet.

Hi ginc Waleweine op gereet

Ende waendene wel scoffieren nu;

38920Maer her Walewein, dat secgic u,

Bestontene weder daer alsoe,

Want sine cracht begonsten doe

Te wassene, daer men toe gesach;

Want het ginc anden middach,

38925Dat sine cracht te wassene plach.

Doe ginc hi slaen slach in slach,

Gelijc dat hi smargens dede.

Men ward niet geware an sine lede

Noch an sine slage dat hi iet

38930Gevochten hadde, diet besiet.

Hi ward soe rasch in sijn slaen,

Dattie gene waende sonder waen

Dathi hadde gemaect sijn spel

Al tote nu, so overfel

38935Ende so groet ende so sture

Waren sine slage nu ter ure.

Hine conste vor hem niet gestaen

Ende vlo alomme, sonder waen,

Ende ne dorste der slage verbeiden niet.

38940Ende alse Walewein dit gesiet

Dat hi vor hem vlochtech es

Reet hi hem na, sijt seker des,

Ende slogene opt hoeft enen slach

Dat hi ne horde none sach,

38945Ende dat hi daer na al met allen

Vanden perde moeste vallen,

Ende bleef in onmacht licgende daer.

Dit sagen sine liede oppenbaer,

Ende worden hier af sere verert.

38950Si waenden te lange hebben gemert,

Ende dat haer here ware doet.

Doen brac op al dat conroet,

Ende reden heren Waleweine daer toe.

Som wilden sine vaen daer doe,

38955Ende som wilde sine slaen doet.

261 Daer ward een geruchte soe groet,

Daer si op hem trocken ter wilen,

Men horet wel tere halver milen.

Deen riep: "Slachene doet."

38960Dander riep met mode groet:

"Vatene hier nu ter stede

Ende laettene ons hangen mede;

Ende die andere, sine gesellen,

Laetse ons op radere quellen."

38965Dus eest al op Waleweine getogen,

Die ginder hielt also vermogen

Ende also onversaecht oec mede,

Als oft hire dusentech hadde ter stede

Die hem souden in staden staen.

38970Nu hord, wat hi heeft gedaen.

Hi arselde allettel over voet

Tot enen berge die daer stoet,

Daermen hem van achter niet

En conde gedoen en geen verdriet,

38975Ende hiet Mordret ende Griflette

Dat si hem weerden sonder lette.

Elc stont daer vor hem selven nu:

Si quamen alle, dat secgic u,

Op Waleweine gereden ter stede,

38980Die hem daer ter were dede

Soe anxtelijc ende soe sere,

Dat hire daer ten irsten kere

.xx. ende meer dede vlien

Van enen slage die si gesien

38985Hadden, dien hi ter stede sloech;

Want hi enen sijn hoeft afdroech

Ende enen anderen dire bi was

Half den hals, sijt seker das.

Ende Mordret ende Grifelet mede

38990Verslogenre menegen optie stede.

Dus latic vechten daer die heren

Ende sal te Perchevale weder keren,

Die Yweine heeft verloest,

Ende Gariette ende Keyen vertroest,

38995Ende Acgraveine oec, sonder waen,

Alsic u hier vore dede verstaen.

Doen si scieden sonderlingen

Vanden torre, daer si ontfingen

Die rosen hoede, do reden si

 

247 Het avontuur gewaagt nu dat,

Dat menige man blijde was

Door dat Percheval te hof is gekomen,

En omdat ze mede hebben vernomen

36955 Dat hij gewonnen heeft zijn land,

En zijn broeder mede gelijk

Acglavael het land heeft bezet.

Door deze zaak, zoals wij het weten,

Liet de koning houden hof

36960 Om te vermeerderen zijn lof,

En ontbood zoals tevoren

Die tot de tafelronden behoren.

En toen ze in dit feest zaten

Kwam daar een jonkvrouw, die uitermate

36965 Lelijk was in alle manieren:

Men mocht haar niet goed versieren

Van gedaante hoe zwart ze was:

Ze had de tanden gelijk de das:

Ze had knevels om de mond

36970 En een snavel gelijk de hond,

En ogen hol, de apen gelijk:

De wenkbrauwen lang en ijselijk:

Dat aanzicht breed en vuil

Ze kwam gereden op een muilezel

36975 In de zaal terzelfder plaats

Daar koning Arthur at,

En ze groette de koning voorwaar,

En al die met hem waren daar.

Daarna sprak voort die jonkvrouw:

36980 "Heer koning Arthur, bij mijn trouw;

Ik moet nog vanavond erg ver

Of ik zal wezen boos;

Want te kasteel, heb ik geluk,

Orglieus, heer, zo zal

36985 Mijn herberg wezen, wilde gij het horen,

Daar vijf honderd ridders uitverkoren

En 60 zijn altijd binnen;

En elk heeft daar, zoals wij het kennen,

Zijn geliefde. Die wil acht slaan

36990 Dat hij avonturen wil zoeken,

Daar mag hij vinden in alle tijd

Spelen fel en zware strijd;

Een mag daar beproeven zijn geval,

Of winnen of verliezen al.

36995 Is hier iemand, die wil winnen

De hele prijs die heeft binnen

De wereld nu? Ik zeg hij vaart

Op de berg te Montesclare;

Daar is bezet een jonkvrouw,

37000 Die hulpeloos drijft grote rouw.

Die haar helpt uit de nood

Men zou van hem spreken eer groot,

En hij mocht ook vandaan brengen

Het zwaard met de vreemden ringen,

37005 Daar grote deugd aan ligt."

248 Die jonkvrouw heeft nu alles gezegd,

En reed weg aanstonds.

Mijn heer Walewein toen op sprong

En sprak: "Bij mijn trouw, ik vaar

37010 De jonkvrouwen te helpen te Montesclare."

Ywein sprak: "Ik wil rijden

Te kasteel Orglieus nu ten tijden,

En beproeven daar mijn geval."

En Keye sprak: "Ik zal

37015 Te Doloreus nu varen mee."

Ditzelfde zei heer Griflet.

En Percheval zei: "Ik wil rijden

Achter landen in alle tijden,

In alle vlakten hier en daar;

37020 En is iemand die openbaar

Spelen wil tegen mij

Of vechten met zwaarden ook daarbij,

Ik maak hem mat of hij mij mede

Eer ik meer van hem scheidt."

37025 En eer hij voleinde zijn taal

Sprongen er daar op honderd wel,

En hebben hun wapens aan gedaan,

En namen verlof alle gelijk,

En zouden weg zijn gereden.

37030 Daar zagen ze komen met haastigheden

Ginganbrisile met geweld,

Die bracht een schild van goud

Met een bedekking van lazuur.

Hij groette koning Arthur

37035 En die ridders groot en klein,

Uitgezonderd Walewein alleen.

"Walewein groet ik nimmermeer,

Want hij versloeg mijn heer

Zonder reden en zonder recht,

37040 Dus wil ik hem laten belijden echt

Voor alle hoge baronnen

In konings hof van Scaveloen.

Dus bid ik pand voor zijn verwanten,

Te vechten over 40 dagen."

37045 Walewein sprong op ter vaart

En sprak te Ginganbrisile waart,

Daar zij het alle hoorden, hoffelijk:

"Heer ridder, zeg me God, die rijke,

Had ik iets tegen u misdaan,

37050 En had ge me dat laten verstaan

Tussen mij en u hoffelijk,

Ik had het u verbeterd zekerlijk

Tot uw wil; maar sinds dat gij

Het kamp begeert dus zeer van mij,

37055 Ik zal dan over 40 dagen

Te Scaveloen komen, zonder sage,

En vechten daar al zonder schade

Aldus ontvang ik hier het kamp."

Dus werd dat kamp genomen daar,

37060 En Ginganbrisile voer weg voor waar,

En heer Walewein ging hem bereiden

Te kamp waart zonder wachten.

En al die heren, zoals ge mag horen,

Daar ik van zei hier tevoren,

37065 Die wilden zoeken de avonturen,

Bereiden hen te die uren

En reden met Walewein uit.

Ginder werd toen groot geluid

Van de vrouwen en de manschappen

37070 Toen de heren van hof scheiden;

Want het hof bleef zo bloot nu

Van goede ridders, zeg ik u,

Zodat er vijf niet bleven omtrent,

Daar men op mikken mocht iets.

37075 Walewein en Acgravein,

Gariet en heer Ywein,

Percheval en Griflet

En heer Keye, die ook reed mee,

En Mordret, en het hele konvooi,

37080 Dat ik hier voor zei al bloot,

Dat voer al nu ter uren

Om te zoeken avonturen.

Ze reden tezamen 4 mijlen:

Toen kwamen ze terzelfder wijlen

37085 Te ene wegscheiding, daar ze toe

Wilden scheiden, ik zeg het u hoe.

Walewein wil rijden tot zijn kamp,

Hem te behoeden van rampen;

En mijn heer Ywein wil varen

37090 Te kasteel, zonder sparen,

Die men noemt Orglieus;

En Keye wil varen te Doloreus:

En Griflet en de andere mede

Verdeelden hen al daar ter plaatse,

37095 En voeren sommige met Ywein

En sommige met Keye en Acgravein,

En sommmige voeren te Montesclare,

Daar Walewein zou zijn gevaren.

En Percheval voer alleen daar

37100 Een weg, hij weet waar.

Dus laat ik ze rijden alle nu

En zal hier voort vertellen u

Van Walewein, die nu vaart

Te Scaveloen tot zijn kamp waart.

37105 Toen Walewein gescheiden was

Van zijn gezellen, daar ik van las,

Kwam hij gereden daar hij zag rijden

Een grote rode ridder rijden.

Heer Walewein hield stil en liet hem varen.

37110 Een schildknecht kwam gereden daarnaar:

Die vroeg Walewein, zeg ik u,

Wie die ridders was nu.

"Heer," zei hij, "het is Meliandelijs,

Die graag zou bejagen prijs;

37115 En de andere is Credouet,

Die altijd naar de eer hem zet."

Walewein sprak: "Hem ken ik wel,

Het is een ridder dapper en snel."

Walewein zei: "Waar varen nu zij?"

37120 "Heer, tot een toernooi hier bij,

Tot Tybaut van Tintaveel,

Daar zal zijn een toernooi fel.

Heer, vaar te helpen die van binnen,

Bij God, ge zal er mogen winnen

37125 Grote prijs, bent ge dapper.

Daar zal zijn erg welkom

Elke ridder die is koen:

Tybaut heeft hulp te doen."

Walewein sprak toen tot deze:

37130 "Knaap, hoe mag dat toernooi wezen

Tussen hen twee in enige wijs?

Ja, was Meliandelijs

In Tybauts huis opgevoed?"

"Ja hij, heer, die het weet,

37135 Bad dan hij zijn zoon was;

Maar ik zeg het u openbaar

Hoe dit ding wezen mag.

Toen Meliandelijs vader lag

In zijn doodsbed en het hem benauwde

37140 Vertrouwde zo wel heer Tybaut,

Dat hij op trouw beval zijn kind;

En Tybaut heeft hem ooit sinds

Erg vaderlijk gehouden

Tot hij kwam tot zijn oudheid.

37145 Toen zocht hij aan Tybauts dochter minne:

Ze zei hij kwam in haar zin

Hij was ridder en goede man,

En ze had hem ook daaraan

Zien toernooien ten beginne;

37150 "En mag ge dan hoge jonkvrouw minne

Verdienen, zo zal ik u minnen tezamen;

En dus zal ge beginnen aan mijn vader:

Daar zullen komen die het eisen mogen.

Zie ik u dan te wapens gedogen,

37155 En ge de prijs mag winnen,

249 Ik zal u dan graag minnen."

Dus is dat toernooi daartoe gekomen."

Heer Walewein heeft verlof genomen,

En de knaap is weg gereden

37160 Tot zijn heer, die nu ter plaatse

Te Tyntaveel kwam voor die stad.

En Tybaut, die daar binnen zat

Met zijn buren, met zijn verwanten,

Die nu zeggen en zeer klagen

37165 Dat het toernooi niet zal geschieden,

Want Tybaut durfde niet doen tot die;

Hij vreesde dat het hem aan zijn eer

Mocht lopen nu al te zeer,

En om dit had hij doen sluiten

37170 Zijn poorten al, en daar buiten

Meliandelijs en zijn lieden mede.

Walewein kwam toen voor die plaats,

Want zijn weg al daar lag.

Toen hij die porten gesloten zag

37175 Trok hij daar een eik stond:

Bij een toren steeg hij afj te voet,

En liet aan die eik daarnaar

Zijn twee schilden hangen daar,

En wachtte daar op avontuur.

37180 Die boven lagen daar te muur,

Droevig waren van die

Dat het toernooi niet zou geschieden.

Binnen die heeft dit verstaan

Een oude ridder en is gegaan

37185 Tot Tybaut, en zei hem daar:

"Heer, me lijkt al voor waar,

Dat ginder houden 2 ridders van lof,

Die me lijken van Arthurs hof

En hen graag hier binnen deden.

37190 Twee goede man komen wel te stade

Ondertussen; bij een goede man

Is vaak gebeurd dat men overwon

Een toernooi al te ene tezamen.

Heer Tybaut, al was ik uw vader,

37195 Bij God, ik durfde u wel te raden

Dat we ons wapenen deden

En we beginnen het toernooi.

Het zal hen hebben erg boos

Dat we dus het toernooi durven laten,

37200 En zullen ons drijven en zoeken

Te onze poorten met overmoed;

We hebben ridders veel en goede

En bedienden dapper hier binnen:

Ze zullen verliezen en wij winnen."

37205 Dit was een verstandige man van de stad,

Daar diens raad veel aan zat,

En bij zijn raad Tybaut wou

Dat men het toernooi uitroepen zou.

Dus waren die ridders blijde:

37210 De schildknechten liepen te strijde

En wapenden die ridders gelijk;

En daar binnen waren gegaan

De vrouwen liggen en de jonkvrouwen

Te tinnen om het toernooi te aanschouwen.

37215 Toen zagen ze neer in dat plein

Onder de eik waar heer Walewein

Lag en ruste, die ridder mild.

Toen ze daar zagen die 2 schilden

Waren die vrouwen blijde daar

37220 En zeiden: "Nu zullen we zien openbaar

Deze 2 ridders wapens nu."

Andere zeiden: "Ik zeg het hier u,

Hij heeft elders iets vernomen,

Want hij is zonder gezel gekomen.

37225 Wat zullen hem alleen 2 schilden?

Vergaf God dat hij ze wilde

Beide nu te samen dragen,

Zo mochten we zeggen dat we zagen

Niet meer wonder nog en hoorden."

37230 Binnen dien dat ze deze worden

Zeiden en maakten geluid

Zo trokken die ridders uit.

En Tybauts dochter was daar nu gekomen,

Daar dit toernooi om was genomen,

7235 En met haar haar zustertje,

Dat jonger was veel in schijn;

Maar ze was zo over fier,

Dat ze had tot een bijnaam hier,

Beide van heren en van vrouwen:

37240 Die jonkvrouw met de kleine mouwen.

Die ridders zijn gekomen op het veld:

Dat toernooi begon met geweld,

En mijn heer Meliandelijs

Reed uit om te bejagen prijs.

37245 En toen zijn vriendin ziet

Sprak ze: "Gij vrouwen, nu bespiedt.

En is hij niet prijs wel waard

En dat hij voert speer en zwaard?

Ziet hoe goed hij hem toont:

37250 Bij God, ik wilde uw haat

Dat hij misvoer." Toen sprak gelijk

Haar zustertje: "Jonkvrouw, laat staan

Uw prijzen; hier is zulke bij,

Hij is beter en schoner dan hij."

37255 Om dit wilde ze haar hebben geslagen,

Maar die vrouwen schoten er tegen,

Zodat ze haar niet kwam aan;

En dat toernooi hij begon.

Daar werd menige slag geslagen:

37260 Wie dat Meliandelijs kwam tegen

Hem was een val wel gereed

Eer dat hij hem iets reed.

Hij had daar al zulk geluk,

Dat het toernooi voor hem boog al.

37265 Dus was zijn minne zo blijde,

Dat ze nog sprak terzelfder tijd:

"Gij vrouwen alle, nu beziet.

En is diegene te minnen niet,

Die het ginder zo ridderlijk doet?

37270 Hij is rijk, schoon en goed,

Niemand kan hem gelijken iets."

Toen sprak dat zustertje: "Dit is niet.

Hier is nog veel mooiere bij

En beter mede dan hij is."

37275 De oudste zuster werd boos terstond

En sloeg de andere op de mond

En versprak haar zeer om datgene.

Toen werd echt groot gesprek

Om Walewein, waarom hij stil lag

37280 Daar hij dus toernooien zag?

"Het is een koeienman," sprak die ene,

"En vaart aldus, zoals ik het verneem,

En vaart of hij een ridder is

Om de tol te ontnemen daarbij."

37285 Sommige zeiden: "Het is een geldhandelaar."

Dus maakten ze hun schertsen openbaar

Met Walewein. Toen sprak in vertrouwen

Die jonkvrouw met de kleine mouwen:

"Het is geen geldhandelaar nog koeienman,

37290 Maar hij schijnt een edele man,

En is wel elke ridders genoot;

Want zijn speren zijn zo groot."

Toen spraken haar die vrouwen aan:

"Zwijg, het schijnt menige man

37295 Diens meester dus hij niet is;

Dit is geen ridder, zij het zeker dit,

Maar hij maakt hem ridder daarbij

Dat hij wil wezen tolvrij;

En zal dus plegen zo veel,

37300 Dat men hem zal hangen bij de keel."

Dit zeiden ze daar zo openbaar,

Dat Walewein het hoorde al helder.

Hij schaamde hem dus zo zeer,

Dat hij werd al uitzinnig.

37305 Hij dacht hem zeer van zijn kamp;

250 Wordt hij belet bij enige ramp,

Zodat hij niet kwam op de dag,

Hij was uitgelachen en al zijn verwanten,

Wordt hij gekwetst of gevangen.

37310 Hierbij liet hij het toernooien staan.

Meliandelijs toonde zijn kracht

Voor de poort op de gracht.

Toen zagen die vrouwen daar ter plaatse

Een schildknecht komen gereden,

37315 Die daar om bejag reed.

De vrouwen riepen die gereed

En zeiden: "Was ge goed, bij mijn trouw,

Ge zou u laat laten slaan

Om een stuk speer of om 1 bedekking van een paard;

37320 Want ge mocht hier winnen snel

Onder deze eik harnas en goed,

Zonder slag en ook stoot,

Die deze ridder heeft in hoeden.

Hij is van zo goedertieren vermoeden we

37325 Al sloeg ge hem en nam het hem al,

Ik waan hij zich niet verweren zal."

Die knaap reed te Walewein waart

En zei: "Hoe lig je dus, sukkel?

Ik waan ge gelaten bent ter aderen

37330 Dat ge ligt stil, daar ge verzamelen

Zag aldus mooi toernooi heden."

Walewein antwoordde hem ter plaatse:

"Maak je henen nu ter plaatse,

Ik berecht u dit nog dat."

37335 Dus voer hij van hem alzo,

En het toernooi scheidde daar toen.

Die van buiten hadden de prijs;

Maar het gewin in alle wijs

Hadden meer die van binnen.

37340 Eer ze scheiden lieten ze bekennen

Dat men de volgende dag zal toernooien.

Mijn heer Walewein, die goedertieren,

Is mee ter poorten in gevaren

Met de ridders die daar waren.

37345 Toen kwam daar gelijk in zijn gemoed

Heer Garijn, daar de raad aan stond

Allemaal van de steden.

Hij heeft Walewein al daar gebeden,

Dat hij met hem herbergt nu.

37350 Walewein deed het graag, zeg ik u;

En onderweg vroeg hij Walewein

Waarom hij zo stil hield in het plein,

Dat hij niet toernooide daar?

Walewein zei tot hem daarnaar:

37355 "Heer waard, ik ben beroepen gelijk

Van een kamp, zonder waan,

In konings hof van Scaveloen,

Die ik immer daar moet doen;

En had ik hier dan getoernooid,

37360 En was ik ergens van gefaald,

Zodat ik niet kwam tot mijn dag,

Dan was het lachen en al mijn verwanten."

"Heer ridder, ge deed hieraan goed."

Dus kwamen ze tot zijn zaal,

37365 Daar die waard wilde wezen.

En heer Walewein was binnen deze

Verraden; want Tybauts dochter gelijk

Liet de vader van hem verstaan

Dat Walewein een koeienman is,

37370 En dat hij als een ridder vaart daarbij

Omdat hij wil tolvrij wezen.

Die jonge zuster is binnen deze

Door een boomgaard gegaan

En liet heer Garijn dit verstaan.

37375 Heer Garijn werd zeer ontstoken

En is te hof waart gestreken

Met zijn zoon Herbaude:

Onderweg ontmoette hij Tybaut.

Al was heer Garijn boos zeer,

37380 Nochtans groette hij zijn heer

En vroeg hem waar hij heen wou.

Tybaut zei dat hij zou

Tot zijn huis varen een koeienman te vangen,

"Daar me nu van is laten verstaan

37385 Dat hij vaart als een ridder ter uren

Omdat hij de tol wil ontvaren."

"Heer Tybaut, eer ik u dus toesta

Hier zou eerder worden groot geding,

Al ben ik uw man en gij mijn heer;

37390 Eer ik u liet doen deze oneer

In mijn huis al onverdiend

Enige goede man, al mijn vriend,

Zou ik er eerder om pijnen nu."

Tybaut zei toen: "Ik wil met u

37395 Varen en korten mijn tijd."

Aldus werd daar geveld die strijd.

Dus reden ze tot zijn herberg beide:

Van goede hoede komt goede vrede

Toen mijn heer Walewein vernam

37400 Dat Tybaut tot zijn herberg kwam

Ging hij tegen hem met deze

En zei hem welkom te wezen.

De ene nam de andere bij de hand

En gingen zitten op een bank.

37405 Toen Tybaut zijn tijd ziet

Vroeg hij Walewein waarom hij liet

Dat hij niet toernooide heden?

Walewein zei: "Heer, bij waarheden,

Ik ben kampvast, zeg ik u,

37410 Tegen de koenste die leeft nu

In konings hof van Scaveloen."

Her Tybaut sprak hem aan toen:

"Heer ridder, begeer je enig ding

Die u ontbreekt bijzonderling,

37415 Dat zou ik doen, had ge het nodig."

Walewein zei hem dank groot.

Meteen nam Tybaut verlof gelijk:

Toen zag hij waar dat kwam gegaan

Zijn jongste dochter en hield ter plaatse

37420 Walewein met haar armen beide

En zei: "Heer ontfermt u het ongevoeg,

Dat me mijn zuster om u sloeg

Heden dat klaag ik, heer, nu u."

"Lief kind wat bestaat nu,"

37425 Sprak Walewein, "te berichten mij

Dat tussen u en uw zuster is?"

De vader schold haar toen om dat

En zei: "Loopt ge dus in die stad

De ridders beklagen uw verdriet,

37430 Dat u en uw zuster is geschied."

Walewein zei toen: "Zonder waan,

Ze heeft hier aan niets misdaan."

Toen sprak hij haar al lachende toe:

"Lieve kind, wat wilde ge dat ik doe

37435 Te wraken van uw zuster nu?

"Heer," zei ze, "Ik bid hier u

Dat ge door mij te toernooi draagt

Morgen wapens." "Schone maagd,"

Sprak Walewein, "dat wil ik aangaan

37440 Door uw wil, zonder waan."

Ze neeg tot de voeten daar of.

Toen nam Tybaut daar verlof

En zette zijn dochter voor hem daar.

Onderweg vroeg hij daarnaar

37445 Wat zij en haar zuster hadden gaande

Daar ze aan verdiende slaan?

Ze zei de vader dat het was

Om Meliandelijs, die ze zo maar

Maakte van grote dapperheden;

37450 "En omdat ik dat weersprak

Nam ze me bij de haren

En gaf me een slag daarnaar.

Ik zag deze ridder toen aan,

En zei hij was een betere man.

37455 Ook wou ik, heer, bij mijn trouw,

251 Dat ik Meliandelijs mocht aanschouwen

Morgen ter aarde liggen, heer,

En hij moet kosten een deel van mijn eer."

Tybaut sprak en lachte:

37460 "Dochter, ge moet morgen vroeg

De ridder een teken geven daarbij

Dat men herkent dat hij uw ridder is."

"Heer, daarvan weet ik niets."

Tybaut zei toen: "Lieve kind,

37465 Ik zal u hiervan wel betalen."

Meteen kwamen ze tot zijn zalen

Daarbij steeg hij ter aarde gelijk.

De oudste dochter kwam gegaan,

En toen ze haar zuster zag daar

37470 Sprak ze haar zeer. Toe zei daarnaar

Haar vader: "Maar gij, die haar sloeg heden,

Moet God zij dank hebben nu ter plaatse."

De volgende dag erg vroeg

Riep Tybaut zijn dochtertje hem toe

37475 En gaf hem een mouw rood,

En zei haar toen en gebood

Dat ze te ridder weer keert

En hij die mouw door haar eer

Dragen wil heden de dag.

37480 Dat kind liep derwaarts dat het mag,

En gaf heer Walewein die mouw,

En bad hem op echte trouw

Dat hij het dragen zou door haar.

Walewein zei toen openbaar

37485 Dat hij het dragen zou, God weet.

Meteen waren die ridders gereed.

En waren te veld gekomen.

Die jonkvrouwen hebben het ook vernomen

En zijn te tinnen gezeten mede.

37490 Meteen liet lopen daar ter plaatse

Meliandelijs op dat veld

En liet roepen met geweld

Of daar iemand zo koen was

Een speer te breken openbaar?

37495 Toen zijn geliefde dit ziet ,

"Gij vrouwen," zei ze, "lijkt u niet

Diegene de beste een die leeft?

Die diegenen gemind heeft

Mag haar minnen blijde wezen."

37500 En recht toen ze sprak van deze

Kwam Walewein gereden op het veld,

Daar Meliandelijs reed met geweld;

En toen Walewein dit heeft gezien

Reed hij tegen hem meteen,

37505 En stak hem met het paard in het zand.

Walewein riep een knaap gelijk

En zond het paard in rechte trouw

De jonkvrouw met de kleine mouwen.

Die zuster heeft het gezien en zei

37510 Hoe Meliandelijs ter aarde ligt:

"Zuster," zei ze, "wat zeg je nu?

Dit is gekomen is die hier voor u

Meliandelijs tuimelen deed."

De zuster was droevig en zei ter plaatse:

37515 "Zwijg daarvan, kwade kikker.

Bij God, had ik u daar uit

Ik zou u geven een dik gezicht.

"Ja, zuster? en is het dan een leugen?

Beziet, gij vrouwe, hoe hij ligt,

37520 Daar het mijn zuster van weerspreekt,

Die de koeienman van stak.

Ik waan hij heeft groot ongemak:

Hij ligt zo lang ondersteboven."

Die zuster heeft zich opgericht

37525 En wilde haar zuster slaan,

Maar die vrouwen benamen het gelijk.

Meteen kwam die knaap en zocht

De jonkvrouw, die hij het paard bracht,

En presenteerde het daar ter plaatse

37530 Vanwege zijn heer mede.

Ze was blijde en bedankte hem zeer.

Die knaap reed weer tot zijn heer,

Die deze dag op de heide

Menigeen liet ruimen zijn zadel.

37535 Ik waan nooit man zag

Meer Walewein pijnen om bejag

Op een dag; dus won hij snel

Rijke paarden vier.

De eerste zond hij de jonkvrouw

37540 Die men noemt met de kleine mouwen:

De andere te herberg binnen

Heer Garijns vrouw, de waardin:

De derde zond hij haar dochter ter plaatse:

De vierde haar zuster mede.

37545 Aldus besteedde hij zijn bejag;

En toen het ging om de middag

Toen wilde hij nimmer toernooien,

En het toernooi begon te falen.

Walewein reed ter herberg te die tijden:

37550 Hij had de prijs van beide zijden.

Daar werd stil en openbaar

Vaak gevraagd wie hij ware,

Maar niemand kon weten dat.

Toen heer Walewein kwam in die stad

37555 Vond hij tot zijn herberg gelijk

Die jonkvrouw, die hem heeft ontvangen

Vriendelijk, en bedankte hem zeer

Dat hij haar deed die eer

Dat hij door haar toernooide daar

37560 Haar vader kwam ook daarnaar

En bedankte hem, en de waardin

En beide haar dochters ook met zin;

En heer Garijn bedankte hem mede

De eer die hij hen allen deed.

37565 Ze vroegen om zijn naam gelijk:

"Walewein," zei hij, "ben ik genoemd

Konings Arthurs zuster zoon:

Ik ben het te loochenen niet gewoon."

Toen boden ze hem hun dienst zeer

37570 Walewein bedankte de eer

En heeft aan hen verlof genomen.

Meteen is die jonkvrouw gekomen

En kuste hem daar aan zijn voet.

"Wat is het, jonkvrouw, wat ge doet."

37575 "Ik kus uw voet doordat gij

Me gedenken zal daarbij."

Walewein sprak: "Wel lieve jonkvrouw,

Ik zal u altijd zijn trouw;

Ge hebt me gedaan zulke eer,

37580 Ik vergeet het nimmermeer."

Dus heeft hij verlof genomen

Niet alleen aan hen sommige,

Maar aan hen allen die daar waren.

Nu laat ik heer Walewein varen

37585 En zal u van Acgravein vertellen voort

En van Keye, zoals ge gehoord

Hebt hiervoor, die wilden varen

Ten Doloreuse kasteel te waren.

Het avontuur zegt ons al vlak,

37590 Dat heer Keye en Acgravein

Ter wegscheiding daar ze scheiden,

Zoals ge hiervoor hoorde aanduiden,

Voeren die dag al door en door

Zonder te vinden avonturen

37595 Die te vertellen waard is.

De volgende dag, zij het gewis,

Ontmoetten ze een jonkvrouw daar.

Ze vroegen toen openbaar

Om de weg ter kasteel waart;

37600 En ze antwoordde hen ter vaart:

"Wil ge derwaarts varen nu,

Ik zal er u leiden, zeg ik u,

Opdat ge durft volgen mij."

Keye zei: "Jonkvrouw, waarbij

37605 Zouden we u niet volgen durven?

252 Vaar voor, waarheen ge wil gaan,

We zullen u volgen nu voorwaar."

Ze voer voor: ze reden na

Tot de nacht toe alzo.

37610 ‘s Nachts lagen ze ook toen

In dat woud met een heremiet,

Die ze goed ontving met vlijt.

De volgende dag voeren ze voort.

Toen kwamen ze rijden in een poort

37615 Daar ze ontbeten terzelfder tijden;

Want ze moesten ver rijden,

Dat liet hen die jonkvrouw verstaan,

Eer ze te herberg zouden gaan.

Toen ze gegeten hadden daar

37620 Reden ze heen, weet voorwaar,

En kwamen omtrent vespertijd gereden

Daar ze 2 ridders ontmoetten ter plaatse,

Goed gewapend en opgezeten.

Toen sprak die jonkvrouw: "Ik laat u weten,

37625 Gij heren, eer ge hier mag rijden

Zal ge tegen deze 2 hier moeten strijden.

Ze zijn zo overmoedig nu,

Ge behoeft goed te wachten u,

Zal ge met het lijf ontgaan."

37630 Toen antwoordde mijn heer Keye gelijk:

"Bij God, jonkvrouw, ik zeg het u hier,

Ze mogen wezen alzo fier,

En alzo spreken hier ook mede,

Ze zullen blijven hier ter plaatse

37635 Gevangen of alzo gewond,

Ze worden daarvan niet meer gezond."

En binnen dat Keye deze woorden sprak

Toen de jonkvrouw over een zijde trok,

En de een ridder van de twee

37640 Riep op Keye al gelijk

Zevenmaal met groet:

"Geef u op of ge bent dood."

En Keye had dit onwaardig zeer,

En richtte gelijk zijn speer,

37645 En liet lopen toen zijn paard;

En die andere, die niet slechter

Gereden was dan Keye daar,

Kwam op Keye, weet voorwaar,

En stak hem met zijn speer zo,

37650 Dat het brak in zeven stukken toen;

Maar Keye was gekwetst niet,

Nog die steek deed geen verdriet;

En hij stak de ridder weer

Zodat hij viel van het paard neer;

37655 Maar hij was niet zeer gekwetst:

Zijn helm die was hem los gegaan.

Hij sprong op en verbond hem weer.

Dat hij was gestoken neer

Dat bedrukte hem zeer uitermate:

37660 Hij wist niet hoe hem te laten.

Hij trok zijn zwaard en zei gelijk:

"Nu moet het hier aan uw leven gaan,

Ik zal u doden en uw paard,

Ge gaat te voet ter vaart

37665 Of laat me weer mijn paard beschrijden;

En laat ons dan met zwaarden strijden."

Binnen dat ze aldus spreken, God weet,

Zo was die andere ridder gereed

En komt daar ook op Keye gereden.

37670 Dit zag Acgravein ter plaatse,

En sloeg met sporen derwaarts,

En haastte zo zeer zijn vaart,

Zodat hij de ridder heeft onderreden

Eer hij te Keyen kwam ter plaatse,

37675 En raakte hem zo over die zijde,

Zodat hij hem liet tuimelen te die tijde

Van het paard op de aarde.

Ik waan het hem 7 dagen deerde,

Want hij viel in zijn zwakte

37680 Bezijden de weg op een hout,

Zodat hij de arm brak in twee.

Nu is verzekerd hiermee

Keye van deze, dat zeg ik u

Toen hij zag dat zijn gezel nu

37685 Diegenen af had gestoken

Was Keye dapperder, zekerlijk,

En sprak tot diegene die daar stond:

"Ik wil afstijgen met u te voet,

En wil bekorten deze strijd

37690 Tussen mij en u, ter tijd;

Want liet ik u dit paard beschrijden

Ge zou me licht willen ontrijden."

"Foei, kwade vazal, wat zeg jij.

Dat ge dit niet denkt van mij

37695 Dat zul je ontgelden, dat verstaat,

Eer ge me heden te voet ontgaat."

Dus heeft hij zijn zwaard genomen,

En Keye is daar tegen hem gekomen,

En mannelijk heeft de andere daar begroet

37700 Met grote slagen en ontmoet.

Die ridder was boos en sloeg zeer

Grote slagen op Keye de heer,

En Keye sloeg hem weer zo,

Zulke grote slagen, dat hij toen

37705 Achteruit moest gaan aldaar,

Dus hem te moede was erg zwaar;

Toch verweerde hij hem erg zeer,

En ging Keye liet het niet toe,

Want hij kon erg goed schermen.

37710 Keye liet zich niet pijnigen,

En sloeg hem tenslotte daarnaar,

Zodat hij lof moest plegen daar.

En recht toen hij overwonnen was

Kwamen met grote haast na dat

37715 8 ridders gereden met snelle vaart,

En riepen zeer te Keyen waart:

"Ge blijft hier, heer moordenaar.

Ge waant nu te zijn een grote heer

Dat ge die ridder hebt overwonnen;

37720 Te kwade tijd ben je het begonnen."

Meteen zijn ze aan hem gekomen

Eer Keye woord heeft genomen,

En steken op hem en slaan,

En hebben daar Keyen gevangen.

37725 Maar eer ze hem vingen terstond

Had hij er daar twee zo gewond,

Zodat ze nimmer mochten strijden.

Ze voeren aan Acgravein te die tijden

En wilden hem ook hebben gevangen;

37730 Maar hij zette hem te verweer gelijk,

En stak er een met zijn speer

Zodat hij viel al zonder verweer,

En kwetste hem zeer in de zijde,

Want hij brak een rib te die tijde.

37735 Dus waren er vijf zo onvermogen,

Dat ze nergens toe deugen,

Eer Acgravein werd gevangen,

Twee van de voorste, zonder waan,

En drie nadat, zeg ik u,

37740 Van de 8 die er kwamen nu.

Dus worden gevangen deze twee

En weg gevoerd met grote wee.

Te Doloreusen kasteel toe

Wilden ze hen binnen voeren toen,

37745 Die daar stond in een mijl nabij.

Die andere, die gewond waren daar,

Die voerden ze met hen ook mede:

Die er dood waren lieten ze ter plaatse.

Toen ze dus heen gescheiden waren

37750 En een halve mijl hadden gevaren

Kwam Percheval in hun ontmoeting

Aan een zijweg die daar stond,

Alzo zoals hij zocht avonturen

Daar ze hem zouden mogen gebeuren.

37755 Een ridder zag hem daar hij zou rijden,

253 En riep hem aan terzelfder tijden:

"Hoor gij, gij die daar nu rijdt,

Geef u op nu ter tijd,

Ge hebt ver genoeg gereden,

37760 Ge moet met ons nu ter plaatse

Met deze twee te hof varen

In onze gevangenis, te waren.

Volledig, geef u op ter vaart

Eer ik u doodt en uw paard."

37765 "Doden?" sprak toen Percheval,

"Ge hebt me volledig met de taal

Gedood, dat lijkt me aan u;

Maar ik raad u dat ge u nu

Wacht tegen mijn steken;

37770 Ik zeg het u bij de goede week,

Ik zal het u zuur maken zo,

Eer ge me zal brengen daartoe

Dat ik me op nu zal geven,

Dat het u kosten zal uw leven

37775 En hen allen die met u zijn.

Nu hoed u tegen die speer mijn.

Ik vecht eer ik het laat nu,

Want ik rij om te vechten, zeg ik u,

Achter landen hier en daar,

37780 En om te vragen daarvan nieuws.

Nu hoed u tegen mijn speer."

Meteen zette hem die ander te verweer

En reed op Percheval, en stak

Zodat hij zijn speer brak;

37785 En Percheval reed hem weer zo,

Dat hij zijn lichaam werd droevig;

Want hij doorstak hem helemaal

Zodat hij dood viel ter dal.

Toen dit zag een ander daar

37790 Nam hij zijn speer en reed daarnaar

Op Percheval met een boos gemoed;

En Percheval, die was in zijn hoede,

Kwam hem tegen daar terstond,

En heeft diegenen ook zo gewond,

37795 Zodat hij viel neer ter plaatse

En brak zijn been ook daarmee.

Toen kwam de derde, die riep zeer:

"Heer vazal, bij onze heer,

Ge koopt eer ge me ontvaart."

37800 Percheval antwoordde ongespaard:

"Bij God, heer ridder, ik vliedt niet."

Meteen Percheval lopen liet

Te ridder waart met snelle vaart,

En stak hem en ook zijn paard,

37805 Zodat ze ter aarden vielen beide.

Die ridder viel onder het zadel

En het paard viel op hem daarnaar,

En hij brak zijn rug al daar.

Toen dit de anderen hebben gezien

37810 Gingen ze vast heen vlieden

Te kasteel waart bij een vallei,

En lieten Acgravein en Keye

En de gewonde liggen daar.

Toen kwam Percheval hen beter nabij

37815 En vond daar zijn gezellen toen,

Dus ze blijde waren en vrolijk.

Hij maakte los hen hun handen gelijk,

En ze hebben hun paarden gevangen

En zaten daar op, en reden daar

37820 Naar die daar vlogen, weet voor waar;

Want Percheval wil ze laten niet

Omdat hij ze voor hem rijden ziet.

Hij reed zo zeer, heb ik vernomen,

Eer ze ter poorten konden komen

37825 Van het kasteel heeft hij ze achterhaald

En zei: "Gij heren, betaal,

Ge moet het ontgelden, zonder waan,

Dat ge mijn gezellen had gevangen."

Meteen heeft hij het zwaard verheven

37830 En de ene een slag gegeven

Zodat hij viel ter aarde meteen.

Dit heeft men in het kasteel gezien,

En al dat daar binnen was

Trokken met de heer uit na dat.

37835 En hierbinnen waren gekomen mede

Acgravein en Keye beide.

Daar werd een grote strijd verheven,

En menige grote slag gegeven.

Percheval beging hen in de poort gelijk,

37840 Zodat er niemand in mocht ontgaan,

En sloeg ook zulke grote slagen,

Dat ze hen allen begonnen te verschrikken;

Want hij sloeg er vele dood aldaar.

Toen werd die heer in groot gevaar

37845 En gaf hem op al daar ter plaatse

Percheval, en alle de andere mede,

En opende hem het kasteel ook daar,

En zwoer hem te varen daarnaar

In konings Arthurs genaden gelijk,

37850 En het kasteel van hem zal ontvangen;

Dit beloofde hij bij zekerheden.

Nu zal ik zwijgen hier ter plaatse

Van Percheval en van Acgravein,

En van Gariet vertellen en Ywein.

37855 Nu laat verstaan het avontuur

Dat Ywein terzelfder ure

En Gariet, daar ze verlof namen

Te wegscheiding daar ze toekwamen,

Daar Walewein voer te kamp waart,

37860 Dat ze voeren met een snelle vaart

Te kasteel Orglieus waart gelijk.

Onderweg vonden ze een kleine,

De venijnigste die ze nooit zagen;

En heer Ywein begon hem te vragen

37865 Om het kasteel, waar hij stond,

Of hij het hem iets kon maken bekend,

Die Orglieus daar heet?

Die kleine zei: "Wilde ge van hem iets?"

Ywein zei: "Ja wij, te waren,

37870 We wilden daar te spelen varen,

Want ons is toen daarvan bekend

Dat men daar altijd spelen vindt."

"Bij God, dat is waar," zei de kleine;

"Maar al was er van u 60, zonder waan,

37875 Nochtans zou ge alle blijven mat

Eer ge kwam van de plaats;

Maar wilde ge immer wezen daar,

Ik zal er u leiden openbaar,

En zal u wijzen het kasteel,

37880 Daar binnen is groot lawaai

Van ridder en van schone vrouwen

En van jonkvrouwen, die men er aanschouwen

Mag 100 en 40, weet het wel,

En alzo menige ridder bij getal,

37885 Die goed zijn en dapper.

Ik zeg u dat ik er vandaan kom

En ben van de gezellen een,

En heb ontvangen daar mijn leen;

En wilde ge, ik keer weer met u,

37890 Want ik zou graag zien nu

Hoe ge deze dingen zou beginnen

Tegen diegene die zijn daar binnen,

Want van u zijn er hier maar twee:

Hoe ge mag immermeer

37895 Enige dingen daar bestaan

Die u ten goede mochten vergaan?"

Gariet zei: "Bij God, ik weet;

Maar we hebben gedaan een eed,

Dat we daar immer moeten varen

37900 En spelen daar al zonder sparen."

Die kleine sprak: "Bij waarheden,

Ik zal u immer tot daar begeleiden,

En zal u wijzen in welke manieren

Dat ge haastig zal toernooien.

37905 Daar staat een toren, daar zal ge varen

254 En recht daarvoor u openbaren;

En alzo volledig als men u vernomen

Heeft zullen zij twee uit komen

Geheel gewapend met speren groot,

37910 U te vangen of te slaan te dood.

En al overwin je die, zonder waan,

Zo zullen er nog twee komen gelijk

Totdat ge overwonnen bent.

Dus mag je ontgaan in geen tijd."

37915 Ywein zei: "We zullen hier of

Doen allemaal onze belofte."

Dus voeren ze met de kleine,

Die ze begeleid heeft, zonder waan,

Tot het kasteel recht toe,

37920 Daar die toren stond alzo.

En de kleine voer daar bezijden

En verborg hem te die tijden

Zodat men hem niet zou zien.

Nu hebben vernomen binnen die

37925 De ridders van het kasteel nu

De 2 ridders, dat zeg ik u.

Daar gingen er hen 2 wapenen ter vaart,

En zijn gereden uitwaart

Daar Gariet en heer Ywein

37930 Stil houden op dat plein.

En alle vrouwen en jonkvrouwen

Gingen te kantelen die spelen aanschouwen,

En mannelijk met een roze hoed.

Nu zijn gekomen met dappere moed

37935 Die 2 ridders op dat plein:

De ene reed op heer Ywein,

De andere reed op Gariet.

Elk reed stuk zonder letten

Zijn speer; maar die andere twee

37940 Hadden daarvan geen wee;

Maar ze staken die andere zo,

Dat ze van die spelen waren droevig.

Ze vielen ter aarde zoals het hen scheen:

De ene brak de arm, de andere een been.

37945 Alzo volledig toen dit was gedaan

Kwam daar een knaap uitgegaan

En bracht elk een roze hoed

Die op de vrouwen hoofd stond,

Die diegene ridders vriendinnen waren.

37950 Die knaap zei toen zonder sparen:

"Gij ridders, u zonden die 2 vrouwen,

Die ge zonder hoed mag aanschouwen,

Deze 2 hoeden op rechte minne,

En elke is geworden uw vriendin;

37955 En wil ge ridder zijn daar binnen

Ge mag er komen nu met minnen;

En blijf je, dat zeg ik u,

Zo moet ge nog spelen nu."

Ywein zei: "Bedank ons de vrouwen zeer:

37960 Het was ons nog geen eer,

En we mochten ons ook schamen

Dat we nog daar binnen kwamen

We hadden nier meer gespeeld."

Hierbinnen is weer gekeerd

37965 Die knaap en heeft zijn boodschap gedaan.

Toen kwamen daar 2 andere samen,

En elk reed daar op de zijne

Met zulke kracht, met zulke pijnen,

Dat ze moesten ruimen het zadel

37970 En vielen neer op de heide.

Echt kwam die knaap daar gegaan,

Zoals hij tevoren had gedaan,

En bracht 2 hoeden alzo voort,

En zei nog datzelfde woord

37975 Die hij hiervoor zei nu;

Maar die ridders, dat zeg ik u,

Wilden daar binnen komen niet.

Twee andere man echt daar komen ziet,

En die overwonnen ze daar ter plaats,

37980 En alzo voort tot 20 mede:

En 20 rozen hoeden omtrent

Waren hen daarmee gezonden.

Dit duurde tot de avond daar.

Toen kwamen daar 60 uit voorwaar,

37985 En bestonden Gariet en Ywein,

En vingen ze daar in het plein

Met kracht, en voerden ze nu

In het kasteel, dat zeg ik u.

Maar de vrouwen die waren daarin

37990 En hun hoeden zonden op minne

En lieten hen doen geen kwaad:

Ze behoeden hen daar, dat verstaat,

En hielpen hen dat ze daar waren

In een schone kamer te waren,

37995 Daar ze hadden van alles genoeg,

Van eten, van drinken gevoeg;

Hen ontbraken geen dingen

Die ze begeerden bijzonderlinge,

Uitgezonderd dat ze niet mochten van daar.

38000 Aldus lagen ze, weet voor waar,

In het kasteel aldus gevangen

Alzo zoals ik u heb laten verstaan.

Nu laat ik blijven deze

Totdat ik er meer van lees,

38005 En zal van Mordret vertellen nu

En van Griflet, zeg ik u,

Die wilden verlossen openbaar

De jonkvouw te Montesclare.

Het avontuur laat ons weten

38010 Dat Mordret hem heeft vermeten

Griflet te helpen de jonkvrouw

Die hulpeloos dreef grote rouw.

Ze reden heen onder hen beiden

Van daar ze scheiden ter wegscheiding

38015 Daar Walewein voer te kamp waart.

Toen ze dus kwamen op hun vaart

Kwamen ze in een woud gereden

Daar ze vonden te ene plaats

Een hermitage staan nu.

38020 Daar lagen ze in, dat zeg ik u,

Die nacht totdat het ging dagen.

Toen stonden ze op en gingen vragen

De kluizenaar hoe ver het was

Tot het kasteel te Montesclare.

38025 De kluizenaar sprak: "Wat wil je daar?

Daar drijft een jonkvrouw groot misbaar,

Want ze is belegerd daar binnen

Van een die haar wil winnen

En tegen haar wil nemen tot wijf;

38030 En ze heeft liever dat men haar ontlijft

Dan ze hem tot een man nam.

En was dat zaak, dat iemand kwam

Die haar verloste in een kamp,

Hij mocht haar winnen, zonder schamp,

38035 En verlossen ook zonder gedingen,

En het zwaard met de vreemde ringen;

Maar diegene die daarvoor ligt

Is zo sterk, zoals men ons zegt,

Dat hij wel zou durven bestaan

38040 6 ridders te ene maal, zonder waan,

In een krijt, dat zeg ik u.

En hierom durft niemand nu

Een slag te bestaan: dit is die zaak

Daar de jonkvrouw van is te ongemak.

38045 En 20 mijlen is nog tot daar;

En deze weg zal u openbaar

Derwaarts leiden, dat verstaat,

Die hier bezijden het bos gaat.

Kon ge haar verlossen, ge deed goed."

38050 Toen zei Mordret deze taal:

"Al was hij nog alzo sterk,

Wil hij komen in een perk,

Ik sla hem dood, ik zeg het u waarom,

Of de duivel ontneemt hem mij."

38055 "Zo doe ik ook," zei Griflet.

255 Toen namen ze verlof zonder letten

En voeren heen de hele dag

Die straat die bij het bos lag

Tot de avond. Toen kwamen zij

38060 In een klooster die daar lag bij

In 6 mijlen tot dat doel nabij

Het kasteel, zoals ik het versta.

Daar lagen ze die nacht alzo.

Daar hoorden ze zeer klagen toen

38065 Die jonkvrouw, die was bezet.

Men liet hen daar de waarheid weten

Van alles dat daar was geschied.

De volgende letten ze niet,

Ze voeren derwaarts erg vroeg,

38070 En kwamen daar te priemtijd toe,

Daar die tiran was gelegen,

En had 20 tenten opgeslagen,

Daarin waren met hem ook dan

Wel 400 weerachtige man.

38075 Nu is Mordret en Gariet

Gekomen met haast zonder letten

Daar de tenten zijn geslagen,

En begonnen naar de heer te vragen,

Daar hen snel van bericht was.

38080 En toen hij het wist, zij het zeker das,

Kwam hij voort en zei

Wat ze wilden alle beide?

Ze zeiden ze wilden behoeden al daar

Die jonkvrouw, tegen wie dat was.

38085 Hij sprak: "Dat moet zijn tegen mij.

Nu zeg het, weer zo wil gij

Beide te ene male nu vechten

Of wil zich elk alleen berechten

Tegen mij? Nu kies dat ene."

38090 Mordret zei: "Ik wil alleen

Tegen u vechten, bent ge zo koen