Roman van den riddere metter mouwen. Auteur onbekend.

Geschreven en vertaald door Nico Koomen.

Klik hier voor de index.

 

Uit: http://www.dbnl.org/tekst/_rid001ridd01_01/

99 XXX.

 

Een begin vanden riddere metter mouwen.

 

Ons vertelt die aventure,

Dat coninc Artur op dese ure

Hilt een hof soe overgroet

In die stat te Kardeloet,

14585Recht op enen tsinxendach,

Dat men nie gelijc des ne sach.

Die coninc hi droech crone doe,

Entie coninginne mede alsoe.

Daer was menech riddere te hove

14590Stoute ende van goeden love.

Die coninc hadde oec doen maken

Roet samijt ende scarlaken

Mantel ende roc vif hondert paer,

Vol hermerijns wit ende claer,

14595Ende dor op blau sindael dorhouwen.

Daer waren ridderen ende joncfrouwen

Met diren clederen ende met goeden

Geaetsemeert, die hen wel stoeden.

Daer waren vijfdusent ridders snel,

14600Van prise goet, wetic wel.

Doe ginc die coninc messe horen

Met menegen riddere ut vercoren.

Erec ende Ydier, wet vor waer,

Gingen vorden coninc daer

14605Met tween guldinen roeden,

Ende weerden die te bi stoeden.

Ydiers vader hiet coninc Verminc:

Erecs vader was Lac die coninc;

Dese waren edel ende rike.

14610Die coninginne dire gelike

Volgede na met sconen joncfrouwen:

Vierwerf .xx. mochtmer scouwen,

Die alle gecleet sierlijc sijn

Met diren clederen sidijn.

14615Der coninginnen leide Walewein

Ende Perchevael in dat plein;

Ende Lanceloet ende Ductalas

Leetden Claretten, sijt seker das.

Dus heeft men messe begonnen daer.

14620Men sanc met noten scone ende claer.

Ende doen die dienst was gedaen

Brachtmen water ende ginc dwaen.

Daer was ten etene gedient wale....

Wal soude daer af lange tale.

14625Elc hadde daer sijn gevoech

Dies hi wilde, ende meer dan gnoech.

Doen terde gerechte daer was geten

Swoer die coninc ende liet daer weten

Datmen niet soude eten vord

14630Eer daer niemare ware gehord,

Noch scoenlaken werd op gedaen.

Ende niet lange daerna saen

Quam een bode met haestecheden

Al tote vore die zale gereden:

14635Hi beette neder, ende sijn paert

Hielt een knape. Hi ginc ter vaerd

Vorden coninc ende groetten met sinne,

Ende daerna die coninginne.

Hi seide hi brachte ene niemare,

14640Die hen liver comen ware

100 "Bi enen anderen dan bi mi."

Doe sprac die coninc: "Segt mi wat si,

Want ic moet ene niemare weten

Eer hier heden werd volgeten."

14645Doen seide die knape met droven mode:

"Here, Tristram die goede

Es doet: ic litene opten vloer

Licgen doen ic henen voer.

Ysauden minne, sijns oems wijf,

14650Heeft genomen sijn lijf,

Ende si es oec om sinen wille doet.

Marcus sijn oem heeft rouwe groet,

Beide om hem ende om hare,

Here, uwen orlof. ic vare,

14655Ic moet elre boetscap dragen."

Doen hoerdemen sere clagen

Beide heren ende oec vrouwen,

Die coninginne sprac met rouwen:

"Here, gereit u, vaert ten like."

14660Artur seide doe: "Sekerlike,

Ic sout harde node laten."

Hi bat doe alle die daer saten

Dat si met hem souden varen.

 Si gereiden hen alle sonder sparen;

14665Ende die coninc es vore gereden,

Daer hem menech volgede ter steden.

Die dach was scone ende claer,

Die vogle songen oppenbaer.

Doen hi niet verre was gereden

14670Quam een knape van sconen leden

Ridende op een dravende part.

Doen hi der liede geware ward

Vrachdi: wie die here ware?

Men seit hem al oppenbare

14675Dat Artur ware die coninc.

Die knape voer na dese dinc

Tote Arture ende groettene daer naren

Ende alle die met hem waren.

Doe sprac hi: "Edel coninc fijn,

14680Hoe gerne soudic riddere sijn

Van uwer hant, mochtet wesen."

Die coninc antwerde hem na desen:

"Vrient, ic ben nu haestech sere;

Vaerd te Kardoel: alsic kere,

14685Dat snieme sal sijn, sonder waen,

Ic sal u riddere maken saen."

"Dat lone u God," sprac hi daernaer,

Ende bevalse Gode alle daer,

Ende es gereden met haesten groet

14690Alte hant tote Cardeloet,

Ende beette ende ginc in die zale.

Sin part was ontfangen wale,

Want daer waren gersoene gereet,

Die niet el en daden, Godweet.

14695Die knape groette die coninginne

Entie joncfrouwen met soeten sinne.

Doe seide die knape: "Ic gemoette hier bi

Minen here den coninc vri,

Die mi hiet beiden om die saken,

14700Dat hi mi riddere soude maken

Scire alse hi weder quam."

Die coninginne seide: "In Goeds name."

Daer si dus spraken hordense daer uut

Van ere joncfrouwen groet geluut.

14705Die coninginne sach udewaerd gereet,

Ende sach waer een riddere reet:

Ene geessele haddi in die hant mede,

Daer hi groet leet met dede

Ere joncfrouwen, die riep: "O wach."

14710Dire hi gaf menegen slach.

Si riep: "Arme, dit motic gedogen."

Hi sloechse dat haer dbloet int ogen

Quam geronnen. Doen sach si saen

Waer die coninginne was gestaen

14715Tere vinstren om udewaerd sien.

Si sprac der coninginnen ane mettien:

"Ay coninginne, wel edele vrowe,

Ontfarme u hier van minen rouwe,

Die mi dese riddere nu doet."

14720Die coninginne ginc metter spoet

Daer her Keye siec lach,

Ende clagede hem dit doe sine sach,

Hoe een riddere ene joncfrouwe

Sere mesvord, "die mi op trouwe

14725Bat dat icse bescudden dade.

Nu ben ic sere tenden rade;

Hiers geen riddere te hove niet."

Keye seide: "Gaet ende besiet

Oft die knape die daer quam nu

14730Riddere wilt werden hier doer u:

Hi saelt harde gerne doen,

Hine si van quaethede ontfloen."

Die coninginne ginc thant daer naer

Ende bat hem riddere te werdene daer

14735Ende dat hi die joncfrouwe bescudden vare,

Die hi daer sach in groten mesbare.

Die knape sprac doe: "Edele vrouwe,

Dat doe ic gerne, semmine trouwe.

Tirst dat ic riddere ben gedaen,

14740Ende ors ent wapene, ic volge hem saen."

Die coninginne was blide des,

Ende dedene wapenen, sijt gewes,

Met goden wapenen ende dire.

Daerna deet si bringen scire

14745Enen swerten wapenroc saen

Van sindale. Doe quam gegaen

Een knecht ende brachte een ors snel,

Verdect ende gebreidelt wel:

Her Keye lenet der coninginnen.

14750Een swaerd brachtmen hierenbinnen,

Een dat beste dat daer was:

Die coninginne, sijt seker das,

Gordet hem, ende sprac hem an:

"Nu vaerd. God maec u goet man."

14755Doe quam Clarette gegaen

Ute ere cameren ende gaf hem saen

Ene witte mouwe, ende seide: "Here,

God gesterke u in die ere.

Pijnt om die ere vroech ende spade

14760Ende dient Gode in alle uwe dade,

Ende sire moder, onser vrouwe;

Ende sijt hovesch ende getrouwe;

Hord messe gerne in elker stede;

Dien gi hort prisen van goder sede,

14765Daerna werct, dat radic u wel.

Van nane, van roden, van die sijn fel

Wacht u daer af in allen tide.

In u herberge soe sijt blide,

Ende gelt oec gerne uwe scout.

14770Weduwen ende wesen sijt altoes hout

Daermense wilt veronrechten iet.

Dese erenberge, here, nu siet,

Die gevic u hier te desen

Dat gi altoes min ridder selt wesen

14775Ende min vrient, waer gi sijt.

Nu volget den riddere, het es tijt."

"Joncfrouwe, God lone u. Ende tuwen wille,"

Sprac hi, "benic lude ende stille."

Die coninginne sprac doe saen:

14780"Clarette, dit was wel gedaen."

Dus voer die riddere wech ter vard,

Ende Keye sprac ter coninginnen ward:

"Vrouw, min ors voerd hi daer henen:

Nembermeer sidi den genen

14785Noch ic min ors. Wats oec gesciet,

Hine volget den roden riddere niet;

Al waerre tien hi soutse verslaen

Wordi verbolgen, ic segt u, saen.

Kindine hine volgede hem niet.

14790Maer Clarette heeft wel bespiet

101 Haer scoenheide te gevene enen man,

Die vele bat derschen can

Oft met ere ploech eren,

Dan vor enen riddere hem verweren."

14795Die coninginne sprac: Her Keye u tale

Es quaet. Ic rade u wale,

Dat gijs meer gewaget vor mi,"

Die riddere was daer noch soe bi,

Dat hijt algader heeft gehort,

14800Ende sweech al stille ende reet vord,

Ende pensde hi souts gewroken werden,

Hine ontsonke hem inder eerden.

Dus es hi ene mile gereden.

Daer quam hi tere wegesceden:

14805In elke sach hi hoveslage baren:

Doen ne wisti welken varen.

Daer vernam hi een magedekijn saen,

Die lambere hoetde Doe liet hi gaen

Sijn ors vaste te hare ward

14810Ende vrachde hare met snelre vard

Om enen riddere ende ene joncfrouwe.

"Here, si riden daer groten rouwe

Moet den riddere geven onse here;

Hi sleet daer ene joncfrouwe soe sere.

14815Vaertse bescudden, des biddic u.

Si riden daer vore niet sere nu,

Ter rechter hant, seldi weten."

Die riddere es na hen gesmeten

 Ende quam gereden in een wout,

14820Daer vogle in songen menechfout.

Die sanc bequam hem herde wel.

Mettien sach hi den riddere fel,

Ende riep dat hi ontbeiden soude.

Die rode riddere niet en woude

14825Ontbeiden, noch hine sach omme,

Ende sweech al stille, alse di stomme,

Ende sloech die joncfrouwe maer temeer.

Dies hadde die swerte int herte seer

Ende sprac: "Her riddere, bi mire trouwen,

14830Tfernoy dat gi deser joncfrouwen

Doet sal u berouwen sere."

Die rode keerdem met enen kere

Ende sprac: "Du best een sot, vorwaer,

Dat gi mi comen dorst dus naer.

14835Bestaect, ic soudi te handen

Hier beten doen met groten scanden."

Die swerte ridder sprac doen saen:

"Mochtic uwes gedreiges ontstaen

Ic waende wel ontstaen uwer daet.

14840Bi Gode, gi sijt fel ende quaet,

Dat gi dese joncfrouwe dus slaet."

Alse die rode dat verstaet

Sloech hi met sporen ten swerten ward,

Ende die swerte op hem ter vard.

14845Ende die rode stac met crachte

Den swerten dorden scilt onsachte,

Dat tspere brac. Die swerte mede

Stac den roden daer ter stede

Int canteel vanden scilde weder,

14850Dattie rode viel ter neder

Ende riep ende seide: "Hebt mins genade.

Nu scinen hier mine overdade:

Gi sijt wel over mi gewroken.

Mijn arm ende drie rebben sijn te broken."

14855Ende doen die joncfrouwe hoerde dat,

Dat hi dus genade bat

Dankes sijs den riddere sere

Ende Gode onsen liven here.

Doe sprac si: "Edel riddere vri,

14860Slaet hem thoeft af ende gevet mi."

"Bi Gode, scone maget, dat si."

Hi trac tswaerd. Doe bat genade

Die rode. Die swerte sprac: "Hets te spade

Gi moet die overdaet copen saen,

14865Die gi der joncfrouwen hebt gedaen."

Doe riep hi der joncfrouwen an,

Dat hi werden wilde haer man,

"Ende van al in u genaden staen."

Doe seide die swerte riddere saen:

14870"Joncfrouwe, also helpe mi God.

Hi biet u een scone gebot:

Wat raetdijs?" Si seide saen:

"Al dat gi raed willic anegaen."

"Soe radict u; al was hi fel,

14875Hi maget al noch beteren wel.

Ende vaerd met hem te Kardoel hier bi

Tot Genevren der coninginnen vri,

Ende groetse mi oppenbare,

Ende alle die gi vint met hare,

14880Van minent halve; ende secgt haer dan

Datse groet die selve man

Die si heden riddere dede

Selve met groter hoveschede

Om dat ic u bescudden soude nu.

14885Goddanc, ic hebbe bescud u.

Nu sit op, ende vaerd gereet

Tote Kardoel. Ende dat u heet

Die coninginne dat seldi doen,

Soe hebdi van uwer mesdaet perdoen

14890Dat gi an die maget hebbet mesdaen.

Ende segt mi heren Keyen saen

Dat ic meer come in Arturs hof,

In heb mi eer gewroken daer of

Van den lachtere die hi mi op teech

14895Heden doe ic van hove creech."

Die riddere seide: "U gebot

Salic doen, alselp mi Got.

Ic hebbe becocht min overmoet:

Nie en dedic joncfrouwen goet.

14900Heden gemoettic dese joncfrouwe vri

Ende enen riddere, dat seitsi mi,

Dat haer broder was die gene:

Dien slogic doet. Met groten wene

Ward die joncfrouwe om hem saen.

14905Groet leet hebbic haer sint gedaen...

Dien doetdic onverdient, Godweet."

"Nu vaerd ter coninginnen gereet,

Ende valt hare hier af te voet;

Sine doet u nembermer els dan goet.

14910Ende dat ic u Keyen secgen hiet,

Ic bids u en vergetes niet."

Doe seide die maget: "Gi hebt an mi

Ene vrindinne, soe waer ic si.

Oec salic wesen u getrouwe."

14915Doe sprac die riddere metter mouwe:

"Wistic dat gijt wel sout helen,

Ene dinc soudic u gerne bevelen."

"Jaic," sprac si, "met goeder trouwen."

"Alse gi comt tot mire vrouwen

14920Daer suldi ene wile bi dagen,

Ende na Claretten van Spangen vragen;

Ende alse gijs die stade siet

Groetse mi (en latets niet.)

Stillekine, niet oppenbare;

14925Ende segt van minenthalve hare

Dat icse minne, ende sal na desen

Haer lief ende haer riddere wesen.

Ende canic met wapinen verdinen dan

Datmen mi prijst, ende werde goet man,

14930Soe doe mi doch in haren sen;

Ende vernemt si dat ic blode ben,

Soe sijs quite, en alle wijf,

Te pensene iet om min lijf."

Die joncfrouwe seide: "Nu geloves mi,

14935Magic hare sijn iet lange bi,

Ic doese u minnen, wet vorwaer."

Dus sijn si gesceden daer.

Nu latic u vanden riddere bliven

Metter mouwen ende sal scriven

14940Vander joncfrouwen ende vanden riddere roet,

102 Die beide reden te Kardeloet.

99 XXX.

Een begin van de ridder met de mouwen.

 

Ons vertelt het avontuur,

Dat koning Arthur op dit uur

Hield een hof zo overgroot

In de stad te Carmeloet,

14585 Recht op een Pinksterdag,

Dat men niet zijn gelijke dus zag.

De koning hij droeg kroon toe,

En de koningin mede alzo.

Daar was menige ridder te hof

14590 Dapper en van goede lof.

De koning had ook laten maken

Rood fluweel en scharlaken

Mantel en rok vijf honderd paar,

Vol hermelijn wit en helder,

14595 En daar op blauwe sintale doorhouwen.

Daar waren ridders en jonkvrouwen

Met dure klederen en met goed

Besmeerd (?), die hen wel stonden.

Daar waren vijfduizend ridders snel,

14600 Van prijs goed, weet ik wel.

Toen ging de koning mis horen

Met menige ridder uitverkoren.

Erec en Ydier, weet voor waar,

Gingen voor de koning daar

14605 Met twee gouden roeden,

En weerden die te dichtbij stonden.

Ydiers vader heet koning Verminc:

Erecs vader was Lac de koning;

Deze waren edel en rijk.

14610 De koninginnen diergelijk

Volgde na met schone jonkvrouwen:

Vier maal 20 mocht men er aanschouwen,

Die alle gekleed sierlijk zijn

Met dure klederen zijden.

14615 De koningin leidde Walewein

En Percheval in dat plein;

En Lanceloet en Ductalas

Leidden Clarette, zij het zeker dat.

Dus is men mis begonnen daar.

14620 Men zong met noten schoon en helder.

En toen de dienst was gedaan

Bracht men water en ging wassen.

Daar was ten eten gediend wel....

Wat zou daarvan lange taal.

14625 Elk had daar zijn gevoeg

Dat hij wilde, en meer dan genoeg.

Toen het derde gerecht daar was gegeten

Zwoer de koning en liet daar weten

Dat men niet zou eten voort

14630 Eer daar nieuws was gehoord,

Nog schoon laken werd op gedaan.

En niet lang daarna gelijk

Kwam een bode met haastigheden

Al tot voor de zaal gereden:

14635 Hij steeg af, en zijn paard

Hield een knaap. Hij ging ter vaart

Voor de koning en groette hem met zin,

En daarna de koningin.

Hij zei hij bracht een nieuws,

14640 Die hen liever gekomen was

100 "Bij een andere dan bij mij."

Toen sprak de koning: "Zeg me wat dat is,

Want ik moet een nieuws weten

Eer hier heden werd vol gegeten."

14645 Toen zei die knaap met droevig gemoed:

"Heer, Tristram die goede

Is dood: ik liet hem op de vloer

Liggen toen ik heen voer.

Ysauden minne, zijn ooms wijf,

14650 Heeft genomen zijn lijf,

En ze is ook om zijn wil dood.

Marcus zijn oom heeft rouw groot,

Beide om hem en om haar,

Heer, met uw verlof, ik vaar,

14655 Ik moet elders boodschap dragen."

Toen hoorde men zeer klagen

Beide heren en ook vrouwen,

De koningin sprak met rouw:

"Heer, bereid u, vaart gelijk."

14660 Arthur zei toen: "Zekerlijk,

Ik zou het erg node laten."

Hij bad toen alle die daar zaten

Dat ze met hem zouden varen.

Ze bereiden zich alle zonder sparen;

14665 En de koning is voor gereden,

Daar hem menigeen volgde ter plaatse.

Die dag was mooi en helder,

De vogels zongen openbaar.

Toen hij niet ver was gereden

14670 Kwam een knaap van schone leden

Rijden op een dravend paard.

Toen hij de lieden gewaar werd

Vroeg hij: wie die heren waren?

Men zei het hem al openbaar

14675 Dat het Arthur was de koning.

De knaap voer na dit ding

Tot Arthur en groette hem daarnaar

En alle die met hem waren.

Toen sprak hij: "Edele koning fijn,

14680 Hoe graag zou ik ridder zijn

Van uw hand, mocht het wezen."

De koning antwoordde hem na dezen:

"Vriend, ik ben nu haastig zeer;

Vaar te Carmeloet: als ik keer,

14685 Dat het niet zal zijn, zonder waan,

Ik zal u ridder maken gelijk."

"Dat loont u God," sprak hij daarnaar,

En beval ze God alle daar,

En is gereden met haast groot

14690 Gelijk tot Carmeloet,

En steeg af en ging in de zaal.

Zijn paard was ontvangen wel,

Want daar waren bedienden gereed,

Die niet anders deden, God weet.

14695 De knaap groette de koningin

En de jonkvrouwen met lieve zin.

Toen zei de knaap: "Ik ontmoette hierbij

Mijn heer de koning vrij,

Die me zei te wachten om die zaken,

14700 Dat hij me ridder zou maken

Snel als hij terugkwam."

De koningin zei: "In Gods naam."

Daar ze dus spraken hoorden ze daaruit

Van een jonkvrouw groot geluid.

14705 De koningin zag naar buiten gereed,

En zag waar een ridder reed:

Een gesel had hij in de hand mede,

Daar hij groot leed mee deed

Een jonkvrouw, die riep: "O wach."

14710 Die hij er gaf menige slag.

Ze riep: "Arme, dit moet ik gedogen."

Hij sloeg haar zodat haar het bloed in de ogen

Kwam te rennen. Toen zag ze gelijk

Waar de koningin was gestaan

14715 Ter venster om naar buiten te zien.

Ze sprak de koningin aan meteen:

"Ay koningin, wel edele vrouw,

Ontferm u hier van mijn rouw,

Die me deze ridder nu doet."

14720 De koningin ging met een spoed

Daar heer Keye ziek lag,

En klaagde hem dit toen ze hem zag,

Hoe een ridder een jonkvrouw

Zeer mishandelde, "die me op trouw

14725 Bad dat ik haar behoeden deed.

Nu ben ik zeer te einde raad;

Hier is geen ridder te hof niet."

Keye zei: "Ga en beziet

Of die knaap die daar kwam nu

14730 Ridder wil worden hier door u:

Hij zal het erg graag doen,

Tenzij hij van kwaadheid is ontkomen."

De koningin ging gelijk daarnaar

En bad hem ridder te worden daar

14735 En dat hij die jonkvrouw behoeden gaat,

Die hij daar zag in grote misbaar.

De knaap sprak toen: "Edele vrouwe,

Dat doe ik graag, bij mijn trouw.

Het eerste dat ik ridder ben gedaan,

14740 En paard en wapens, ik volg hem gelijk."

De koningin was blijde van dit,

En liet hem wapenen, zij het gewis,

Met goede wapens en duur.

Daarna liet ze brengen snel

14745 Een zwarte wapenrok gelijk

Van satijn. Toen kwam gegaan

Een knecht en bracht een paard snel,

Gedekt en met breidels goed:

Heer Keye leent het de koningin.

14750 Een zwaard bracht men hierbinnen,

Een van de beste dat daar was:

De koningin, zij het zeker dat,

Omgordde het hem, en sprak hem aan:

"Nu ga. God maakt u goede man."

14755 Toen kwam Clarette gegaan

Uit een kamer en gaf hem gelijk

Een witte mouw, en zei: "Heer,

God sterkt u in die eer.

Denk om de eer vroeg en laat

14760 En dien God in al uw daden,

En zijn moeder, onze vrouwe;

En wees hoffelijk en getrouw;

Hoor missen graag in elke plaats;

Die ge hoort prijzen van goede zede,

14765 Daarna werk, dat raad ik u wel.

Van kleine, van rode, die zijn fel

Wacht u daarvan in alle tijden.

In uw herbergen zo bent ge blijde,

En vergeldt ook graag uw schuld.

14770 Weduwen en wezen bent ge altijd te houden

Daar men ze onrecht wil doen iets.

Deze mouw, heer, nu ziet,

Die geef ik u hier te deze

Dat ge altijd mijn ridder zal wezen

14775 En mijn vriend, waar ge bent.

Nu volg de ridder, het is tijd."

"Jonkvrouw, God loont het u. En tot uw wil,"

Sprak hij, "ben ik luid en stil."

De koningin sprak toen gelijk:

14780 "Clarette, dit was goed gedaan."

Dus voer die ridder weg ter vaart,

En Keye sprak ter koningin waart:

"Vrouw, mijn paard voert hij daar heen:

Nimmermeer zei je diegenen

14785 Nog ik mijn paard. Wat er ook geschiedt,

Hij volgt de rode ridder niet;

Al waren er tien hij zou ze verslaan

Wordt hij verbolgen, ik zeg het u, gelijk.

Kende hij hem hij volgde hem niet.

14790 Maar Clarette heeft goed bespied

101 Haar schoonheid te geven een man,

Die veel beter dorsen kan

Of met een ploeg eggen,

Dan voor een ridder zich verweren."

14795 De koningin sprak: Heer Keye uw taal

Is kwaad. Ik raad u wel,

Dat gij het meer gewaagt voor mij,"

Die ridder was daar nog zo nabij,

Zodat hij alles heeft gehoord,

14800 En zweeg geheel stil en reed voort,

En peinsde hoe het zou gewroken worden,

Hij zakte weg zich in de aarde.

Dus is hij een mijl gereden.

Daar kwam hij ter een wegscheiding:

14805 In elke zag hij hoefslagen staan:

Toen wist hij niet welke te varen.

Daar vernam hij een maagdje gelijk,

Die lammeren hoedde. Toen liet hij gaan

Zijn paard vast tot haar waart

14810 En vroeg haar met snelle vaart

Om een ridder en een jonkvrouw.

"Heer, ze rijden daar, grote rouw

Moet de ridder geven Onze Heer;

Hij sloeg daar een jonkvrouw zo zeer.

14815 Vaart heen haar te behoeden, dus bid ik u.

Ze rijden daarvoor niet zeer nu,

Ter rechter hand, zal ge weten."

De ridder is na hen gejaagd

En kwam gereden in een woud,

14820 Daar vogels in zongen menigvuldig.

Die zang bekwam hem erg goed.

Meteen zag hij de ridder fel,

En riep dat hij wachten zou.

Die rode ridder niet wou

14825 Wachten, nog hij keek om,

En zweeg geheel stil, zoals de stomme,

En sloeg de jonkvrouw maar te meer.

Dus had de zwarte in het hart zeer

En sprak: "Heer ridder, bij mijn trouw,

14830 Het venijn dat ge deze jonkvrouw

Doet zal u berouwen zeer."

De rode keerde hem met een keer

En sprak: "U bent een zot, voorwaar,

Dat ge me komen durft dus daarnaar.

14835 Bestaat, ik zou u gelijk

Hier bijten doen met grote schande."

De zwarte ridder sprak toen gelijk:

"Mocht ik uw dreigen ontgaan

Ik waande wel ontdoen uw daad.

14840 Bij God, ge bent fel en kwaad,

Dat ge deze jonkvrouw aldus slaat."

Toen die rode dat verstaat

Sloeg hij met sporen ter zwarte waart,

En de zwarte op hem ter vaart.

14845 En de rode stak met kracht

De zwarte door het schild hard,

Zodat de speer brak. De zwarte mede

Stak de rode daar ter plaatse

In de kanten van het schild weer,

14850 Zodat de rode viel ter neer

En riep en zei: "Heb mij genade.

Nu schijnt hier mijn overdaad:

Ge bent wel voor mij gewroken.

Mijn arm en drie ribben zijn gebroken."

14855 En toen die jonkvrouw hoorde dat,

Dat hij dus om genade bad

Bedankte zij de ridder zeer

En God Onze Lieve Heer.

Toen sprak zij: "Edele ridder vrij,

14860 Sla hem het hoofd af en geef het mij."

"Bij God, schone maagd, dat zij."

Hij trok het zwaard. Toen bad genade

Die rode. De zwarte sprak: "Het is te laat

Ge moet die overdaad bekopen gelijk,

14865 Die ge de jonkvrouw hebt aangedaan."

Toen riep hij de jonkvrouw aan,

Dat hij worden wilde haar man,

"En van alles in uw genade staan."

Toen zei de zwarte ridder gelijk:

14870 "Jonkvrouw, alzo helpt me God.

Hij biedt u een schoon gebod:

Wat raadt ge dus?" Ze zei gelijk:

"Alles dat ge raanaadt wil ik aangaan."

"Zo raad ik het u; al was hij fel,

14875 Hij mag het al nog verbeteren wel.

En vaar met hem te Kardoel hierbij

Tot Jenover de koningin vrij,

En groet haar van mij openbaar,

En alle die ge vindt met haar,

14880 Vanwege mij; en zeg het haar dan

Dat ze groet diezelfde man

Die ze heden ridder deed

Zelf met grote hoffelijkheid

Omdat ik u behoeden zou nu.

14885 Goddank, ik heb behoed u.

Nu zit op, en vaar gereed

Tot Kardoel. En dat u zegt

De koningin dat zal ge doen,

Zo heb je van uw misdaad pardon

14890 Dat ge aan die maagd hebt misdaan.

En zeg me heer Keye gelijk

Dat ik meer kom in Arthurs hof,

Ik heb mijn eer gewroken daar of

Van het lachen die hij mij op dreef

14895 Heden toen ik van hof kreeg."

De ridder zei: "Uw gebod

Zal ik doen, alzo help me God.

Ik heb bekocht mijn overmoed:

Niet deed ik jonkvrouwen goed.

14900 Heden ontmoette ik deze jonkvrouw vrij

En een ridder, dat zei ze mij,

Dat haar broeder was diegene:

Die sloeg ik dood. Met grote wenen

Werd die jonkvrouw om hem gelijk.

14905 Groot leed heb ik haar sinds gedaan...

Die doodde ik onverdiend, God weet."

"Nu vaar ter koningin gereed,

En val haar hiervan te voet;

Ze doet u nimmermeer anders dan goed.

14910 En dat ik u Keye te zeggen zei,

Ik bid u vergeet het niet."

Toen zei de maagd: "Gij hebt aan mij

Een vriendin, zo waar ik zij.

Ook zal ik wezen u getrouw."

14915 Toen sprak die ridder met de mouwen:

"Wist ik dat gij het wel zou verhelen,

Een ding zou ik u graag aanbevelen."

"Ja ik," sprak zij, "met goede trouw."

"Als ge komt tot mijn vrouw

14920 Daar zal je een tijdje bij dagen,

En naar Clarette van Spanje vragen;

En als gij haar daar ziet

Groet haar van mij (en laat het niet.)

Stilletjes, niet openbaar;

14925 En zeg het vanwege mij haar

Dat ik haar bemin, en zal na dezen

Haar lief en haar ridder wezen.

En kan ik met wapens verdienen dan

Zodat men mij prijst, en wordt een goede man,

14930 Zo doe ze me toch in haar zin;

En verneemt ze dat ik bang ben,

Dan ben je het kwijt, en alle wijf,

Te peinzen iets om mijn lijf."

De jonkvrouw zei: "Nu geloof mij,

14935 Mag ik haar zijn iets lang bij,

Ik laat haar u minnen, weet voorwaar."

Dus zijn ze gescheiden daar.

Nu laat ik u van de ridder blijven

Met de mouwen en zal schrijven

14940 Van de jonkvrouw en van de ridder rood,

102 Die beide reden te Carmeloet.

 

 

XXXI.

 

Vanden roden riddere enter joncfrouwen.

 

Daventure seget nu ter stede

Vanden riddere ende der joncfrouwen mede,

Die te Kardole ward reden nu.

14945Hi bat haer sere, dat secgic u,

Dat si over heme bade

Der coninginnen, dor grote genade.

Hi lach haer sere ane met beden.

Binnen dien quamense gereden

14950Vore die borch te Kardoel binnen,

Daer si vonden der coninginnen,

Die scire ut harre cameren quam

Doen si vanden riddere vernam.

Die riddere entie joncfrouwe met

14955Waren beide gebeet, dat wet;

Entie coninginne ontfincse wale.

Die joncfrouwe begonste doe dese tale:

"Vrouwe, gi saget mi heden wel,

Dat mi dese riddere fel

14960Dede harden groten rouwe.

Gi ontfarmet mins, edel vrouwe,

Ende sindet enen swerten riddere na mi,

Dine soe dwanc, vrouwe, dat hi

Van algader sinen mesdaden,

14965Die hi mi dede, u comt te genaden.

Nu hord mine clage, edel vrouwe:

Hi heeft mi gedaen groten rouwe:

Hi sloech heden minen broder doet,

Die hem mesdede clein no groet;

14970Hine hadden noit gesien te voren.

Mi heeft hi gedaen groten toren,

Vrouwe, ende dat staet al an u

Hoe hijt mi sal beteren nu.

Vrouw, oec secgic u noch mere:

14975Die swerte riddere groet u sere,

Ende alle die horen tuwen hove.

Leeft hi iet lange hi comt te boven

Allen den genen die ic kinne.

Bi Gode, vrouwe, waric coninginne,

14980Ic soudene minnen voer alle man."

Die coninginne loech ende sprac doe an

Den roden riddere, ende seide: "Keytijf,

Hoe temedi dit scone wijf

Dus te mesvoerne, ende om niet?"

14985"Vrouwe," seithi, "oft gijt gebiet,

Ic come hier in uwer genaden

Ende wille beteren al mine mesdaden."

Die coninginne dede hem geloven daer,

Dat hi nembermeer daernaer,

14990Bi ridderscape ende bi trouwen,

En mesdade vrowen no joncfrouwen.

Dit swoer hi daer. Doe seide hi:

"Vrowe, die riddere beval mi

Ene boetscap te doene oppenbare

14995Ane Keyen, wistic waer hi ware."

Die coninginne leitene daer;

Doe sprac hi te Keyen daer naer:

"Her Keye, met mi u ontboden heeft

Een die beste riddere die leeft,

15000Een swerd met ere mouwen wit:

Nembermeer comt hi na dit

In Arturs hof, eer comt die dach

Dat hi den lachter wreken mach,

Dien gi hem seit onverdient.

15005In wils te wers niet sijn u vrient,"

Seide die rode, "bolgedi te miwaerd."

"Nenic," sprac Keye, "maer opten musaerd

Belgic mi ende saels mi wreken.

Ic salne noch soe lachterlijc steken

15010Van sinen perde ende thoeft afslaen,

Magickene enechsins begaen."

"U quade tonge," sprac die coninginne,

"Sal u vele quaets nog bringen inne;

Gi segter selden hovescheit mede."

15015Die rode riddere nam orlof ter stede

Ende voer en wech, in weet waer;

Maer die joncfrouwe si bleef daer

Met Arturs wijf der coninginnen.

Oec deetsi hierna wel bekinnen

15020Claretten van des ridders minne,

Ende brachse oec in selken sinne,

Dat sine minde, sonder waen.

Hier af latic die redene staen,

Ende secge vanden riddere u

15025Metter mouwen vorwerd nu.

XXXI.

 

Van de rode ridder en de jonkvrouw.

 

Het avontuur zegt nu ter plaatse

Van de ridder en de jonkvrouw mede,

Die te Carmeloet waart reden nu.

14945 Hij bad haar zeer, dat zeg ik u,

Dat ze voor hem bad

De koningin, door grote genade.

Hij lag haar zeer aan met bidden.

Binnen dien kwamen ze gereden

14950 Voor de burcht te Cardeol binnen,

Daar ze vonden de koningin,

Die snel uit haar kamer kwam

Toen ze van de ridder vernam.

De ridder en de jonkvrouw mee

14955 Waren beide afgestegen, dat weet;

En de koningin ontving ze wel.

De jonkvrouw begon toen deze taal:

"Vrouwe, ge zag me heden wel,

Dat me deze ridder fel

14960 Deed erg grote rouw.

Ge ontfermt mij, edele vrouwe,

En zond een zwarte ridder naar mij,

Die hem zo dwong, vrouwe, dat hij

Van al zijn misdaden,

14965 Die hij me deed, u komt tot genaden.

Nu hoor mijn klacht, edele vrouwe:

Hij heeft me gedaan grote rouw:

Hij sloeg heden mijn broeder dood,

Die hem misdeed geen klein of groot;

14970 Hij had hem nooit gezien te voren.

Mij heeft hij gedaan groten toorn,

Vrouwe, en dat staat al aan u

Hoe hij het me zal verbeteren nu.

Vrouw, ook zeg ik u nog meer:

14975 De zwarte ridder groet u zeer,

En alle die behoren tot uw hof.

Leeft hij iets lang hij komt te boven

Al diegenen die ik ken.

Bij God, vrouwe, was ik koningin,

14980 Ik zou hem minnen voor alle man."

De koningin lachte en sprak toen aan

De rode ridder, en zei: "Ellendige,

Hoe meende ge dit schone wijf

Dus te misvoeren, en om niet?"

14985 "Vrouwe," zei hij, "als ge het gebiedt,

Ik kom hier in uw genaden

En wil verbeteren al mijn misdaden."

De koningin liet hem beloven daar,

Dat hij nimmermeer daarnaar,

14990 Bij ridderschap en bij trouw,

Misdeed vrouwen of jonkvrouwen.

Dit zwoer hij daar. Toen zei hij:

"Vrouwe, die ridder beval mij

Een boodschap te doen openbaar

14995 Aan Keye, wist ik waar hij waar."

De koningin leidde hem daar;

Toen sprak hij tot Keye daarnaar:

"Heer Keye, met mij u ontboden heeft

Een van de beste ridders die leeft,

15000 Een zwarte met een mouw wit:

Nimmermeer komt hij na dit

In Arthurs hof, eer komt die dag

Dat hij het lachen wreken mag,

Die ge hem zei onverdiend.

15005 Ik wil het waard niet zijn uw vriend,"

Zei de rode, "verbolg ge tot mij waart."

"Neen ik," sprak Keye, "maar op de dwaasheid

Verbolg ik me en zal me wreken.

Ik zal hem nog zo belachelijk steken

15010 Van zijn paard en het hoofd afslaan,

Mag ik hem enigszins begaan."

"Uw kwade tong," sprak de koningin,

"Zal u veel kwaad nog brengen in;

Ge zegt er zelden hoffelijkheid mee."

15015 De rode ridder nam verlof ter plaats

En voer weg, ik weet niet waar;

Maar de jonkvrouw ze bleef daar

Met Arthurs vrouw de koningin.

Ook deed ze hierna wel bekennen

15020 Clarette van de ridders min,

En bracht haar ook in zulke zin,

Dat ze hem minde, zonder waan.

Hiervan laat ik de reden staan,

En zeg van de ridder u

15025 Met de mouwen verder nu.

 

 

XXXII.

 

Vanden riddere metter mouwen ende Sephalus.

 

Nu gewaget daventure,

Daer hi sciet ter selver ure

Vanden roden riddere, dat hi

In een dal quam daer bi,

15030Daer hi gemoette ene joncfrouwe,

Dine met hare op grote trouwe

Leide, ende herberge oec boet,

Dies hi hare seide danc groet,

Ende voer met hare te hare hove,

15035Daer hi was met groten love

Ontfaen vander maisniden daer.

Si beval hem allen daernaer,

Dat si sijns wel namen ware.

Doe quam haer broeder oppenbare

15040Vorden riddere saen na desen

Ende hitene willecome wesen,

Ende neech hem neder toten voeten.

Die joncfrouwe dede met goeder moeten

Den riddere ontwapinen ter stede,

15045Ende een paer cleder bringen mede,

Dat si hem bat ane te doene.

Een gordel gaf si den riddere coene,

Dat al was van fijnre siden.

Hi dankes hare sere tien tiden.

15050Doen hi hadde die cleder an

Docht hen een die scoenste man

Die si nie hadden gesien.

Om hem worden pensende mettien

Alle die joncfrouwen van daer binnen:

15055Alle begeerden si sire minnen.

Ende Egletine, harre alre vrouwe,

Pensde: "Here God, ende oft mi trouwe

Dese riddere nu wilde houden,

Soe waric van minnen sere in vrouden.

15060Hoe mochtic hem dit nu doen verstaen?

Mettien so gincmen ginder dwaen,

Entie riddere ende Egletine gemene

Gingen tere taflen sitten allene:

Hare joncfrouwen entie knapen saten

15065Tere andere taflen ende aten.

Daer was gedient wel ende gereet.

Eglentinen broder sneet

Vorden riddere ende voer hare.

Die joncfrouwe bat den riddere daernare

15070Over haren broder, dat hi wesen

Mochte sijn knape. Hi seide te desen:

"Joncfrouwe, ic ontfaene gerne, Godweet."

Dus atmen daer. Daerna gereet

Dedemen die taflen van daer.

15075Men sanc, men speelde daernaer,

Ende scone avonturen oec met

Seidemen daer. Daerna, dat wet,

Dedemen den riddere slapen gaen

Op een bedde wel gedaen.

15080Dien nacht reste hi sonder pine;

103 Maer die joncfrouwen ende Egletine

Pensden om hem dicke dien nacht;

Maer dat dede der minnen cracht.

Dus hadden si van haren gaste

15085Van minnen pine ende onraste,

Daer hi niet af ne weet.

Smargens stont hi op gereet,

Ende wapende hem, ende wilde riden.

Egletine quam tien tiden

15090Ende boet den riddere goeden dach.

Hi dancte hare, doe hise sach,

Der herbergen die si hem dede,

Ende nam orlof aldaer ter stede;

Ende Cephalet quam daer gegaen.

15095Doe bevalne sijn suster saen

Den riddere daer op sine trouwe.

Doe seide die riddere metter mouwe:

"Ic sal hem gelijc mi selven doen."

Cephalus seide: "Edel baroen,

15100Op ene vorwarde varic met u,

Dat gi mi riddere sult maken nu

Binnen enen jare teneger stont,

Opdat ics verdine." "Ic doet u cont,"

Sprac die riddere, "dat willic anegaen."

15105Dies gaf hi hem sine trowe saen.

Doe beval si den broder daernare,

Dathi altoes gedienstech ware,

Ende si leverde hem wapine ende part.

Si namen orlof metter vard.

15110Cephalus voerde sijn spere ende scilt.

Si reden henen met groter gewilt,

Ende quamen gereden, sonder waen,

Daer een cruce was gestaen.

Doe seide Cefalus: "Live here,

15115Dit foreest vruchtic sere;

En was nie man diet leet,

Hine haddere scade in, Godweet.

Perchevael, Walewein ende Lanceloet,

Ductalas ende Erec, met ere conroet

15120Wilden si dore dwout riden:

Si worden gescoffirt daer tien tiden.

Si liten haer helme ende haer swarde daer

Ende worden gewont oec, dats waer.

Met pinen mochten si ontgaen,

15125Sine waren doet ofte gevaen.

Dit hetet tfelle woud sonder genade.

Here, wat es nu in uwen rade?"

Doe antwerde die riddere metter mouwe:

"Node keric, bi mire trouwe,

15130Ende blodelike dar ic oec varen

Daer dus goede ridders tebarenteert waren;

Nochtan willic proven min geval,

Wat mi hier af comen sal.

Vare henen vaste te woude ward."

15135Doe hoerden si ropen metter vard.

"Her riddere, hoerdijt, metter mouwen?

Keert weder oft het sal u rouwen;

Comdi int wout sonder genaden

Gine lidet heden sonder scaden."

15140Doe sach hi comen enen knecht

Ende ene joncfrouwe, vore hem recht,

Die beide dreven rouwe groet,

Ende van allen clederen waren bloet.

Die joncfrouwe hadde haer scone lede

15145Met enen rise gedect ter stede.

Si sprac: "Wat es mi gesciet

Ellendech wijf. Dus magic niet

Comen daermi ieman sien mach."

Metten selven datse Cefalus sach,

15150Ende warp hare sine cappe an,

Ende den knecht gaf hi dan

Sijn sorcoet. Doe quam gereden

Sijn here, [die] blide was der hovescheden

Die Cefalus daer hadde gedaen.

15155Hi grote die joncfrouwe saen,

Die hem riet dat keren sere

Oft hi behouden wilde sijn ere.

Doe vertelde si hem saen

Hoe si quam an enen naen,

15160Dien si om Arture vragede daer;

"Ende hi wisede mi daernaer,

Datic al desen wech vore ter linden,

Ic soude Arture noch tavont vinden.

Ende doe wi quamen ter linden, here,

15165Soe vervaerdem min knecht so sere,

Dat hi seide, al sonder waen,

Dat ons verraden hadde die naen.

Mettien quam een donderslach

Dat ic ne horde noch en sach,

15170Ende die minen knecht ende min part

Ter neder sloech met ere vard.

Ende doe wi waren vercomen

Hebwi enen groten riddere vernomen

Ende een groet deel knapen daernaer,

15175Die swerd hadden huut ende haer.

Si hadden dogen blakende roet,

Die tande lanc, die monde groet:

Die minste was merre dan een gygant,

Elc hadde .i. geessele in die hant,

15180Ende een swaerd vorde elc gemene:

Sine hadden andere wapine gene;

Haer huud harder dan stene waren.

Daer na quam een naen gevaren,

Dise bedwanc soe ter steden,

15185Datsi beefden met alden leden.

Doen quam een riddere, die seide tot mi:

"Joncfrouwe, mi es leet dat gi

Hier sijt ende u knecht mede:

Ic woude gi waerd in ere ander stede.

15190En ware ic, gi waerd verloren;

Om ere wille, die mi te voren

Van minnen bringet menech gepens,

Magic, ic sal u enechsins

Hulpen." Doe seide ic: "God loens hare

15195Daer gijt om doet." Ende saen daer nare,

Her riddere, so quam die felle naen

Ende alle die andere op mi saen,

Ende begaetden mi alse gi siet.

Die riddere dogede groet verdriet

15200Eer hi mi verloeste aldare."

Die ridder metter mouwen vrachde hare

Twi si den coninc soeket nu?

"Bi Gode, her riddere, ic segt u,

Mijn stiefvader wilt mi algader

15205Tgoet nemen, dat mi liet min vader,

Daer hondert ridders wel horen ane

Ende tweehondert leenknechte. Vordane,

Seit hi, hets algader sine.

Mine vrient hebbenre gedaen pine

15210Om mi te hulpene. Dan seget hi,

Welet ieman becorten alse riddere vri

Jegen hem, hi come ende wint;

Anders en geeft hijs mi niet en twint.

Mine vrient beswiken mi ter ure:

15215Dus soekic den coninc Arture,

Ende soude hem bidden Waleweine

Tenen vogede, oft Ywaine

Oft Perchevale ofte Lanceloet:

Haddicker ene in hadde geen noet."

15220Doe seide die riddere metter mouwen:

"Scone maget, bi mire trouwen,

U toren es mi harde leet.

Gi selt hier nu bliven, Godeweet:

Mijn sciltknecht sal bliven bi u;

15225Ic sal in geen wout varen nu

En proven min geval al daer.

Magic keren, wet vorwaer,

Ic sal u bat beraden echt.

Blivic doet, so bevelic minen knecht

15230Dat hi van u en scede niet

104 Vore dat hi u bat tgereke siet."

Cefalus seide doe: "Here, twaren,

Ic sal ember met u varen."

"Gine sult," sprac die riddere metter mouwen;

15235"Gi moet bliven bider joncfrouwen."

Hi sprac: "Ic moet doen u gebot."

Die joncfrouwe sprac: "Alselp mi Got,

Her riddere, mi es leet u scade...."

"En holp niet nu datmens mi bade."

15240Mettien nam hi spere ende scilt

Ende voer inward met gewelt.

Si baden alle drie daer sere

Dattene bescermen moeste onse here;

Ende hi selve riep met trouwen

15245Genade op onser soeter vrouwen.

Hi reet int wout eer iet lanc,

Daer hi hoerde der vogeline sanc;

Ende hem quam doe in sinen sinne

Starkelike Claretten minne.

15250Hi sach doe optie mouwe wit:

"Ay Clarette, gi gaeft mi dit,

Ende hiet mi pensen om die doget:

U gichte heeft mi soe verhoget,

Dat mi soe fier es nu die sin,

15255Dat ic en weet waer ic bin."

Nu quam min vrowe ver Venus vord,

Doen si verhord heeft dese word,

Ende plante in hem enen boem na des,

Die nine verdroget; waer hi es

15260Hi draget blomen over jaer;

Maer hi ware den genen swaer

Te dragene, die nine bekinnen

Die treken van gerechter minnen.

Maer die werelt es nu soe cranc,

15265Dat si al laet der minnen bedwanc;

Maer nochtan der minnen cracht

Maect menegen coene ende gevet macht:

Minne haet al dat es loes.

Haer boem draget vrucht altoes:

15270Deen telch draget melthede,

Dander reine oetmodechede,

Terde sin ende wijshede,

Tfierde pine ende arbede,

Tfifte bliscap, tseste rouwe,

15275Tsevende doget, dachtende trowe,

Dat negende ene bedachtechede,

Dat tiende grote hoveschede,

Dellefste pense, twelefste vruchten,

Tertienste beven, tfiertienste suchten,

15280Dat .xv. vasten ende waken,

Tsestiende word met soeter spraken,

Tseventiende reinen moet,

Dachtiende geluc ende spoet,

Dat .xix. de lange quale,

15285Dat twentechste verdinet wale.

Dit, ende meer, moten si bekinnen,

Die herte daer die boem van minnen

In sal wortelen ende dragen.

Die minne mach haer sere beclagen

15290Over die gene die wanen minnen

Ende te vriene dan beginnen.

Menech der minnen onrecht doet,

Maer het ware al jegen spoet,

Wildic dat berechten hier

15295Den swerten riddere, die nu tfier

Van Claretten minne ontstac;

Men seit datse Lanceloet van Lac

Minde: dat was sceren ende een blijf;

Hi minde Genevren Arturs wijf.

15300Ende Gastolus vanden gronen dale

Dogede om haer minne grote quale;

Ende Carados vander riviren

Voer in alle lande torniren,

Daer hi hogen prijs verwarf;

15305Om haer minne hi sint starf.

Amelant minnetse oec, sijt seker das,

Die here vander montaengen was:

Soe dede Marchelijs, als wijt vinden,

Die oec here was vander linden

15310Die winter ende somer was even grone,

Alst Gode mogende was te doene.

Menech ander minnese met.

Die riddere metter mouwen, dat wet,

Behoeft te hebbene groet geval,

15315Sal hi dese maken al

In Claretten herte onmare,

Ende selve sijn gemint van hare;

Ja hi wel, ans nu Venus,

Dine hier an heeft bracht aldus.

15320"Ay mi," seit hi, "wats mi gesciet?

Ic pense ende hets al om niet;

Al waric here van al kerstenhede

Ende van heidenesse oec mede,

Ende daertoe een die scoenste man

15325Die ridders name ie gewan,

Ende alle herten waren ene,

Die van dorperheiden waren rene,

Ende die herte dan ware mijn,

Nochtan waendic te dulle sijn

15330Te pensene om selke minne,

Die ic onwetende nu beginne

 Bi rade van minen dommen sinne.

Ne neme dat icker ane winne,

Dat sal int inde sijn die doet."

15335Een fel riddere ende een groet

Quam ridende sere te hemward:

Hi riep sere op hem ter vard:

"Her riddere, vander witter mouwen

Ende van uwen orsse, bi mire trouwen,

15340Salic u scire quite maken."

Die riddere en horde niet der spraken.

Dander riep doe anderwarf:

"Biden here die nie bedarf.

Het sal u tonneren vergaen."

15345Noch en heeft hijs niet verstaen.

"Hordijt? Sprect." Ende hi niet.

Mettien die rode riddere liet

Lopen, ende stac den swerte soe,

Dat hi opward keerde doe

15350Die been; ende hi daermede

Sijn gepens vergat ter stede,

Ende riep: "Lieve here. wats mi gesciet."

Mettien hi vore hem houden siet

Den roden riddere dine af stac.

15355Hi spranc op manlike ende sprac:

"Bi Gode, onsen here van hemelrike.

Gi staect mi herde dorperlike

Van minen orsse sonder plecht."

"Oft u andet so nemes recht.

15360Hiermet sone lidijt heden,

Dat van overmodecheden

Niet en wout spreken jegen mi

Doen ic u driewarf riep: bedi

Balgic mi te meer op u."

15365"Weltijt riepti mi?" Rechte nu

Vor dien dat ic u tumelen dede."

"Onblide werdic mire lede,

Hordic u heden ofte sach

Vore dien dat ic op daerde lach."

15370"In achts niet daet of gi mocht:

Gi hebbet dire gnoech becocht,

Gi hebter ombe u ors verloren.

Noch seldijs hebben merren toren.

Kiest, ic sal u deilen een spel;

15375Ende eer gi kiest bepinst u wel:

Uwen voet oft u ene hant

Oftu oge moet wesen u pant.

Soe mogedijs togen teken wel,

Dat gi waerd int wout fel.

15380Dus mogedijt goden coep liden.

105 Ende wildire oec iet jegen striden

Soe wee uwen hovede." "Jaic, en trowen,"

Sprac die riddere metter mouwen;

"Dese tol ware mi oec te swaer.

15385Bi Gode, in gave u niet een haer.

Ende dat gi mi taent nu dus sere,

Dat ant mi bi onsen here,

Ende dreiget. Waerdi te voet.

Ic sout becorten, des sijt vroet."

15390Doe beette saen Elyconas

Ende trac sijn swaerd ende ginc na das

Opten swerten riddere slaen,

Ende die swerte op hem saen.

Hi sloech den roden riddere soe,

15395Dat hi ter eerden boech doe.

Elc sloech den anderen sinen scilt

Ontwee oft ware een vilt:

Hare helme ende haer halsberge met

Slogen si al te sticken, dat wet.

15400Dus vochten si tot over none.

Haer negeen en was so coene,

Hine hadde met gode geleeft al bloet

Dore eens kins bede niet groet.

Si vielen beide in onmacht daer

15405Ende lagen ene halve mile daernaer

Eer haer negeen daer verquam.

Te lest die swerte riddere vernam

Die mouwe, die hem gaf Clarette:

Doe spranc hi op sonder lette

15410Ende was altemale vercomen,

Ende heeft sijn swaerd daer genomen

Ende es tElycanase gegaen

Ende keerdene ende hitene opstaen.

Entie rode stont op ter vard,

15415Ende nam in sine hant sijn sward;

Maer hine conde hem verweren niet.

Die swerte riddere als hi dit siet

Sloechine soe met sinen swerde,

Dat hi nederviel op deerde.

15420Ende doe hi daer ter neder lach

Verdonkerde hem saen die dach,

Ende donderde ende blixende mede.

Het werd so sere donker ter stede,

Dat hi nine sach een twint.

15425Daerna hi den dach bekint.

Doen hordi ropen, sonder waen:

"Mijn broder werd gewroken saen.

Dat gine sloget, hoe dorstijt doen?"

Met hem quam lopende een lyoen.

15430Si lipen beide te hem ward.

Hi seinde hem ende werd vervard:

Wat wondere waest dat hi hadde te voren?

Mode gevochten ende verloren

Ors ende helm ende sinen scilt,

15435Ane sijn swaerd, dat hi in di hant hilt,

Stont sijn toverlaet algader

Naest Gode onsen hemelscen vader.

En hadde gedaen nochtan di minne,

Hi hadde geweest al tende sinne;

15440Si maectene so coene, wet vor waer,

Dat hi ne hadde genen vaer.

Amelant maecte groet geclach

Doe hi sinen broder doet sach.

"Gi waerd, broder, meer vermaerd,

15445Ende meer ontsien ende onvervaerd

Dan ic was, ende helpt mi dwout

Te recht houden met uwer gewout;

Nu bevelic u ziele gemeinlike

Allen den heilegen van hemelrike."

15450Doe reet hi opten riddere daer,

Ende sijn lyoen oec daernaer.

Hi stakene dor den luchteren arm,

Dat trode bloet ut ran al warm.

Entie lyoen waende hem wel

15455Hebben gescoerd halsberch ende vel;

Maer neen hi niet: hi scorde hem af

Die mouwe, die hem Clarette gaf.

Dies werd hi erre, ende hi verdroech

Dat swaerd, daer den lyoen met sloech

15460Half sijn hoeft entie vote voren.

Nu heeft Amelant verloren

Die hulpe van sinen lyone,

Daer hi te voren op was coene.

Doe sprac Amelant: "Nu es min toren

15465Meerre dan hi was te voren:

Ic hatene diet mi heeft gedaen."

Hi beette neder ende es gegaen

Ten riddere ward ende sloech bedichte

Op hem na sijn bloet ansichte;

15470Maer die riddere die slogene weder

Op helm, op scilt, vord ende neder,

Dat al te sticken es gespleten.

Haddi doe op sijn ors geseten

Hi hadde gevloen, wetic wel.

15475Int leste den riddere daer gevel

Dat hi Amelante enen slach gaf

Op sinen arm, dat hi vloech af.

Doe bat Amelant saen genade.

Die riddere seide: "Het es te spade."

15480Amelant seide: "Ic segt u nu,

Spaerdi mi soe spaerdi u;

Want mine man, die mi sijn hout,

Dier ic hier menege hebbe int wout,

Souden u doden; dat ware scade."

15485"Nu segt mi dan, bi wat rade

En mach hier nieman dore liden,

Ende wie es hier here nu ten tiden?"

"Ic ben here daer af," sprac hi, "algader.

Van minen tienden oudervader

15490Eest aldus verstorven op mi.

Ende oit heeftment gehouden vri;

Want soe wie datter in quam,

Dat hire selke scade in nam,

Waest riddere oft oec joncfrouwen,

15495Dat hen mochte haer leven rouwen

Al mochten si behouden dleven.

Daer sijnre hondert doet in bleven

Jegen enen dire ontginc.

Onlancs sijn gesciet die dinc,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15500Dat hier Perchevael ende Walewein,

Ende Lanceloet waren int plain,

Ende andere vele gesellen mede,

Die met pinen ontdrogen haer lede.

Hierbi hetet felle wout.

15505Ic hebbe noch .xl. ridderen stout

Ende hondert gygante oec wel;

Nieman sach gene so fel.

Serpente, draken ende lyone

Hebbic oec te minen doene,

15510Die mi onderdanech sijn al.

Eren naen hebbic, dien dit getal

Dient ende ontsiet, al sonder wanc:

Hi hevetse alle in sijn bedwanc.

En leeft oec nieman nu ten stonden

15515Die so wel can ane wonden.

Wildi an minen rade staen

Soe mogedi metten live ontgaen."

"Jaic," sprac die riddere metter mouwen,

"Wildi mi sekeren bi uwer trouwen

15520Te werkene al bi minen rade.

So salic uwes hebben genade."

Hi sekeret hem bi sire trouwen.

Doen sprac die riddere metter mouwen:

"Soe moetti nu beteren saen

15525Ere joncfrouwen, dier es mesdaen

In dit wout, ende sere mesmaect.

Ic ontmotese heden al naect

Ende deetse beiden oec na mi;

Minen sciltknecht litic haer bi."

15530Amelant seide: "Dat willic doen;

106 Maer laet mi tirsten, edel baroen,

Minen naen hier doen comen,

Dat hi onser wonden moge gomen;

Ic weet wel, vint hi minen arm

15535Metten verschen blode al warm,

Hi salne, eer drie dage, al genesen."

Die swerte riddere seide na desen:

"Het es mi lief." Doe riep hi saen:

"Fellon, Fellon." Doe quam die naen

15540Op een starc ors gereden.

Daer sach hi doet licgen ter steden

Elyconas, ende sinen here

Amelande gewont wel sere.

Hi riep: "Acharme, her Amelant,

15545Hoe eest u dus gegaen in hant?

Heeft dese riddere allene dit gedaen?

Dies en gelovic niet." "Sonder waen,

Fellon, het dede dese selve man."

"Godsat heb hi, diet clage, dan.

15550Gi plaget te sine scip ende roder

Van ridderscape, gi ende u broder;

God en wils u nember onnen,

Want een ridder heeft u beiden verwonnen

Ende uwen lyoen: dits wonder groet.

15555Mi droemde tnacht uwes broder doet,

Want mi droemde dat een aren

Verwonnen hadde twee sparewaren:

Dats dese riddere, sonder waen;

Dat sal hi becopen herde saen;

15560Nochtan waerd jamber ende scade

Die hem enegen lachter dade."

Amelant seide doe: "Felloen,

Gine moget den riddere niet mesdoen;

Die hem mesdade hi daet mi."

15565"Bi Gode, here, sintmeer dat si

Die vede versoent tusschen hem ende u,

Soe es si van mi versoent oec nu."

"Jasi; Fellon, waent ons genesen."

Fellon antwerde saen te desen:

15570"Mochtic wel, ende dorstict laten,

God hi mote mi nu verwaten,

Oftic minen here genase,

Amelante, den bloden hase;

Mi donke hi es geseten heden

15575Optie bloetheit vander coenhede

Ende vanden gevalle op dongeval,

Dat lange met hem wesen sal;

Ende opten lachter vander eren.

Hine darf hem nembermer bekeren

15580Daerne goet man met ogen ansiet."

"Fellon, noch begeefdi niet

Uwer onseden; comes af, ic raet u,

Oft ic saels mi belgen nu."

Voen beette saen neder Felloen

15585Ende ontwapende sinen here doen,

Die doe hadde menige wonde,

Die hi verbant alle tier stonde.

Hi verbant oec mede den arm

Metten verschen blode al warm.

15590Een vingerlijn hadde Felloen,

Daer met seindi die wonden doen,

Daer was een steen in gewracht:

Die steen hadde sulke cracht,

Al hadde een man doetwont gewesen,

15595Seindine daer met, hi ware genesen.

Nu hiet Amelant Fellon daerna,

Dat hi ten swerten riddere ga

Ende hine genese op sine trouwe.

Den riddere gedachte metter mouwe,

15600Dat hem Clarette hadde verboden

Dat hi genen naen noch roden

Geloven soude: "Dit geloefdic u,

Clarette, edele joncfrouwe; ende nu

Stervic, doe ic u gebot.

15605Ende banderside, alse hulpe mi Got,

Soe doe ic node jegen uwen raet;

Nochtan min leven an hem staet."

Dus pensdi vort ende weder

So lange, dat hi viel ter neder

15610In onmacht. Doe riep Amelant:

"Fellon, com hare te hant;

Hier sterft die beste ridder een

Die de sonne nie besceen."

Fellon ginc daer ende Amelant

15615Ende ontwapenden den riddere thant,

Ende vonden over hem .xv. doetwonden:

Die heeft hem die naen verbonden.

Amelant waende dat hi doet ware

Hi verquam ende sprac daernare:

15620"Ellendech man, wats mi gesciet.

Wacharme, in mach genesen niet,

En si dat ic der scoenre raet

Verhore na dien dat mi staet."

Dit horde Amelant entie naen

15625Ende hebbenre beide bi verstaen

Dat hi minde. Hi stont op te hant,

Ende alsi hem ontwapent vant

Ende sine wonden saechte gebonden

Doe sprac hi ten selven stonden:

15630"Clarette, minne, dit es gesciet;

Maer bi Gode in wist niet,

Dies moettijt mi, scone, vergeven."

Fellon, die hem stont beneven,

Vrachdem hoes hem behagede nu?

15635"Wale. Her Amelant, nu biddic u,

Dat wi ter joncfrouwen scire gaen?

Amelant seide: "Dat werd gedaen."

Si wapenden hem ende gingen daer

Die joncfrouwe lach, wet vor waer,

15640Ende haer knecht, in knigebede,

Ende daden oetmodelijc haer gebede,

Ende Cefalus, met goder trouwen,

An onsen here ende onser vrouwen.

Mettien sagen si comen gegaen

15645Haer here, Amelante enten naen.

Doen die joncfrouwe den naen sach

Viel hare op therte een swaer slach;

Si waende van hem verraden wesen,

Gelijc si was onlancs vor desen;

15650Ende Cefalus mesliet hem sere

Doen hi sach sinen here,

Om dat hi quam also te voet,

Ende dat hem so onsiende stoet,

Ende alle sine wapine waren dorhouwen,

15655Ende al bebloet mocht mense bescouwen.

"Ay mi," sprac hi menechfout,

"Mi donct gi waerd int felle wout,

Dat noit man leet sonder toren.

Dit was u wel geseit te voren."

15660Die joncfrouwe mesliet haer sere

Doe sine sach gewont dus sere.

Doe sprac die riddere metter mouwen

Tote Cefaluse enter joncfrouwen:

"Ens niet so scone als goet verdrach

15665Daer mens gebeteren nine mach;

Want men mach qualijc ontflien

Eneger dinc die moet gescien."

Vord sprac hij: "Her Amelant,

Dese joncfrouwe, die bi u es gescant,

15670Haer verdriet moetti nu, twaren,

Beteren, ende daerna varen

Tote minen here den coninc Arture,

Ende vertelt hem mine aventure.

Hem seldi beteren u mesdade.

15675Hi sal oec uwes hebben genade."

Doen spranc vord Fellon die naen:

"Waendi dus min here vaen?

Ic soudere vore setten eer min leven

Erickene aldus sere liet sneven.

15680Ic rade u wel, dat gijs swiget stille.

107 Wildi iet anders dan ic wille

Soe speelt vord tuwen besten;

Ic salle voren tsire vesten

Ter montangen in geen wout,

15685Al waerdi noch alse stout.

En heeft hi niet gnoech verloren

An sinen broder hier te voren,

Die in gene wout doet leget?"

Die riddere metter mouwen seget:

15690"Felloen, al waerd u noch alse leet,

Hi sal voldoen sinen eet

Ende quiten sine trouwe daer af,

Die hi mi heden te pande gaf,

 Ende varen met mi, ende gi mede;

15695Ende sal breken desen onsede,

Oft ic salre om sterven saen."

Fellon es tsinen hoerne gegaen

Ende wilde blasen daer te hant:

Doe seide te hem Amelant:

15700"Fellon, oft gi meer begeert

Dat ic u lief hebbe ende weert,

Ende hulpe wilt van mi gewinnen,

Soe laet ons nu varen met minnen

Mettesen riddere in sire genade."

15705"En holpe niet datmens mi bade;

Here, en hadde u gebot gewesen

Wine hadden nu wat doen van desen;

Ic haddene doet inden woude;

Maer ic liet dor uwe houde.

15710Nu willic blasen ende doen comen na desen

Vanden woude alle die resen.

Ic sal blasen oft gine vliet;

In wille langer letten niet.

Gi hebt an ons dat bejaget,

15715Dat men nembermer verdraget

Man no wijf, bi onsen here."

Des balh hem die swerte so sere,

Dat hi seide: "Ic mote vervaren

Oftic u iet langer sal sparen,

15720Want gi sijt arger dan Judas."

Doen trac hi sijn swaerd na das.

Ende Fellon waende hebben geblasen nu;

Het was te spade, secgic u.

Den horen liet hi vallen daer

15725Ende vinc te sinen swaerde daernaer.

Si gingen hen onderslaen bedechte.

Dus began weder dat gevechte.

Fellon was starc: van sire groethede

Noit hadde man so starke lede.

15730Haddi op sijn part gewesen

Die riddere en wars niet genesen;

Hi was te trage op sine been,

Om dit ontspranc hem al in een

Die riddere ut sinen slagen saen.

15735Amelant hadde gerne sinen naen

Geholpen, maer hine dorste niet:

Hi duchte te hebbene daer af verdriet.

Ende Cefalus was oec indien,

Haddi Amelante gesien,

15740Dat hi sinen here hadde willen deren,

Hi had hem coenlijc hulpen weren.

Si vochten lange, dies geloeft;

Ten lesten sloech di riddere op thoeft

Fellone toten tanden toe.

15745Daer bleef Fellon doet alsoe.

Ic waenne daer di duvel scinde;

Quaet lijf es sculdech quaden inde.

Dit sach Amelant ende bat genade,

Ende seide: "Mijns naens ondade

15750En treckic te miwaerd niet.

Ic vare met u, alse gi gebiet,

Toten coninc Arture,

Ende genite der aventure,

Weder hi mi doet oft sal vaen;

15755Mare dat mi naest sal gaen,

Dats van Claretten alsi mi kint,

Want ic hebse lange gemint."

Doe pensde di riddere metter mouwe:

"So minnewi beide ene joncfrouwe,

15760Dies ons lettel es te bet.

So menech spreiter om sijn net;

Woude si mi minnen, sekerlike

In coerre niet vore Arturs rike.

Ay God geve mi tharre minnen spoet."

15765Vord seidi: "Amelant, nu doet

Alse gi segt; in eysche el niet.

Ende dese joncfrouwe, die gi hier siet,

Ic wane dat haer beter si

Dat si nu vare met mi."

15770"Ic vare gerne met u, here,

Indien dat ic behoude min ere.

In hadde noit man no amijs,

Noch in begaers in gere wijs."

Cefalus die quam doe vord

15775Ende sprac tsinen here dese word:

"Here, waer wildi varen nu?"

"Te woude waerd, dat secgic u,

Ende doen dat ic mi hebbe vermeten."

"Bi Gode, here, ic doe u weten,

15780Quaemdi inder resen gemoet

Met Amelande, sine daden u nemmer goet,

Al haddi hondert manne cracht,

Gine verblevet nember den nacht.

Ende daertoe sidi ter doet gewont:

15785Mijn raet ware wel nu ter stont,

Dat wi te mire suster varen;

Ic sal u daer wel doen achterwaren

Den besten meester die mach wesen;

Ende als gi wel sijt genesen

15790Salic u wapine gnoech doen maken.

Ende waer gi wilt na die saken

Henen riden, ic vare met u."

Die riddere hi bepensde hem nu:

"Dese raet becomt mi wale:

15795Ic wille volgen te desen male

Sijns raets." Dus keerdi daer

Met Cefaluse te sire suster naer.

Nu waren si alle daer te voet:

Die riddere verloes sijn ors goet

15800Int wout; soe dede oec Amelant,

Entie joncfrouwe die hi daer vant

Verloes haer part ende haer gewaden:

Dus waren si alle omberaden.

Die swerte riddere sat na desen

15805Op dors, dat Fellons hadde gewesen,

Ende nam vore hem Amelant:

Cefalus nam die joncfrouwe te hant

Vore hem, ende reden tsamen

Dat te sire suster quamen.

15810Doent Egletine hadde verstaen

Heeftsise blidelike ontfaen;

Ende doe si wiste hoe hadde gevaren

Die riddere was sijs so blide, twaren,

Dat si en wiste haer hoe gelaten.

15815Hem was gedient wel utermaten.

Si waren ontwapent scire:

Men brachte hem cledere dire,

Enter joncfrouwen ende hare garssoen

Dedemen gode cleder andoen.

15820Men diende hen so wel utermaten,

Dat si al haers leets vergaten;

Maer Amelant was drove, sonder waen,

Om sinen broder ende om den naen:

Sijn herte en verblijdde niet

15825Om die feeste die hi daer siet.

Nu latic di tale hier af bliven

Ende sal u vanden resen scriven.

XXXII.

 

Van de ridder met de mouwen en Cephalus.

 

Nu gewaagt het avontuur,

Daar hij scheidde terzelfder uur

Van de rode ridder, dat hij

In een dal kwam daarbij,

15030 Daar hij ontmoette een jonkvrouw,

Die hij met haar op grote trouw

Leidde, en herberg ook bood,

Dus hij haar zei dank groot,

En voer met haar tot haar hof,

15035 Daar hij was met grote lof

Ontvangen van de manschappen daar.

Ze beval hem allen daarnaar,

Dat ze hem goed namen waar.

Toen kwam haar broeder openbaar

15040 Voor de ridder gelijk na dezen

En zei hem welkom te wezen,

En neeg hem neer tot de voeten.

De jonkvrouw liet met goede moed

De ridder ontwapenen ter plaatse,

15045 En een paar klederen brengen mede,

Dat ze hem bad aan te doen.

Een gordel gaf ze de ridder koen,

Dat geheel was van fijne zijden.

Hij bedankte haar zeer te die tijden.

15050 Toen hij had die klederen aan

Dachten ze een van de schoonste man

Die ze ooit hadden gezien.

Om hem worden peinzend meteen

Alle jonkvrouwen van daar binnen:

15055 Alle begeerden ze zijn minnen.

En Egletine, hun aller vrouwe,

Peinsde: "Heer God, en of mij trouw

Deze ridder nu wilde houden,

Zo was ik van minnen zeer in vreugde.

15060 Hoe mocht ik hem dit nu laten verstaan?

Meteen zo ging men ginder wassen,

En de ridder en Egletine algemeen

Gingen ter tafel zitten alleen:

Haar jonkvrouwen en de knapen zaten

15065 Te andere tafel en aten.

Daar was gediend goed en gereed.

Eglentine’s broeder sneed

Voor de ridder en voor haar.

De jonkvrouw bad de ridder daarnaar

15070 Voor haar broeder, dat hij wezen

Mocht zijn knaap. Hij zei tot deze:

"Jonkvrouw, ik ontvang hem graag, God weet."

Dus at men daar. Daarna gereed

Deed men de tafel van daar.

15075 Men zong, men speelde daarnaar,

En mooie avonturen ook mee

Zei men daar. Daarna, dat weet,

Liet men de ridder slapen gaan

Op een bed goed gedaan.

15080 Die nacht rustte hij zonder pijn;

103 Maar de jonkvrouwen en Egletine

Peinsden om hem dik die nacht;

Maar dat deed de minnen kracht.

Dus hadden ze van hun gast

15085 Van minnen pijn en onrust,

Daar hij niets van weet.

Morgens stond hij op gereed,

En wapende zich, en wilde rijden.

Egletine kwam te die tijden

15090 En bood de ridder goede dag.

Hij dankte haar, toen hij haar zag,

Het herbergen die ze hem deed,

En nam verlof aldaar ter plaatse;

En Cephalus kwam daar gegaan.

15095 Toen beval hem zijn zuster gelijk

De ridder daar op zijn trouw.

Toen zei de ridder met de mouw:

"Ik zal hem gelijk mezelf doen."

Cephalus zei: "Edele baron,

15100 Op een voorwaarde vaar ik met u,

Dat ge me ridder zal maken nu

Binnen een jaar te enige stonde,

Opdat ik het verdien." "Ik doe het u kond,"

Sprak de ridder, "dat wil ik aangaan."

15105 Dus gaf hij hem zijn trouw gelijk.

Toen beval ze de broeder daarnaar,

Dat hij altijd gedienstig was,

En ze leverde hem wapens en paard.

Ze namen verlof met een vaart.

15110 Cephalus voerde zijn speer en schild.

Ze reden heen met groot geweld,

En kwamen gereden, zonder waan,

Daar een kruis staat.

Toen zei Cephalus: "Lieve heer,

15115 Dit bos vrees ik zeer;

En was geen man die het deed,

Hij had er schade in, God weet.

Percheval, Walewein en Lancelot,

Ductalas en Erec, met een konvooi

15120 Wilden door het woud rijden:

Ze worden geschoffeerd daar te die tijden.

Ze lieten hun helmen en hun zwaarden daar

En werden gewond ook, dat is waar.

Met pijn mochten ze ontgaan,

15125 Ze waren dood of gevangen.

Dit heet het felle woud zonder genade.

Heer, wat is nu in uw raad?"

Toen antwoordde de ridder met de mouw:

"Node keer ik, bij mijn trouw,

15130 En bang daar ik ook vaar

Daar dus goede ridders beschaamd waren;

Nochtans wil ik beproeven mijn geval,

Wat me hiervan komen zal.

Vaar heen vast te woud waart."

15135 Toen hoorden ze roepen met een vaart.

"Heer ridder, hoor gij het, met de mouwen?

Keert weer of het zal u berouwen;

Kom je in het woud zonder genaden

Ge rijdt heden zonder schade."

15140 Toen zag hij komen een knecht

En een jonkvrouw, voor hem recht,

Die beide dreven rouw groot,

En van alle klederen waren bloot.

De jonkvrouw had haar schone leden

15145 Met een twijg bedekt ter plaatse.

Ze sprak: "Wat is mij geschied

Ellendige vrouw. Dus mag ik niet

Komen daar me iemand zien mag."

Met dezelfde dat ze Cephalus zag,

15150 En wierp haar zijn mantelkap aan,

En de knecht gaf hij dan

Zijn overkleed. Toen kwam gereden

Zijn heer, die blijde was de hoffelijkheden

Die Cephalus daar had gedaan.

15155 Hij groette de jonkvrouw gelijk,

Die hem aanraadde dat keren zeer

Als hij behouden wilde zijn eer.

Toen vertelde ze hem gelijk

Hoe ze kwam aan een kleine,

15160 Die ze om Arthur vroeg daar;

"En hij wees het me daarnaar,

Dat ik al deze weg voer ter linden,

Ik zou Arthur nog die avond vinden.

En toen we kwamen ter linden, heer,

15165 Zo verschrok mijn knecht zo zeer,

Dat hij zei, al zonder waan,

Dat ons verraden had die kleine.

Meteen kwam een donderslag

Zodat ik niets hoorde nog zag,

15170 En die mijn knecht en mijn paard

Te neer sloeg met een vaart.

En toen we waren bijgekomen

Hebben we een grote ridder vernomen

En een groot deel knapen daarnaar,

15175 Die zwart hadden huid en haar.

Ze hadden de ogen blakend rood,

De tanden lang, de mond groot:

Die kleinste was meer dan een gigant,

Elk had 1 gesel in de hand,

15180 En een zwaard voort elk algemeen:

Ze hadden andere wapens geen;

Hun huid harder dan stenen waren.

Daarna kwam een kleine gevaren,

Die ze bedwong zo ter plaatse,

15185 Zodat ze beefden met alle leden.

Toen kwam een ridder, die zei tot mij:

"Jonkvrouw, me is leed dat gij

Hier bent en uw knecht mede:

Ik wou ge was in een andere plaats.

15190 En was ik, ge bent verloren;

Om een wil, die me tevoren

Van minnen brengt menig gepeins,

Mag ik, ik zal u enigszins

Helpen." Toen zei ik: "God loont het haar

15195 Daar gij het om doet." En gelijk daarnaar,

Heer ridder, zo kwam die felle kleine

En al die andere op mij samen,

En begingen mij zoals ge ziet.

De ridder gedoogde groot verdriet

15200 Eer hij mij verloste aldaar."

De ridder met de mouwen vroeg haar

Waarom ze de koning zoekt nu?

"Bij God, heer ridder, ik zeg het u,

Mijn stiefvader wil me allemaal

15205 Het goed nemen, dat me liet mijn vader,

Daar honderd ridders wel behoren aan

En tweehonderd leenknechten. Voortaan,

Zei hij, het is allemaal van hem.

Mijn vriend heeft gedaan pijn

15210 Om me te helpen. Dan zegt hij,

Wil het iemand te bekorten als ridder vrij

Tegen hem, hij komt en wint;

Anders geeft hij mij niets.

Mijn vriend bezweek me ter ure:

15215 Dus zoek ik koning Arthur,

En zou hem bidden Walewein

Tot een voogd, of Ywein

Of Percheval of Lancelot:

Had ik er een gehad dan had ik geen nood."

15220 Toen zei de ridder met de mouwen:

"Schone maagd, bij mijn trouw,

Uw toorn is me erg leed.

Ge zal hier nu blijven, God weet:

Mijn schildknecht zal blijven bij u;

15225 Ik zal in dat woud varen nu

En beproeven mijn geval al daar.

Mag ik keren, weet voorwaar,

Ik zal u beter beraden echt.

Blijf ik dood, zo beveel ik mijn knecht

15230 Dat hij van u scheidt niet

104 Voordat hij u beter geplaatst ziet."

Cephalus zei toen: "Heer, te waren,

Ik zal immer met u varen."

"Gij zal," sprak de ridder met de mouwen;

15235"Gij moet blijven bij de jonkvrouw."

Hij sprak: "Ik moet doen uw gebod."

De jonkvrouw sprak: "Alzo helpt me God,

Heer ridder, me is leed uw schade...."

"Het hielp niet nu dat men mij bad."

15240 Meteen nam hij speer en schild

En voer inwaarts met geweld.

Ze baden alle drie daar zeer

Dat hem beschermen moest Onze Heer;

En hij zelf riep met trouw

15245 Genade op onze lieve vrouw.

Hij reed in het woud aanstonds,

Daar hij hoorde de vogelen zang;

En hem kwam toen in zijn zin

Sterk Clarette’s minne.

15250 Hij zag toen op die mouwen wit:

"Ay Clarette, ge gaf me dit,

En zei me te peinzen om de deugd:

Uw gift heeft me zo verhoogd,

Dat me zo fier is nu de zin,

15255 Zodat ik niet weet waar ik ben."

Nu kwam mijnvrouw van Venus voort,

Toen ze gehoord heeft dit woord,

En plantte in hem een boom na dit,

Die niet verdroogt; waar hij is

15260 Hij draagt bloemen om het jaar;

Maar hij was diegenen zwaar

Te dragen, die niet bekennen

Die streken van echte minnen.

Maar de wereld is nu zo zwak,

15265 Dat ze geheel laat de minnen dwang;

Maar nochtans de minnen kracht

Maakt menigeen koen en geeft macht:

Minne haat alles dat is vals.

Haar boom draagt vrucht altijd:

15270 De ene twijg draagt mildheden,

De andere reine ootmoedigheid,

De derde geest en wijsheden,

De vierde pijn en arbeid,

De vijfde blijdschap, de zesde rouw,

15275 De zevende deugd, de achtste trouw,

De negende een bedachtzaamheid,

De tiende grote hoffelijkheden,

De elfde peinzen, de twaalfde vruchten,

De dertiende beven, de veertiende zuchten,

15280 De 15de vasten en waken,

De zestiende woord met lieve spraken,

De zeventiende rein gemoed,

De achttiende geluk en voorspoed,

De 10de lange kwaal,

15285 De twintigste verdient wel.

Dit, en meer, moeten ze bekennen,

Dat hart daar die boom van minnen

In zal wortelen en dragen.

Die minne mag haar zeer beklagen

15290 Voor diegene die wanen te minnen

En te vrijen dan beginnen.

Menige de minnen onrecht doet,

Maar het was al tegenspoed,

Wilde ik dat berechten hier

15295 De zwarte ridder, die nu het vuur

Van Clarette’s minne ontstak;

Men zei dat ze Lancelot van Lac

Minde: dat was scherts en een blijf;

Hij beminde Jenover Arthurs wijf.

15300 En Gastolus van het groene dal

Gedoogde om haar min grote kwaal;

En Carados van de rivieren

Voer in alle lande te toernooien,

Daar hij hoge prijs verwierf;

15305 Om haar minne hij sinds stierf.

Amelant bemint haar ook, zij het zeker dat,

Die heer van Montagne was:

Zo deed Marchelijs, zoals wij het vinden,

Die ook heer was van de linden

15310 Die winter en zomer was even groen,

Zoals God vermogend was te doen.

Menige andere beminde haar mee.

De ridder met de mouwen, dat weet,

Behoeft te hebben groot geluk,

15315 Zal hij deze maken alle

In Clarette’ s hart ongedaan,

En zelf zijn bemind van haar;

Ja hij wel, als nu Venus,

Die hem hieraan heeft gebracht aldus.

15320 "Ay mij," zei hij, "wat is me geschied?

Ik peins en het is al om niet;

Al was ik heer van geheel christenrijk

En van heidense ook mede,

En daartoe een van de schoonste man

15325 Die ridders naam iets won,

En alle harten waren een,

Die van dorpsheden waren rein,

En die harten dan waren van mij,

Nochtans waande ik dol te zijn

15330 Te denken om zo’n min,

Die ik onwetend nu begin

Bij raad van mijn domme zin.

Nee, neem dat ik er aan win,

Dat zal in het einde zijn de dood."

15335 Een fel ridder en een groot

Kwam rijdend zeer tot hem waart:

Hij riep zeer op hem ter vaart:

"Heer ridder, van de witte mouwen

En van uw paard, bij mijn trouw,

15340 Zal ik u snel kwijt maken."

De ridder hoorde niet de spraken.

De ander riep toen ander maal:

"Bij de heer die het niet nodig heeft.

Het zal u te oneer vergaan."

15345 Nog heeft hij hem niet verstaan.

"Hoort gij het? Spreek." En hij niet.

Meteen de rode ridder liet

Lopen, en stak de zwarte zo,

Dat hij opwaarts keerde toen

15350 De benen; en hij daarmee

Zijn gepeins vergat ter plaatse,

En riep: "Lieve heer. Wat is me gebeurd."

Meteen hij voor hem houden ziet

De rode ridder die hem af stak.

15355 Hij sprong op manlijk en sprak:

"Bij God, Onze Heer van hemelrijk.

Gij stak me erg dorperachtig

Van mijn paard zonder plicht."

"Of u verandert zo neem recht.

15360 Hiermee zo ge gaat heden,

Dat van overmoedigheden

Niet wou spreken tegen mij

Toen ik u drie maal riep: daarom

Verbolg ik me te meer op u."

15365 "Welke tijd riep je mij?" Recht nu

Voordat ik u tuimelen deed."

"Droevig weerde ik mijn leden,

Hoorde ik u heden of zag

Voordien dat ik op de aarde lag."

15370 "Ik acht het niet dat ge daar deed of ge mocht:

Ge hebt het duur genoeg bekocht,

Gij hebt er om uw paard verloren.

Nog zal ge hebben meer toorn.

Kies, ik zal u delen een spel;

15375 En eer ge kiest bedenk u wel:

Uw voet of uw een hand

Of uw ogen moet wezen uw pand.

Dan mag ge u tonen teken wel,

Dat ge was in het woud fel.

15380 Dus mag ge goede koop lijden.

105 En wilde ge er ook iets tegen strijden

Zo wee uw hoofd." "Ja ik, en vertrouw,"

Sprak die ridder met de mouwen;

"Deze tol was me ook te zwaar.

15385 Bij God, ik gaf u niet een haar.

En dat ge me deed nu dus zeer,

Dat aan mij bij Onze Heer,

En dreigt. Was u te voet.

Ik zou het bekorten, dus wees bekend."

15390 Toen steeg af gelijk Elyconas

En trok zijn zwaard en ging na dat

Op de zwarte ridder slaan,

En de zwarte op hem gelijk.

Hij sloeg de rode ridder zo,

15395 Zodat hij ter aarde boog toen.

Elk sloeg de andere zijn schild

Stuk of het was een vilt:

Hun helmen en hun harnassen mee

Sloegen ze geheel te stukken, dat weet.

15400 Dus vochten ze tot over noen.

Van hen geen was er zo koen,

Hij had niet met God geleefd al bloot

Door een kinder bede niet groot.

Ze vielen beide in onmacht daar

15405 En lagen een halve mijl daarnaar

Eer van haar geen daar bijkam.

Tenslotte de zwarte ridder vernam

De mouw, die hem gaf Clarette:

Toen sprong hij op zonder letten

15410 En was helemaal bijgekomen,

En heeft zijn zwaard daar genomen

En is tot Elycanase gegaan

En keerde hem en zei hem op te staan.

En de rode stond op ter vaart,

15415 En nam in zijn hand zijn zwaard;

Maar hij kon zich verweren niet.

De zwarte ridder als hij dit ziet

Sloeg hem zo met zijn zwaard,

Zodat hij neerviel op de aarde.

15420 En toen hij daar ter neer lag

Verdonkerde hem gelijk de dag,

En donderde en bliksemde mede.

Het werd zo zeer donker ter plaats,

Zodat hij niets zag.

15425 Daarna hij de dag herkent.

Toen hoorde hij roepen, zonder waan:

"Mijn broeder wordt gewroken gelijk.

Die gij sloeg, hoe durfde gij het te doen?"

Met hem kwam lopen een leeuw.

15430 Ze liepen beide tot hem waart.

Hij zegende hem en werd bang:

Welk wonder was het dat hij had te voren?

Moe gevochten en verloren

Paard en helm en zijn schild,

15435 Aan zijn zwaard, dat hij in de hand hield,

Stond zijn toeverlaat helemaal

Naast God onze hemelse vader.

En had gedaan nochtans de minne,

Hij had geweest al tot het einde van zin;

15440 Ze maakten hem zo koen, weet voorwaar,

Dat hij had geen gevaar.

Amelant maakte groet geklaag

Toen hij zijn broeder dood zag.

"Gij was, broeder, meer vermaard,

15445 En meer ontzien en onverschrokken

Dan ik was, en hielp me het woud

Te recht behouden met uw geweld;

Nu beveel ik uw ziel algemeenlijk

Allen heiligen van hemelrijk."

15450 Toen reed hij op de ridder daar,

En zijn leeuw ook daarnaar.

Hij stak hem door de linker arm,

Zodat het rode bloed uit rende al warm.

En de leeuw waande hem wel

15455 Hebben gescheurd harnas en vel;

Maar neen hij niet: hij scheurde hem af

De mouw, die hem Clarette gaf.

Dus werd hij boos, en hij droeg

Dat zwaard, daar hij de leeuw mee sloeg

15460 Half zijn hoofd en voeten voren.

Nu heeft Amelant verloren

De hulp van zijn leeuw,

Daar hij tevoren op was koen.

Toen sprak Amelant: "Nu is mijn toorn

15465 Meer dan hij was tevoren:

Ik haat het die het me heeft gedaan."

Hij steeg af en is gegaan

Tot de ridder waart en sloeg dicht

Op hem naar zijn bebloed aanzicht;

15470 Maar de ridder die sloeg hem weer

Op helm, op schild, voort en neer,

Zodat het geheel te stukken is gespleten.

Had hij toen op zijn paard gezeten

Hij was gevlogen, weet ik wel.

15475 Tenslotte de ridder daar geviel

Dat hij Amelant een slag gaf

Op zijn arm, zodat hij vloog af.

Toen bad Amelant gelijk genade.

De ridder zei: "Het is te laat."

15480 Amelant zei: "Ik zeg het u nu,

Spaarde je mij zo spaar ik u;

Want mijn mannen, die me zijn behouden,

Die ik hier menige heb in het woud,

Zouden u doden; dat was schade."

15485 "Nu zeg het me dan, bij welke raad

Mag hier niemand door rijden,

En wie is hier heer nu ten tijden?"

"Ik ben heer daarvan," sprak hij, "allemaal.

Van mijn tiende grootvader

15490 Is het aldus verstorven op mij.

En ooit heeft men het gehouden vrij;

Want zo wie dat er in kwam,

Dat hij er zulke schade in nam,

Was het ridder of ook jonkvrouw,

15495 Dat hen mocht haar leven berouwen

Al mochten ze behouden het leven.

Daar zijn er honderd dood in gebleven

Tegen een die er ontging.

Laats zijn gebeurd die dingen,

15500 Dat hier Percheval en Walewein,

En Lancelot waren in het plein,

En andere vele gezellen mede,

Die met pijnen ontdroegen hun leden.

Hierbij heet het ‘t felle woud.

15505 Ik heb nog 40 ridders dapper

En honderd giganten ook wel;

Niemand zag geen zo felle.

Serpenten, draken en leeuwen

Heb ik ook tot mijn doen,

15510 Die me onderdanig zijn al.

Een kleine heb ik, die dit getal

Dient en ontziet, al zonder aarzeling:

Hij heeft ze alle in zijn bedwang.

Er leeft ook niemand nu ten stonden

15515 Die zo goed kan aan wonden.

Wil ge aan mijn raad staan

Zo mag ge met het lijf ontgaan."

"Ja ik," sprak de ridder met de mouwen,

"Wil ge me verzekeren bij uw trouw

15520 Te werken al bij mijn raad.

Dan zal ik u hebben genade."

Hij verzekerde het hem bij zijn trouw.

Toen sprak de ridder met de mouwen:

"Zo moet ge nu verbeteren gelijk

15525 Een jonkvrouw, die er is misdaan

In dit woud, en zeer mismaakt.

Ik ontmoette haar heden geheel naakt

En liet ze wachten ook op mij;

Mijn schildknecht liet ik haar bij."

15530 Amelant zei: "Dat wil ik doen;

106 Maar laat me ten eerste, edele baron,

Mijn kleine hier laten komen,

Zodat hij onze wonden mag zien;

Ik weet wel, vond hij mijn arm

15535 Met het verse bloed al warm,

Hij zal het, eer drie dagen, geheel genezen."

Die zwarte ridder zei na deze:

"Het is mij lief." Toen riep hij gelijk:

"Fellon, Fellon." Toen kwam die kleine

15540 Op een sterk paard gereden.

Daar zag hij dood liggen ter plaatse

Elyconas, en zijn heer

Amelant gewond wel zeer.

Hij riep: "Ach arme, heer Amelant,

15545 Hoe is het u dus gegaan in hand?

Heeft deze ridder alleen dit gedaan?

Dit geloof ik niet." "Zonder waan,

Fellon, het deed deze zelfde man."

"Vervloekt is hij, die het klaagt, dan.

15550 Ge plag te zijn schip en roeier

Van ridderschap, gij en uw broeder;

God wil u nimmer gunnen,

Want een ridder heeft u beiden overwonnen

En uw leeuw: dit is wonder groot.

15555 Ik droomde vannacht uw broeders dood,

Want ik droomde dat een arend

Overwonnen had twee sperwers:

Dat is deze ridder, zonder waan;

Dat zal hij bekopen erg gauw;

15560 Nochtans was het jammer en schade

Die hem enige lachen deed."

Amelant zei toen: "Fellon,

Ge mag de ridder niets misdoen;

Die hem misdeed hij deed mij."

15565 "Bij God, heer, sinds meer dat is

De vete verzoend is tussen hem en u,

Zo is ze van mij verzoend ook nu."

"Ja ze; Fellon, waan ons te genezen."

Fellon antwoordde gelijk tot deze:

15570 "Mocht ik wel, en durfde ik het te laten,

God hij moet me nu verwijten,

Of ik mijn heer genas,

Amelant, de bange haas;

Me lijkt hij is gezeten heden

15575 Op die bangheid van de koenheden

En van het geval op het ongeval,

Dat lang met hem wezen zal;

En op het lachen van de eer.

Hij durft zich nimmermeer omkeren

15580 Daar een goede man hem met ogen aanziet."

"Fellon, nog begeef je ge niet

Uw oneer; komt er van, ik raad het u,

Of ik zal me verbolgen nu."

Toen steeg gelijk af Fellon

15585 En ontwapende zijn heer toen,

Die toen had menige wonde,

Die hij verbond alle te die stonde.

Hij verbond ook mede de arm

Met het verse bloed al warm.

15590 Een ring had Felloen,

Daar mee segende hij de wonden toen,

Daar was een steen in gewrocht:

Die steen had zulke kracht,

Al had een man dodelijk gewond geweest,

15595 Zegende hij daarmee, hij was genezen.

Nu zei Amelant Fellon daarna,

Dat hij tot de zwarte ridder gaat

En hij hem geneest op zijn trouw.

De ridder dacht met de mouwen,

15600 Dat hem Clarette had verboden

Dat hij geen kleine nog rode

Geloven zou: "Dit beloofde ik u,

Clarette, edele jonkvrouw; en nu

Sterf ik, doe ik uw gebod.

15605 En aan de andere zijde, zoals helpt me God,

Zo doe ik node tegen uw raad;

Nochtans mijn leven aan hem staat."

Dus peinsde hij voort en weer

Zo lang, dat hij viel ter neer

15610 In onmacht. Toen riep Amelant:

"Fellon, kom hier gelijk;

Hier sterft de beste ridder een

Die de zon niet bescheen."

Fellon ging daar en Amelant

15615 En ontwapenden de ridder gelijk,

En vonden op hem 15 doodswonden:

Die heeft hem de kleine verbonden.

Amelant waande dat hij dood was

Hij kwam bij en sprak daarnaar:

15620"Ellendige man, wat is me gebeurd.

Wach arme, ik mag genezen niet,

Tenzij dat ik de schone raad

Aanhoor naar dat het me staat."

Dit hoorde Amelant en de kleine

15625 En hebben er beide bij verstaan

Dat hij minde. Hij stond op gelijk,

En toen hij zich ontwapent vond

En zijn wonden zacht gebonden

Toen sprak hij dezelfde stonden:

15630 "Clarette, minne, dit is geschied;

Maar bij God ik wist niet,

Dus moet gij het mij, schone, vergeven."

Fellon, die hem stond benevens,

Vroeg hem hoe het hem behaagde nu?

15635 "Wel. Heer Amelant, nu bid ik u,

Dat we ter jonkvrouw snel gaan?

Amelant zei: "Dat wordt gedaan."

Ze wapenden zich en gingen daar

Die jonkvrouw lag, weet voorwaar,

15640 En haar knecht, in kniegebeden,

En deden ootmoedig hun gebeden,

En Cefalus, met goede trouw,

Aan Onze Heer en onze vrouw.

Meteen zagen ze komen gegaan

15645 Hun heer, Amelant en de kleine.

Toen de jonkvrouw de kleine zag

Viel haar op het hart een zware slag;

Ze waande van hem verraden te wezen,

Gelijk ze was onlangs voor deze;

15650 En Cephalus misdeed hem zeer

Toen hij zag zijn heer,

Omdat hij kwam alzo te voet,

En dat hem zo ontziende stond,

En al zijn wapens waren doorhouwen,

15655 En geheel bebloed mocht men ze aanschouwen.

"Ay mij," sprak hij menigvuldig,

"Me lijkt ge was in het felle woud,

Daar nooit een man doorging zonder toorn.

Dit was u wel gezegd te voren."

15660 De jonkvrouw misdeed haar zeer

Toen ze hem zag gewond dus zeer.

Toen sprak de ridder met de mouwen

Tot Cefaluse en de jonkvrouw:

"Er is niets zo schoon als een goed verdrag

15665 Daar men zich niet verbeteren mag;

Want men mag slecht ontvlieden

Enige dingen die moeten geschieden."

Voort sprak hij: "Heer Amelant,

Deze jonkvrouw, die bij u is geschonden,

15670 Haar verdriet moet ge nu, te waren,

Verbeteren, en daarna varen

Tot mijn heer koning Arthur,

En vertellen hem mijn avontuur.

Hij zal u verbeteren uw misdaden.

15675 Hij zal ook u hebben genade."

Toen sprong voort Fellon de kleine:

"Meende u dus mijn heer te vangen?

Ik zou er voor zetten eerder mijn leven

Eer ik hem aldus zeer liet sneven.

15680 Ik raad u wel, dat ge het zwijgt stil.

107 Wil ge iets anders dan ik wil

Zo speel voort tot uw besten;

Ik zal voeren tot zijn vesting’

Te Montangne in dat woud,

15685 Al was ge nog alzo dapper.

Heeft hij niet genoeg verloren

Aan zijn broeder hier te voren,

Die in dat woud dood ligt?"

De ridder met de mouwen zegt:

15690 "Felloen, al was het u nog alzo leed,

Hij zal voldoen zijn eed

En kwijten zijn trouw daar af,

Die hij me heden tot pand gaf,

En varen met mij, en gij mede;

15695 En zal breken deze kwade zede,

Of ik zal er om sterven gelijk."

Fellon is tot zijn horen gegaan

En wilde blazen daar gelijk:

Toen zei tot hem Amelant:

15700 "Fellon, als ge meer begeert

Dat ik u lief heb en waard,

En hulp wil van mij winnen,

Zo laat ons nu varen met minnen

Met deze ridder in zijn genade."

15705 "Het helpt u niet dat ge me bad;

Heer, had uw gebod niet geweest

We hadden nu wat te doen van deze;

Ik had hem gedood in het woud;

Maar ik liet het door u houding.

15710 Nu wil ik blazen en laten komen na deze

Van het woud al die reuzen.

Ik zal blazen als ge heen vliedt;

Ik wil langer letten niet.

Gij hebt aan ons dat bejaagd,

15715 Dat men nimmermeer verdraagt

Man of vrouw, bij Onze Heer."

Dus verbolg hem de zwarte zo zeer,

Zodat hij zei: "Ik moet vrezen

Of ik u iets langer zal sparen,

15720 Want ge bent erger dan Judas."

Toen trok hij zijn zwaard na dat.

En Fellon waande te hebben geblazen nu;

Het was te laat, zeg ik u.

De horen liet hij vallen daar

15725 En ving tot zijn zwaard daarnaar.

Ze gingen zich te slaan beducht.

Dus begon weer dat gevecht.

Fellon was sterk: van zijn grootheden

Nooit had een man zulke sterke leden.

15730 Had hij op zijn paard geweest

Die ridder was niet genezen;

Hij was te traag op zijn been,

Om dit ontsprong hij hem al gelijk

De ridder uit zijn slagen gelijk.

15735 Amelant had graag zijn kleine

Geholpen, maar hij durfde niet:

Hij duchtte te hebben daarvan verdriet.

En Cephalus was ook in die,

Had hij Amelant gezien,

15740 Dat hij zijn heer had willen deren,

Hij had hem koen helpen verweren.

Ze vochten lang, dus geloof;

Tenslotte sloeg de ridder op het hoofd

Felloe tot de tanden toe.

15745 Daar bleef Fellon dood alzo.

Ik meen daar de duivel scheidde;

Kwaad lijf is schuldig kwaad einde.

Dit zag Amelant en bad genade,

En zei: "Mijn kleine deed niet goed

15750 En trek het tot mij niet.

Ik vaar met u, zoals ge gebied,

Tot koning Arthur,

En geniet het avontuur,

Weder hij me dood of zal vangen;

15755 Maar dat me naast zal gaan,

Dat is van Clarette als ze me kent,

Want ik heb haar lang bemint."

Toen peinsde de ridder met de mouwen:

"Zo minnen we beide een jonkvrouw,

15760 Die ons weinig is te beter.

Zo menige spreidt er om zijn net;

Wou ze mij minnen, zekerlijk

In voer niet voor Arthurs rijk.

Ay God geeft me tot haar minnen spoed."

15765 Voort zei hij: "Amelant, nu doet

Zoals ge zegt; ik eis anders niet.

En deze jonkvrouw, die ge hier ziet,

Ik meen dat het voor haar beter is

Dat ze nu vaart met mij."

15770 "Ik vaar graag met u, heer,

Indien dat ik behoudt mijn eer.

In had nooit man nog geliefde,

Nog ik begeerd in geen wijs."

Cefalus die kwam toen voort

15775 En sprak tot zijn heer dit woord:

"Heer, waar wil ge varen nu?"

"Te woud waart, dat zeg ik u,

En doen dat ik me heb vermeten."

"Bij God, heer, ik laat u weten,

15780 kwam ge in de reuzen ontmoeting

Met Amelant, ze deden u nimmer goed,

Al had ge honderd mannen kracht,

Ge verbleef er nimmer de nacht.

En daartoe bent ge ter dood gewond:

15785 Mijn raad was wel nu terstond,

Dat we tot mijn zuster varen;

Ik zal u daar wel doen behoeden

De beste dokter die er mag wezen;

En als ge goed bent genezen

15790 Zal ik u wapens genoeg laten maken.

En waar ge wilt na die zaken

Heen rijden, ik vaar met u."

De ridder hij bepeinsde zich nu:

"Deze raad bekomt me wel:

15795 Ik wil volgen te deze maal

Zijn raad." Dus keerden daar

Met Cefaluse tot zijn zuster daarnaar.

Nu waren ze alle daar te voet:

Die ridder verloor zijn paard goed

15800 In het woud; zo deed ook Amelant,

En die jonkvrouw die hij daar vond

Verloor haar paard en haar gewaden:

Dus waren ze alle onberaden.

De zwarte ridder zat na deze

15805 Op het paard, dat van Fellons had geweest,

En nam voor hem Amelant:

Cephalus nam de jonkvrouw gelijk

Voor hem, en reden tezamen

Zodat ze tot zijn zuster kwamen.

15810 Toen Egletine het had verstaan

Heeft ze hen blijde ontvangen;

En toen ze wist hoe ze hadden gevaren

De ridder was zij was zo blijde, te waren,

Dat ze wist niet hoe haar te laten.

15815 Hem was gediend goed uitermate.

Ze waren ontwapend snel:

Men bracht hem klederen duur,

En de jonkrouw en haar bediende

Deed men goede klederen aan toen.

15820 Men diende hen zo wel uitermate,

Dat ze al hun leed vergaten;

Maar Amelant was droevig, zonder waan,

Om zijn broeder en om de kleine:

Zijn hart verblijdde niet

15825 Om de feesten die hij daar ziet.

Nu laat ik de taal hiervan blijven

En zal u van de reuzen schrijven.

 

 

108 XXXIII.

 

Vanden resen ende der joncfrouwen die beroeft was int wout.

 

Daventure brinct ons vord

Dat Amelants liede worden verdord

15830Allegadere ende uten kere

Doen si gemisten haren here.

Si sochtene inden woude aldure:

Si pensden datten die coninc Arture,

Alsijs niweren vinden ne conden,

15835Hadde gevaen, ende hine tien stonden

Te Cardoel voerde met sire cracht.

Dus sochten sine al dien nacht.

Des mergens alst began dagen

Quamen si daersi Elyconas sagen

15840Doet licgende, ende doen began

Van irst haer toren; dit tegen si an

Algader den coninc Arture nu,

Dies nine wiste, secgic u.

Si namen den doden, het docht hen dbeste,

15845Ende voerdene daer te harre veste,

Ende groven den doden smergens doe

Sonder papen ende clerke toe;

Het was al des duvels gewerke,

Jonc ende out, groet ende starke.

15850Dus es begraven Elicanas.

Doe vermat hem elc die daer was.

Dat sijt den coninc Arture

Maken selen sine doet te sure.

Dus sijn si alle opgeseten

15855Op starke orsse ende vermeten.

Ende doensi quamen uten woude

Vondensi licgende optie moude

Fellone hare naen doet.

Doe werd haer rouwe herde groet:

15860Doen dochte hen allen dbeste

Dat sine groven binnen harre veste

Bi Elycanase. Hi dochs hen werd,

Want hi hadde menegen gederd

Int felle wout, ende dlijf genomen.

15865Aldus sijn si met hem nu comen

Ende hebbene gedaen ter eerden.

Doen voren si henen harre verden

Tes conincs Arturs hoveward.

Hierbinnen so hadde hare vard

15870Die joncfrouwe genomen, sijt seker das,

Die int wout beroeft was,

Ende wilde ten coninc Artur varen.

Si nam orlof an al dire waren,

Ende dancte hen alre hovescheide.

15875Die riddere metter mouwen seide:

"Joncfrouwe, en vindi niemanne daer

Die u wilt bescudden, vorwaer,

Comt weder te mi, des sijt gewes,

Ic vare met u, so waer dat es,

15880Ende sal vor u vechten daer."

Si dancte hem sere, ende voer daernaer

Tes conincs hove. Ende binnen desen

Quamen daer gevaren die resen

Vore die borch te Egl[et]inen:

15885Gi duvle si alle scinen:

Si waren daer binnen sere vervard

Ende sloten die porten metter vard.

Si waren in anxte herde groet:

Si vruchten swaren wederstoet;

15890Maer die viande leden daer voren

Sonder iemane te doene toren.

Nu hadden si alle sorge groet

Om die joncfrouwe, die te Cardeloet

Vore hen voer: dat sise mochten

15895Verhalen si alle sere dochten,

Ende dat sise mochten dan mesfuren.

Neen si niet; want nu ter uren

Es die joncfrouwe soe verre comen,

Dat si heeft den coninc vernomen,

15900Daer si beette vore die zale.

Si groettene met scoenre tale

Ende seide: "Here, dor u grote genade

Ontfarme u mire groter scade.

Ic hebbe u herde lange gesocht,

15905Dat ic dire hebbe becocht.

Mi heeft verdreven mijn stiefvader

Van minnen lande altegader:

Derdalf hondert leenknechte

Horen wel te minen rechte,

15910Ende hondert ridders; dit houdic van u.

Dit nemt hi mi algader nu.

Ic was in desen wege ontraect,

Ende was int felle wout geraect,

Daer mi een naen sere verriet,

15915Daer ic dogede swaer verdriet.

Mijn gersoen ende ic mede

Waren geslegen daer ter stede:

Ic verloes cleder ende paert,

Ende al datic brachte an die vaert.

15920Ende en had eene riddere gedaen,

Wine waren levende niet ontgaen.

Ic moeste rumen dwout te voet:

Doe Quam een riddere in min gemoet,

Die swerte wapine hadde an.

15925Doe voer int wout die edel man,

Ende sloech Elycanas doet

Ende enen fellen leu groet,

Ende oec mede den valscen naen;

Ende den here heeft hi gevaen,

15930Ende brachtene tote mi, daer ic was.

Doe voerdi mi, sijt seker das,

Met hem tere scoenre joncfrouwen,

Ende Amelante mede, entrouwen.

In weet des ridders name niet,

15935Maer ic secge u wel hoemen hiet:

Den riddere metter witter mouwe;

Het gafse hem ene scone joncfrouwe

Doe hi riddere werd gemaect."

Dit hord Clarette, die nine vaect:

15940Si werd van sire minnen ontsteken

Soe sere, haer dochte therte breken.

Alle die gene die waren int hof

Dancten Gode ende gaven hem lof.

Die coninc sprac doe: "Scone joncfrouwe,

15945Alselpe mi God ende onse vrouwe,

Ic sal u wel doen berechten,

Ic sal selken vor u doen vechten,

Die u harde wel sal wreken."

Binnen dien dat si dus spreken

15950Hebben si die resen vernomen,

Die vore die irste porte sijn comen,

Meer dan icker u mochte getellen,

Ende gingen die irste porte vellen.

Doen seide Lanceloet van Lac te hande

15955"Dit sijn die resen van Amelande,

Die ten fellen woude behoren.

Ic hebse gesien hier te voren;

Wi ridders vander tavelronden

Wi warenre in tenen stonden:

15960Met pinen condewi daer ontgaen.

Si soeken haren here, sonder waen,

Dien si hebben verloren nu.

Wi moten ons weren, secgic u."

Doen vinc elc ten wapene daer.

15965Die ander porte, wet vor waer,

Hadden si ter neder gevelt,

Ende sijn vor die derde gestelt.

Doen quamen van binnen een groet deel

Selfscotters, die senden menech quareel,

15970Ende dadense also achterstaen.

109 Ende die van binnen sijn utgegaen

Te veldeward jegen die resen:

Maer sine mochtens niet gewesen,

Tirst dat hen tgescutte gebrac,

15975En had gedaen Lanceloet van Lac;

Doch keerden si weder binnen der veste:

Dit dochte hen allen wesen dbeste.

Walewein was daer nu niet

Noch Perchevael, dies haddense verdriet.

15980Die resen braken die porten al

En hadde gedaen die dipe wal

Datter om die borch liep,

Dat sere wijt was ende diep,

(Het was wel ere bogescoten wijt)

15985Entie brucgen, die tier tijt

Van vresen af waren gedaen,

Si hadden die borch gewonnen saen.

Ende die nacht ginc hen an doe:

Dus moesten si beiden tot smergens vroe.

15990Nu es dese mare soe verre comen,

Datse die ridder hevet vernomen

Metter mouwen, die om Claretten

Niet wille dagen noch oec letten,

Hine wilt ember derward varen.

15995Hi begonste jamberlike mesbaren,

Hine wanese nembermer sien.

Egletine troestene sere mettien

Ende seide: "Here wildi nu varen

Daer gi niet moget ontfaren?

16000Al ne vaerdi daer niet vechten

Die coninc sal hem wel berechten."

"En helpt niet dat gi moget bieden:

Alle die leven mi niet geriden,

Ic soudere varen, dat secgic u.

16005Geeft mi mine wapene nu,

Mi langet so sere te wige ward,

Haddic wapine ende een pard

In gaeft niet om een conincrike."

Cefalus spranc op haestelike

16010Ende haelde part ende wapine te hant,

Die beste diemen iweren vant,

Ende wapende sinen here daer met,

Dat hem nine gebrac, dat wet.

Amelant die sprac te hem saen:

16015"Her riddere, wat wildi nu bestaen?

Comdi nu onder mine man

Nembermer comdi van dan;

Maer laet mi vare met u:

Ic sweerd u bi mire trouwe nu,

16020Dat ic sal sijn in u geleden

 Ende om gene noet van u scede.

Gi sloecht mi minen broder af,

Daer ic u mine trouwe gaf

Om te behouden oec min leven;

16025Also en mote mi God nembermer geven

Derre werelt bliscap vord an,

In saelt u houden soe ic best can;

Eer dat ic u hen lite ontliven

Ic souder oec eer verslagen bliven."

16030Die riddere georloves daer tien tide.

Dies was Amelant herde blide

Ende wapende hem, sonder waen.

Ende namen orlof beide saen;

Maer die riddere moeste daernaer

16035Eglentinen geloven vorwaer,

Dat hi te hare sal wederkeren

Op dat hi mach ende blijft in eren.

Dus voren dese twee gesellen

Vrindelike, alse wi tellen.

16040Amelant sat doe op Morele,

(Het was hem gevallen te dele)

Dattie naen te ridene plach

Doen hi voer om sijn bejach.

Ende eer si te Cardoel conden comen

16045Hadde die coninc lettel vromen;

En had dat dipe water gedaen

Si haddent al verloren saen.

Nu quam gereden Amelant

Daer hi sine liede nu vant,

16050Entie riddere metter mouwen.

Ende tirst dat si Amelant scouwen

Geboet hi hen daer op haer leven,

Dat si hars orlogens begeven.

Doen si Amelante sagen met ogen

16055Sachmen nie di bliscap togen

Die si hadden; maer ene gelijchede

Dadense den riddere van felhede.

Doe sprac Amelant dese word:

"Es ieman die min gebot verhort

16060Anders dan mi donket goet,

Ofte desen riddere iet mesdoet,

Anders dan gi pleget sire eren,

Hine mach versonen nembermere;

Ic ben sijn man, ende sal hem houden

16065Gerechte trouwe: bi minen scouden

Ne werd si nembermeer tebroken,"

Alse dit Amelant hadde gesproken

Worden si saechte ende godertiren,

Ende seiden: in ne gere maniren

16070Ende wilden si doen buten sinen rade.

Die swerte riddere: "Alle genade

Ende alle trouwe, her Amelant,

Hebbic an u vonden: hout vort u lant

In paise, ende sonder wederstoet

16075Imanne te doene clein oft groet."

Amelant seide: "Dat gelovic u;

Maer woudi mi laten keren

Met minen lieden nu te lande....

Gi wet wel, gingic ins conincs handen,

16080In verwonne di scande nembermere;

Ende wildi mi lachter doen oft dere

Dat stonde u te wreken dan,

Want ic worden ben u man.

Oec willic min lant van u ontfaen.

16085Ende u werden onderdaen."

Alse die riddere dit heeft verstaen

Penst hi: "Dese heeft mi bevaen

Behindelike met sire tale;

Ic weet wel, van dies male

16090Dat hi mi opgaf lijf ende lede,

Ende hi mi oec manscap dede

Ende voer met mi op mine genade,

Gevile datmen hem dade scade,

God sout an mi wreken thant."

16095Doe seidi: "Ontfaet van mi u lant

Ende werd min man, ende hout vri

Die straten." "Bi Gode here, dat si."

Seide Amelant als hi dit hort.

Hi stac saen sine hant vord

16100Ende werd sijn man daer ter stat.

Daerna Amelant orlof bat

Oft hi mochte varen van daer.

Hi gaefs hem orlof. Si scieden daernaer

Hoveschelike onder hen beden.

16105Amelant es te woude gereden,

Ende die riddere bleef daer mettien.

Si hadden gemerct ende wel gesien

Wat daer buten gesciede te hande

Tuscen den riddere ende Amelande,

16110Bedie si haddent te voren vernomen

Ane die joncfrouwe die daer was comen.

Si prisden sere sine manlijchede:

Hi heeft gedaen dat noit man dede.

Die doe Claretten hadde gesien,

16115Hoe si ginc merken ende spien

Naden riddere, dat seldi weten,

Hine hads nembermer vergeten.

Si mercte hem: soe dedi hare.

Die coninc sende Lancelote daernare

16120Over dwater met enen bote saen,

110 Daer hi met gepense hilt bevaen

Van groter minnen om Claretten.

Lanceloet voer over sonder letten,

Ende quam toten riddere gegaen,

16125Ende groettene van sconincs wegen saen,

"Ende van mire vrouwen der coninginnen,

Ende van Claretten der gravinnen,

Waleweins nichte. Si scamen hen alle

Vander onneren, van dien mesfalle

16130Die si ane u hebben gedaen,

Dat gi gene gichte hebt ontfaen

Van hen doen si u riddere daden.

Si ontbiden u bi uwer genaden

Dat gi comt u gichten halen:

16135Si selense u twevout betalen."

Doe seide die riddere metter mouwe:

"Groet mi den coninc ende mire vrouwe,

Ende Waleweins nichte mede, Claretten;

Segt hen ic moet noch letten

16140Eric meer come ins conincs hof,

Dat ic van Keyen mijn belof

Hebbe volbracht: dit segt hen saen.

Si selen hier bi wel verstaen

Wat ic meine, dat secgic u."

16145Lanceloet bat hem sere nu

Ende seide, hi sout hem beteren doen;

Engene [bede] noch geen ocsoen

En mochte daer besciten niet.

Lanceloet doe scire van hem sciet,

16150Ende seide den coninc enter coninginnen

Dat hi niet en quamen daer binnen,

Hine sal tirsten sijn gewroken

Van Keyen, dat hine heeft versproken;

"Dus hebbewi den riddere verloren."

16155Doe werd die coninc in groten toren

Ende versprac Keyen lachterlike,

Ende verboet hem daer sijn rike.

Die coninginne, dies oem hi was,

Si vermat hare dicke das,

16160Mocht sijt doen met haren eren,

Si soude hem selc een spel doen leren,

Hine vergaets nembermeer.

Hen allen waser therte om seer.

Doen swoer Keye sere na dien:

16165"En wilt mi die riddere niet ontflien,

Ic salne bringen hier te hove,

Al waer hi noch van merren love."

Hi wapende hem ende reet darward.

Die brucge werd gemaect ter vard,

16170Die te voren te broken was.

Daer over reet Keye sinen pas,

Ende quam ten riddere met gewelt,

Daer hi noch hilt op gene velt;

Want hi danen node vard,

16175Sijn herte trac hem achterward.

Mettien hi heren Keyen siet:

Doe vrachdi hem hoe hi hiet.

"Keye benic," sprac hi vord;

"U doet leget in mins speren ord,

16180Gine vard met mi te hove nu."

"Her Keye, bi Gode, ic secgt u,

Gi hebt mi versproken nu ende echt,

Mocht ics mi wreken ic hadde recht.

Gine ontgaet mi heden, ic segt u twi,

16185In sal u doden oft gi mi."

Doe sach Keye wel hi was doet,

Hen dade hem aventure groet.

Si quamen te gader met haren speren:

Die riddere staken inder weren

16190Dor halsberch ende dor curie

Ende dore die borste. "Ic lie,"

Riep her Keye met haesten groet

Dor die vrese vander doet.

Ende alse die riddere trecte weder

16195Sijn spere viel her Keye ter neder.

Die riddere beette doe ter eerde

Ende minctene sere met sinen swerde.

Nu heeft hi dathi hem behiet

Doen hi achters van hem sciet,

16200Doe hi den riddere volgede achter,

Die der joncfrouwen dede lachter.

Dus lach Keye verminct opt velt:

Sijn ors liep daer met gewelt

Te hoveward al dat mach;

16205Ende alsment te hove comen sach

Wisten si wel van Keys mesvalle.

Si warens te hove blide alle.

Doe quam daer saen die niemare

Dat Keye sere gewont ware:

16210Hi was der coninginnen oem,

Nochtan nam sijs cranken goem,

Dat quam bi sire quader tongen.

"Ic wilde hem sine ogen utsprongen,"

Sprac Jenevre die coninginne,

16215"Dine tirst brachte hier inne.

Laet den dorper licgen daer;

Hi heves dicke verdient, vor waer."

Nochtan haeldemene dor die scame,

Om dat hi hadde ridders name.

16220Men vordene gewont toter doet

In die borch te Carmeloet.

Van Keyen latic bliven die word,

Ende secge u vanden riddere vord.

108 XXXIII.

 

Van de reuzen en de jonkvrouw die beroofd was in het woud.

 

Het avontuur brengt ons voort

Dat Amelants lieden worden verstoord

15830 Allemaal en buiten zichzelf

Toen ze misten hun heer.

Ze zochten hem in het woud aldoor:

Ze peinsden dat koning Arthur,

Als ze hem nergens vinden konden,

15835 Had gevangen, en hij hem te die stonden

Te Caredol voerde met zijn kracht.

Dus zochten ze hem geheel die nacht.

‘s Morgens toen het begon te dagen

Kwamen ze daar ze Elyconas zagen

15840 Dood liggen, en toen begon

Pas eerst hun toorn; dit trokken ze aan

Allemaal de koning Arthur nu,

Die het niet wist, zeg ik u.

Ze namen de dode, het dacht hen het beste,

15845 En voerden die daar tot hun vesting,

En begroeven de dode ‘s morgens toen

Zonder papen en klerken toe;

Het was alles duivels werk,

Jong en oud, groot en sterk.

15850 Dus is begraven Elyconas.

Toen vermoedde elk die daar was.

Dat ze de koning Arthur

Maken zullen zijn dood te zuur.

Dus zijn ze alle opgezeten

15855 Op sterke paarden en vermeten.

En toen zei kwamen uit het woud

Vonden ze liggend op de modder

Fellon hun kleine dood.

Toen werd hun rouw erg groot:

15860 Toen dacht hen allen het beste

Dat ze hem begroeven binnen hun vesting

Bij Elyconas. Hij dacht hun waard,

Want hij had menigeen gedeerd

In het felle woud, en het lijf genomen.

15865 Aldus zijn ze met hem nu gekomen

En hebben hem gedaan ter aarde.

Toen voeren ze heen hun vaart

Tot konings Arthurs hof waart.

Hierbinnen zo had hun vaart

15870 Die jonkvrouw genomen, zij het zeker dat,

Die in het woud beroofd was,

En wilde tot koning Arthur varen.

Ze nam verlof aan allen die er waren,

En bedankte hen allen met hoffelijkheid.

15875 De ridder met de mouwen zei:

"Jonkvrouw, en vind je niemand daar

Die u wil behoeden, voorwaar,

Kom weer tot mij, dus zij het gewis,

Ik vaar met u, zo waar dat is,

15880 En zal voor u vechten daar."

Ze bedankte hem zeer, en voer daarnaar

Tot konings hof. En binnen deze

Kwamen daar gevaren de reuzen

Voor de burcht te Egletinen:

15885 Gelijk duivels in alle schijn:

Ze waren daar binnen zeer verschrokken

En sloten de poorten met een vaart.

Ze waren in angst erg groot:

Ze vreesden zware weerstand;

15890 Maar de vijanden gingen daar voren

Zonder iemand te doen toorn.

Nu hadden ze alle zorgen groot

Om de jonkvrouw, die te Carmeloet

Voor hen voer: dat ze haar mochten

15895 Inhalen ze alle zeer dachten,

En dat ze haar mochten dan meevoeren.

Neen zij niet; want nu ter uren

Is die jonkvrouw zo ver gekomen,

Dat ze heeft de koning vernomen,

15900 Daar ze afsteeg voor de zaal.

Ze begroette hem met mooie taal

En zei: "Heer, door uw grote genade

Ontfermt u mijn grote schade.

Ik heb u erg lang gezocht,

15905 Dat ik duur heb bekocht.

Me heeft verdreven mijn stiefvader

Van mijn land allemaal:

Daar wel honderd leenknechten

Horen wel tot mijn recht,

15910 En honderd ridders; dit hou ik van u.

Dit neemt hij me alles nu.

Ik was in deze weg verdwaald,

En was in het felle woud geraakt,

Daar me een kleine zeer verraadde,

15915 Daar ik gedoogde zwaar verdriet.

Mijn bediende en ik mede

Waren geslagen daar ter plaatse:

Ik verloor er klederen en paard,

En al dat ik bracht aan die vaart.

15920 En had een ridder niet gedaan,

We waren levend niet ontgaan.

Ik moest ruimen dat woud te voet:

Toe kwam een ridder in mijn gemoed,

Die zwarte wapens had aan.

15925 Toe voer in het woud die edele man,

En sloeg Elyconas dood

En een felle leeuw groot,

En ook mede de valse kleine;

En de heer heeft hij gevangen,

15930 En bracht hem tot mij, daar ik was.

Toen voerde hij mij, zij het zeker dat,

Met hem tot een schone jonkvrouw,

En Amelant mede, in vertrouwen.

Ik weet de ridders naam niet,

15935 Maar ik zeg u wel hoe men hem noemt:

De ridder met de witte mouwen;

Het gaf hem een schone jonkvrouw

Toen hij ridder werd gemaakt."

Dit hoorde Clarette, die niet slaapt:

15940 Ze werd van zijn minnen ontstoken

Zo zeer, haar dacht het hart te breken.

Alle diegene die waren in het hof

Dankten God en gaven hem lof.

De koning sprak toen: "Schone jonkvrouw,

15945 Alzo help me God en onze vrouwe,

Ik zal u goed laten berechten,

Ik zal sommigen voor u laten vechten,

Die u erg goed zal wreken."

Binnendien dat ze dus spraken

15950 Hebben ze de reuzen vernomen,

Die voor de eerste poort zijn gekomen,

Meer dan ik er u mocht vertellen,

En gingen de eerste poort vellen.

Toen zei Lancelot van Lac gelijk

15955 "Dit zijn de reuzen van Amelande,

Die te felle woud behoren.

Ik heb ze gezien hier te voren;

Wij ridders van de tafelronden

We waren er in te ene stonden:

15960 Met pijn konden we daar ontgaan.

Ze zoeken hun heer, zonder waan,

Die ze hebben verloren nu.

Wij moeten ons weren, zeg ik u."

Toen ving elk ten wapens daar.

15965 De andere poort, weet voorwaar,

Hadden ze neer geveld,

En zijn voor de derde gesteld.

Toen kwamen van binnen een groot deel

belegeringswerktuigen, die zonden menige pijl,

15970 En lieten ze alzo achteruit gaan.

109 En die van binnen zijn uitgegaan

Te velde waart tegen die reuzen: