Jacob van Maerlant. Istory van Troyen.  historie van Troje.

Historie van Troje. Jason, Medea, Gulden vlies, Paris, Helena, Achilles, Odysseus, Eneas sticht Rome, etc.

Uit: http://www.dbnl.org/tekst/maer002npau01_01/

 

Originele tekst en overgezet in zo goed mogelijk Nederlands door Nico Koomen, Alkmaar. Het probleem is altijd; vertaal je alles letterlijk of zo mooi mogelijk. Ik probeer zo weinig mogelijk te veranderen en het toch leesbaar te houden. Commentaar is er toch, daarom is er de linkerzijde met de originele tekst.

Klik hier voor de index.

 

DIT IS DIE ISTORY VAN TROYEN van JACOB VAN MAERLANT, NAAR HET VIJFTIENDE EEUWSCHE HANDSCHRIFT VAN WESSEL VAN DE LOE, met al de middelnederlandsche fragmenten diplomatisch uitgegeven.

Door

Jhr. Napoleon de Pauw & Edward Gailliard

Werkende leden der koninklijke Vlaamsche Academie.

Eerste deel.

Gent,

Boekdrukkerij A. Siffer,

Drukker der Koninklijke Vlaamsche Academie.

Hoogpoort, 52 & 54,

1889.

 

 

[1] Dit is dye istory van Troyen.

DEUS ASSIT.

yn hert ende myn syn ende myn ghepeyns

Is sculdich enen swaren thyns,

Dien ic ommer gelden moet:

Dat is, een historie goet

5 Te dichtene int Duytsche woert.

Die men int Walsche heft gehoert.

Oeck is ghedicht in Duyts een deel,

Mer ik wil se al gheheel

Van beghyn ten eynde maken,

10 Gan my Got al sulker saken

Dat my myn syn niet en is te laf!

Seger den Got gaf

Heft daeraf ghedicht een deel

Dat is van Troyen dat Proyeel

15 –Dit is ghedicht oock langhen tyt,-

Ende aent Proyeel die vij stryt.

Mer ick wil van yersten beghynnen,

Hoert Jason voer om gulden vlies,

20 Daer synder af quam groet verlies.

Nu bad ic Gade dat Hy my sende

Synen geest, daer ic by vinde

Vray, reyn ende scone woert,

Ende by synre cracht ghestoert

25 Die ghene syn, te alre tyt,

Om myn ghedichte draghen nyt. [2]

In die stat van Troyen was

Een duer clerck, die veel las

Ende gherae in boecken oec studeerde.

30 Die wyle dat men die stat verweerde,

-Daeres leest men dat hy hiet-

Tot dien dat men die stat verriet.

Van den yersten dat al begonde

Screef hy totter lester stonde.

35 Al was hy van der stat gheboren

Doer dat en brocht hy niet te voren

Anders dan hy hoerde ende sach

Verlaeren, mer daernae wast vonden

40 Tot Athenen tenen stonden.

Cornelius mit groter pynen

Dichtent van Griexen in Latynen.

Homerus ende Ovidius

Ende van Romen Stachius

45 Die screef daeraf een stuck.

Mer, binnen den yersten, so sal ick

U doen weten ende verstaen

Waer haer werken aengaen,

Nae dien dat ic bescreven hore.

50 Een, hiet Bonoot van Suette More.

Dichtet in Latyn van Romans,

Mit ryemen scoen ende gans.

In den Duytsch dichtet Jacop

Van Maerlant: doer nyemans scop

55 So en wilt hys niet begheven,

Eer dit boeck is al volscreven.

Hier toe voren dichten hy Merlyn

Ende Allexander uytten Latyn

Toerecke ende dien Sompniarys

60 Ende den cortten Lapydarys. [3]

Hoert hier, in woerde die syn licht,

Waeraf dit boeck al is ghedicht,

Ende al dystorie die der is innen

Van Peleasen int beghynne

65 Sal ic u segghen, dat is waer,

Die meer levede dan hondert jaer,

Ende die Medeam, Jasons wyf,

By haet dede nemen tlyf,

Synen dochteren te wederwrake.

70. Dit waeren wonderlicke saken.

Nu sal ic u condt maken des

Hoe Jason ende Hercules,

By valschen rade, alst was voeracht,

Voeren om den guldenen vacht:

75 Wie hem Medea dede ghewynnen,

Want sy was verdort van mynnen.

Hiernae mede, by wat saken

Sy Troyen te stucken braken,

Dat te dien tyden nyeman was, groet

80 Ende wys, syt al sclogen sy ter doet;

Ende wie die coninck Loamedoen

Doot bleef, ende syn soen Vulcoen.

Ghy sult hiernae oeck verstaen

Wie se, nae deser plagen, saen

85 Weder maeckte Pryamus,

Stat, muere, saele ende huys;

Hoe wyt hy was, ende hoe groet.

Wat volck hy er in wonen geboot.

Daernae, hoe hem die heer van pryse

90 Beriet mit Hectore ende mit Paryse, [4]

Om haer moye van Ysione

Te suekene, die seer was scone:

Ende hoe dat se Athenor sochte,

Die se weder inne brochte

95 Doer alle dat hy se in Griecken vant.

Ic sal u daernae altehant

Segghen hoe dat daertoe quam

Dat Parys vrouwe Helena nam,

Ende hoe die monster wert gheroeft.

100 Daer der dusent om verloren thoeft:

Ende die brulocht dan daeran.

Die synt becoft menich man.

Dan daerna, Cassandren prophecey,

Die Priamis, die coninck vry,

105 Altoes gheloven niet en woude:

Des lach synt menich opten moude.

Ataschius werck, al ist my pyne,

Sal ic uytten Latyne

Dichten al in Duytsche woert,

110 Al en heb icket in Latyn niet gehoert.

Hoedaenwys Thetis vernam,

Dat Paris uyt Griecken quam,

Ende hy Helenen had gheroeft:

Had Neptholomus hare gheloeft,

115 Hy had den roef wel ontjaghet.

Daerna, hoe sy hare beclaghet,

Dat sy verliesen sal haer kint

Voer Troyen, ist dat ment vynt;

Hoe sy vaert te Cyerone,

120 In Tessalien, die haren soene

Langhe stont had achterwaert,

Al was hy half man ende half paert. [5]

Doe Cyeron wert haers gewaer,

Hoe hy gelopen quam tegen haer,

125 Ende hoe Anchilles quam uytten woude,

Ende hoe dat hy spelen soude

Mitten wreden lybaerts jonghen.

Die hy den dieren haf afdwonghen.

Daerna ook, woe Thetis quam,

130 Ende sy hem sclapende opnam,

Ende droech hem te scepe sochte.

Ende wie se Cyron oec brochte.

Saen segghe ic u daernae tehant,

Hoe sy hem aen Licomedes lant

135 Bracht, ende wilde hem doen an

Wyfs cleder, al was hy een man;

Ende hoe hys niet en had ghedaen.

Mer dat hy schier wert bevaen

Mit des conincks dochter mynne.

140 Saen sal ic u maken innen

Hoe en Thetis den coninck gaf

Te leren, ende seed daeraf,

Dat Anchillus suster waer,

Ende hie sy wechvoer ende hy bleef daer.

145 Daernae, hoe Agamennon quam

Te Parsien, daer hy vant gram

Menelaute, synen brueder,

Ende hy troesten, want hy was vroeder;

Ende hie sy haer baden sanden

150 Aver al Griecken in den landen.

So suldy horen altesamen

Hoe die heren van Griecken quamen

Ende bedroeft waeren om Achilles;

Hoe Tydeus soen, Dyomedes,

155 Calchase bat dat hy hem saghe

Waer Achilles gheborghen laghe; [6]

Hoedaen dat Calchas wiste,

By synre art, by synre liste,

Waer en die moeder had gheborgen;

160 Daertoe mede, hoe al die sorghe

Waer gheleit op Dyomedes

Ende synen compaen Ulixes.

Daerna sal ic u seggen die pyne,

Die dicke leet dat hert syne,

165 Doer die scone Dordamyen.

Die hy niet en dorst vryen;

Ende daventuer, hoe hy se vercrachte

Alleen in eenre doncker nachte.

Dan suldy hoeren haer claghe;

170 Hoe oec Achilles noemt syn mage,

Ende hoe sy hem bekenden daer

By synen ridderlicke geghaer;

Hoe Achilles den coninck bat,

Dat hy hem vergave dat,

175 Dat hy by synre dochter lach,

Ende hoe hy lyde, op dien dach,

Dat hy se langhe had ghemynt

Ende dat sy by hem had een kynt.

Daernae, des conincks wedertael,

180 Hoe hyt vergaf altemael;

Ende hoe hy des nachts apenbaer

By haer lach, ende daernaer

Nummermeer op ghenen dach.

Daernae, haer swaer gheclaech;

185 Daernae, hoe sy oerlof namen

Ende te scepe ghingen te samen,

Achilles mitten anderen tween;

Van Doerdamyen oec den ween.

Van Achillese coemt daenaer,

190 Hoe hem wert dat hertte swaer. [7]

Ende Ulixes merckten dat;

Ende hoe hy hem daerom bat,

Dat hy hem vertellen woude

Al dat hem Cyron, die oude.

195 Ghewyst hadde ende gheleert,

Ende hoe hy te hem had ghekeert.

Daerna, Achilles wedertael.

Hier eint Stachius altemael.

[1] Dit is de historie van Troje.

DEUS ASSIT.

Mijn hart en mijn zin en mijn gepeins

Is schuldig een zwaar ding,

Die ik immer ontgelden moet:

Dat is een historie goed

5 Te dichten in Duitse woord.

Die men in het Waals heeft gehoord.

Ook is het gedicht in Duits een deel,

Maar ik wil ze al geheel

Van begin tot einde maken,

10 Gunt me God al zulke zaken

Dat me mijn zin niet is te laf!

Seger die God gaf

Heeft daarvan gedicht een deel

Dat is van Troje dat proloog

15 –Dit is gedicht ook lange tijd,-

En aan de proloog de 7de strijd.

Maar ik wil van het eerste beginnen,

Hoe Jason voer om het gulden vlies,

20 Daar sinds van kwam groot verlies.

Nu bid ik God dat Hij mij zendt

Zijn geest, daar ik bij vindt

Fraaie, reine en mooie woorden,

En door zijn kracht gestoord

25 Diegene zijn, te alle tijd,

Om mijn gedicht te dragen nijd. [2]

In die stad van Troje was

Een dure klerk die veel las

En graag in boeken ook studeerde.

30 De tijd dat men die stad verweerde,

-Dares leest men dat hij heet-

Tot die dat men die stad verraadde.

Van ten eerste dat het al begon

Schreef hij tot de laatste stonde.

35 Al was hij van de stad geboren

Doordat bracht hij niet te voren

Anders dan hij hoorde en zag

Verloren, maar daarna was het gevonden

40 Te Athene te ene stonden.

Cornelius met grote pijnen

Dichte het van Grieks in Latijn.

Homerus en Ovidius

En van Rome Stachius

45 Die schreef daarvan een stuk.

Maar, binnen de eerste zo zal ik

U doen weten en verstaan

Wat hun werken aangaan,

Na dien dat ik het beschreven hoor.

50 Een, heet Bonoot van Suette More.

Dichte het in Latijn van Rome,

Met rijmen schoon en geheel.

In het Duits dichte het Jacop

Van Maerlant: door niemands gekheid

55 Zo wil hij het niet opgeven,

Eer dit boek is al volschreven.

Hier te voren dichte hij Merlijn

En Alexander uit het Latijn

Toreck en de Sompniarys

60 En de korte Lapydarys. [3]

Hoort hier, in woorden die zijn licht,

Waarvan dit boek al is gedicht,

En al de historie die er is in

Van Pelease in het begin

65 Zal ik u zeggen, dat is waar,

Die meer leefde dan honderd jaar,

En die Medea, Jasons wijf,

Vanwege haat deed nemen het lijf,

Zijn dochters te weerwraak.

70. Dit waren wonderlijke zaken.

Nu zal ik u bekend maken dus

Hoe Jason en Hercules,

Bij valse raad, als het was voor bedacht,

Voeren om de gouden vacht:

75 Hoe hij Medea deed gewinnen,

Want ze was verdord van minnen.

Hierna mede, bij welke zaken

Ze Troje in stukken braken,

Dat te die tijden niemand was, groot

80 En wijs, zij allen sloegen ze ter dood;

En hoe die koning Lamedon

Dood bleef en zijn zoon Vulcon.

Gij zal hierna ook verstaan

Hoe het, na deze plagen, gelijk

85 Weer maakte Priamus,

Stad, muren, zaal en huis;

Hoe wijdt het was en hoe groot.

Wat volk hij er in wonen gebood.

Daarna hoe zich die heer van prijs

90 Beraadde met Hector en met Paris, [4]

Om haar tante van Ysione

Te zoeken die zeer was schoon:

En hoe dat haar Athenor zocht,

Die haar weer binnen bracht

95 Door alles dat hij haar Griekenland vond.

Ik zal u daarna terstond

Zeggen hoe het daartoe kwam

Dat Paris vrouwe Helena nam,

En hoe dat heiligdom werd geroofd.

100 Daar er duizend om verloren het hoofd:

En de bruiloft dan daaraan.

Die sinds bekocht menig man.

Dan daarna, Cassandra ヤs profetie創,

Die Priamus, die koning vrij,

105 Altijd geloven niet wou:

Dus lag sinds menig op zijn mouw.

Ataschius werk, al is het me pijn,

Zal ik uit het Latijn

Dichten al in Duitse woord,

110 Al heb ik het in Latijn niet gehoord.

Hoedanig Thetis vernam,

Dat Paris uit Griekenland kwam,

Ende hij Helena had geroofd:

Had Neptholomus haar geloofd,

115 Hij had de roof wel voorkomen.

Daarna, hoe ze zich beklaagt,

Dat ze verliezen zal haar kind

Voer Troje, is het dat ment vind;

Hoe ze vaart te Chiron,

120 In Thessali, die haar zoon

Lange stond had bewaard,

Al was hij half man en half paard. [5]

Toen Chiron haar werd gewaar,

Hoe hij gelopen kwam tegen haar,

125 En hoe Achilles kwam uit het woud,

En hoe dat hij spelen zou

Met de wrede luipaard jongen.

Die hij de dieren heeft afgedwongen.

Daarna ook, hoe Thetis kwam,

130 En ze hem slapende opnam,

En droeg hem te scheep zacht.

En hoe ze Chiron ook bracht.

Gelijk zeg ik het u daarna gelijk,

Hoe ze hem aan Licomedes land

135 Bracht en wilde hem doen aan

Wijven kleren, al was hij een man;

En hoe hij het niet had gedaan.

Maar dat hij snel werd bevangen

Met de koning dochter minne.

140 Gelijk zal ik u maken in

Hoe hem Thetis de koning gaf

Te leren en zeg daarvan,

Dat Anchilles zuster waar,

En hoe zij wegvoer en hij bleef daar.

145 Daarna, hoe Agamemnon kwam

Te Perzi, daar hij vond gram

Menelaos, zijn broeder,

En hij hem troostte, want hij was verstandiger;

En hij ze hun boden zonden

150 Overal Griekenland in de landen.

Zo zal ge horen alle tezamen

Hoe die heren van Griekenland kwamen

En bedroefd waren om Achilles;

Hoe Tydeus zoon, Dyomedes,

155 Calchas bad dat hij hem zag

Waar Achilles verborgen lag; [6]

Hoedanig dat Calchas het wist,

Bij zijn kunst, bij zijn list,

Waar die moeder hem had verborgen;

160 Daartoe mede, hoe al die zorgen

Waren gelegd op Dyomedes

En zijn kompaan Odysseus.

Daarna zal ik u zeggen die pijn,

Dat erge leed van het hart van hem,

165 Door die schone Dordamyen.

Die hij niet durfde te vrijen;

En het avontuur, hoe hij haar verkrachtte

Alleen in een donkere nacht.

Dan zal ge horen haar klagen;

170 Hoe ook Achilles noemt zijn verwanten,

En hoe ze hem herkenden daar

Bij zijn ridderlijke uitrusting;

Hoe Achilles de koning bad,

Dat hij hem vergaf dat,

175 Dat hij bij zijn dochter lag,

En hoe hij belijdt op die dag,

Dat hij haar lang had gemind

En dat ze van hem had een kind.

Daarna de konings antwoord,

180 Hoe hij het vergaf allemaal;

En hoe hij des nachts openbaar

Bij haar lag en daarnaar

Nimmermeer op geen dag.

Daarna, haar zwaar geklaag;

185 Daarna, hoe ze verlof namen

En te scheep gingen tezamen,

Achilles met de andere twee;

Van Doerdamyen ook de pijn.

Van Achilles komt daarna,

190 Hoe hem werd dat hart zwaar. [7]

En Odysseus merkte dat;

En hoe hij hem daarom bad,

Dat hij hem vertellen wou

Al dat hem Chiron, die oude.

195 Gewezen had en geleerd,

En hoe hij tot hem had gekeerd.

Daarna, Achilles antwoord.

Hier eindigt Stachius helemaal.

 

 

Ic sal u doen dan verstaen

200 Hoe Agomennon heft ontfaen

Al dat battaelge recht alleen,

Ende hoe sy laghen tot Atheen;

Hoe Castor ende syn broeder mede

Dat onweder verdrincken dede.

205. Dan sal ic u doen verstaen

Hoe die heren waeren ghedaen.

Beide buten ende bynnen,

Ende haer manieren doen bekennen.

Daernae, die scepe altemael,

210 Hoe mennich sy der hadden by ghetal.

Ghy sult hiernae die clage horen,

Hoe mense den heren brenckt te voren

Ende wie men daer tenen heer nam.

Hoe Achilles in Delpos quam

215 Ende socht raet aen Apollyn:

Dat was al die ghelove syn.

Ende hoe Calcas mit hem keerden,

Die synt den Griecken veel leerden.

Nu suldy horen hoe Ulixes

220 Ende syn gheselle Dyomedes [8]

Horen die baetscap ende den raet,

Om van dier averdaet

Boete te ontfaen, die was ghedaen:

Wat anwoert sy ontfaen.

225 Hoe Thelapus, Hercules kynt,

Ende Achilles voeren synt

Op die van Messe, daer sy sochten

Spyse, ende volck ghelovich brochten:

Hoe coninck Teutter daer bleef doot,

230 Ende Thelapus bleef heer groot.

Ghy sult dan horen altemael

Die heren noemen by ghetael.

Die der stat te hulpen quamen,

Mitten heren altesamen;

235 Hoe Pallamides quam aent heere.

Dan suldy horen, hebdys gheere,

Hoe der Griecken raet droech dat,

Dat men voer op die stat.

Hoe Agamennon, die gheraeckte,

250 Syn sacrificie maeckte

Om te sachten dat meer,

Dat beletten haer schipheer.

Schier daernae suldy bekennen

Hoe sy Thenedon ghewynnen.

245 Daerna mede mitter vaert,

Hoet schipheere was geschaert;

Prothesclaus, die was stout,

Hoe hy yerst havende mit gewout,

Ende die ander volgden naer,

230 Mit menighen ridder, dat was waer: [9]

Hoe die Troyene die havene werde,

Daer sy den Griecken seer derde;

Hoe sy nochtant mit ghewelt

Des avonts op hem wonnen tvelt.

255 Daernae moegdy, wildyt weten,

Hoeren hoe Troyen wert beseten,

Ende dat wonder ende dat nyt

Ende den vreselicken stryt,

Daer Hector Patrocluse versloech

260 Ende hondert ridderen goet ghenoech;

Hoe hy ghewont was ende gherocht,

Dat seder duer was becoft.

Hoe doot bleef Cassebelans,

Een soen des conincks Pryans.

265 Hoe die Griecken hadden veel ongemaecks

Hoe Thelamans soen, Naecks

Op Hector vacht mit gheninde;

Hoe deen den anderen niet en kende,

Ende hoe men socht den vrede

270 Tusschen den Griecken ende die stede.

Wat jamer dat Achilles deed

Om Patrocluse, die daer doot bleef;

Ende hoe Priamus dochter, Cassandra,

Menighen mercken deden daerna,

275 Daer sy seiden haer prophecyen.

Dan suldy horen van den vryen

Ende van den stoutten Palamides,

Hoe hy hem beclaegde des,

Dat Agamennon, aen synen danck,

280 Over alt heer had ghemanc. [10]

Dat orloghe, dat daerna quam.

Coemt dan, daer menich wert gram;

Hoedaenwys die stryt vergaet,

Ende van elken synen daet;

285 Hoet die Griecken hadden quaet

Byder cracht ende byder daet

Die Hector alleen doet,

Die so stout was ende soe vroet.

Daerna sal ic den vierden wych

290 U scryven ende den groten crych:

Hoe die heren, die bynnen waeren,

Buten der stat quamen ghevaeren.

Ende op die Griecken ijosteerden,

Daer sy hem herde wel verweerden.

295 Bochas wert ghevaen na desen,

Die Hector een stuck van der nesen

Had afghescleghen, ende hoe Pyran

Ontliven wilde doen den man.

Hoe Athenor ende Eneas,

300 Troylus ende Palidamas

In die camer van albaster gingen,

Daer men se troeste te menigen dingen.

Dat sy peynsden om die doghet.

Ic waen, ghy daerna horen moghet

305 In weeder in groet onghemac

Dat die loyghien nederstac

Ende menighen die claer licht.

Ons seit daernae dat ghedicht

Hoe die vyfte stryt verghinc.

310 Daer in bleef menich jonghlinc.

Oeck sal ic scryven hoe van prysen

Die coninck doot bleef van Laryse. [11]

Ende syn broeder Epistrophus,

Ende hoe doot bleef Oerdeus

315 Ende ander coninghen, meer dan seven,

Die stout waeren van haeren leven.

Dan moegdy horen daernaer

Tellen van enen sagittaer,

Die wonders deed veel ende ghenoech,

320 Ende hoe men Dyomedes verscloech.

Van Galatyen coemt daernaer,

Daer om wert torloech swaer:

Dat was des edels Hectors pert,

Dat menich merck was wert;

325 Ende hoe Aesenor wert ghevaen,

Des waeren die van der stat ondaen.

Daerna, hoe eynde nam die stryt,

Die weder begonde te vespertyt,

Die vreselic was ende herde groot.

330 Daer der seven bleven doot.

Oeck sal ic van den Griexen heren

Scryven, hoe sy souden keren,

Ende hoese Calchas blyven dede

By synre groter behendicheden.

335 Daerna, van der quader loecht,

Dies sy allen hadden vroecht.

Van menighen die daer lach doot

Onbegraven ende bloot:

Ende hoe sy voren om de vrede,

340 Dyomedes ende Ulixes mede,

Ende hoe sy Dolon wouden gheleyden

In eenre doncker nacht ontbeyden; [12]

Hoe men den vrede iii maende gaf,

Wast Hector leet of lief daeraf.

345 Daerna, hoe men die doden groef

Van den vyanden, ellic na syn behoef.

Dat ghedinghe suldy bekennen.

Beide van buten ende van bynnen,

Hoe men Cohaes liet gaen

350 Om Athenor, die was ghevaen.

Hoe Calchas, die waersegher fyn,

Eyste die dochter syn.

-Briseida hiet dat scone kynt,-

Die Troylus seer heeft ghemynt:

355 Ende Priamus oerlofde des.

Stappans, hoe Hector ende Achilles,

Also als Segher heft bescreven,

Aventueren woud haer leven:

Mer die Griecken ende die Troyene

360 Benamen hem te ghesciene.

Saen moegdy horen daerna

Hoe Calchas dochter, Briseda,

Van Troyen sciet, ende oec den rouwo

Van Troyluse ende der joffrouwe;

365 Ende hoe se vryden Dyomedes,

Dat van Segher vergheten es.

Dan hoe se Calchase lasterde dat,

Dat hy ghelaten had die stat,

Daer hy uyt was gheboren:

370 Daer suldy tael ende weder horen.

Daerna, den wych, die Segher dichte:

Hoe Hector daer groet wonder stichte [13]

Ende se wonde, ende sy claegde daeraf,

Daer liep Segher dier Got gaf.

375 Van der cameren wel gheraeckt,

Die van alabasteren was ghemaeckt,

Daer suldy horen toverien

Wonder groet, ende in dystorien

Daer salt goet syn horen na.

380 Oeck sal ic van Bryseda

Segghen hoe se Dyomedes mynt,

Ende hoe hy se mit beden verwynt.

Daerna, den achtende wych,

Daer groet ghevecht was in den crych.

385 Dan suldy hoeren hoe die van bynnen

Al die scepen voer hem wynnen,

Ende hoe se Hector Ayaxe gaf,

Als ons Ovidius scryft daeraf.

Daerna, hoe Signus bleef doot;

390 Recht daerna, een sterfte groot,

Die int heer van Griecken was.

Daerna, hoert die waerheit das,

Hoe Hectors wyve quam te voren

Dat sy haeren man had verlaren,

395 Wert dat hy voer uytter stat;

Ende hoe syt hem te latene bat,

Ende den rouwe daer beneven,

Die die vrouwe om hem dreven.

Hoert dan hoe Priamus benam

400 Hector dat ryden, des hy was gram;

Hoe die wych oeck aenegaet,

Ende men den coninck van Fryghen vaet [14]

Die cume behielt syn leven.

Ende die Griecken dander dreven;

405 Hoe Hector Achilles wonde

Ende hoe hy doot bleef op een stonde,

Daer menich om in rouwen bleef,

Ende hoe men die van der stat indreef.

Ic sal dan tellen van Mennone,

410 Hoe hy, als een deghen coene,

Achilles bestont ende scloech;

Ende hoe swaerlic die coninck verdroech,

Paris ende Troylus,

Eneas ende Deyfebus,

415 Die doot van Hector, die hem was swaer.

Ende hoe men balsaemden daernaer.

Saen moegdy horen die aventuer

Van der hogher sepultuer,

Ende syn uytvaert, die seer was rycke:

420 Nie en hoerde man des ghelycke.

Hierna sal ic u vertellen

Hoe Palamedes ende syn gesellen

Volbrachten, des hem was te bet,

Dat Agamennon was ontset,

425 Ende hy selven wert, twaren,

Heer van der Griexer scaren.

Ic sal u segghen dan die claghe,

Die Priamus doet aen synen maghe

Om Hector dien hy hevet verlaren,

430 Ende hy syn rycke siet te scoren;

Hoe hyt voer wren mit swerde,

Ghelyc den leewe ende den libaerde,

Ende hy daer vacht mit ghewelde,

Dat hy den prys droech van den velde. [15]

435 Van den coninck Sarpadoene

Ende van Neptolomeus, die was coene,

Sal ic u segghen, als Benoot screef,

Ende wie daeraf dechterste bleef.

Dan sal ic u segghen daerby,

440 Hoe die coninck van Parsy

Op den velde doot is bleven,

Ende die van Troyen inghedreven.

Dan sal ic u condt maken des,

Hoe van Parsien coninck Sartes,

445 Daer menich om wranc syn hande.

Was ghevuert uytten lande.

Ende van enen dueren tyde,

Dat Griexe heer was onblyde;

Hoe hem geholpen wert aldaer.

450 Hectors jaergetyde, daernaer,

Dat veel costen, sonder waen:

Hoe Achilles daer quam ghegaen

Ende Polixiniam versach,

Daer scoenheit groet aen lach;

455 Ende hoe hy doer haer mynne, twaeren,

Alt heer wilde en wech doen vaeren:

Hoe coninck Thoas hem doe antwoerde,

Ende daerna menigherhande woerde.

Dan suldy horen hoe Achilles

460 Swert ende vereect hem des

Dat hy hem en volgde niet:

Ende hoe synen volc ghebiet,

Dat sy alle houden vrede

Teghen den heren van der stede: [16]

465 Daer liet hy in ghenen daghen

Syn stryden ende syn wapenen draghen.

Dan, hoe men street ellefste werf,

Dar menich hoech man bederf;

Hoe van Aresse die rysa

470 Die van Troyen reet daerna:

Hoe en Diopolus verscloech,

Dat daer der Griecken sagen genoech;

Ende hoe Ayax ende Thelamon

Wel mit haren lyve doen.

475 Ic sal u tellen daeran,

Hoe eerbaer een coen man,

Die herde seer was ghewont,

Achilles versprac in synen mont,

Ende scout hem quaet ende onvroet,

480 Dat hem niet te staden en stoet,

Ende voer Achilles viel doot:

Des hy en achte cleyn of groot.

Hoe Sarpedoen ende Deifebus

Beweent waeren in sconincks huys,

485 Ende hoe die Griecken rouwe groot

Maeckten om Palamides doot.

Daerna wil ic dat ghy bekent

Van den Griecken dat parlement.

Hoe Agomennon wert verheven

490 Ter battaelge, daer hy af was verdreven.

Ic wil, ghy twellofste orloech dan hoert,

Hoe Troylus daer wracht moert.

Soo dede hy opten anderen dach,

Seid Dares, diet al sach;

495 Ende dan, hoemen gaf den vrede

Tusschen den Griecke ende der stede. [17]

Hoert dan hoe Diomedes,

Nestor, die oude, ende Ulixes

Sochten Achilles ghemoede,

300 Omdat hy hem in staden stoede,

Mer sy en mochtens niet verleden:

Des wilde alt heer dan sceyden,

En hadt Calchas niet ghedaen,

Die hem dit dinc nu doet verstaen.

505 Dat sy allegader blyven.

Saen daernae sal ic u scryven

Den vreselicke dertiende stryt.

Daer menich in bleef in cortter tyt.

Hoe Troylus, die stoutte man,

510 In beiden syden al verwan:

Hoe hy Diomedes wonde,

Die hy te voeren wel goets gonde,

Ende hoe hy hem versprac daerna

Om syn amye Bryseida.

515 Dan suldy horen hoe die joffrouwen

Daerom maeckten groten rouwen,

Daer sy der mynnen loes scloech,

Die sy aen Troylus droech.

Hoe Troylus, die stoutte man.

520 Den xiiiide stryt began;

Hoe Troylus sulken scloech

Dat Achilles qualic verdroech;

Hoe Troylus hem ontwapenen dede

In labastre mit goeden vrede.

525 Syn claghe suldy horen

Van haer, die hy heft verloren,

Ende synen vyant mynde altoes:

Des schilt hy alle die vrouwen loes. [18]

Dan suldy van Achilles kennen,

530 Hoe hy verderf van groter mynnen,

Ende hy synen luden ghebiet

Dat sy der stat en scaden niet.

Corttelic dan daernaer

Suldy horen orloghe swaer,

535 Daer der iii dusent bleven doot;

Anthillocus deed manheit groet,

Ende scloech doot aen die vaert

Enen hiet Urien, sconinckt bastart.

Dan, wie hy was ende wie hy hiet

540 Die Palladium verriet.

Dan suldy horen die grote daet

Die Troylus doet ende bestaet;

Hoe Achilles ghewapent quam

Ten stryde, toernich ende gram;

545 Hoe menich dat hy der wonde

Tierst dat hy den stryt begonde:

Hoe hy op Troylus joesteerde

Ende hoe hem Troylus verweerde.

Saen daerna in cortter tyt

550 Hoe hy Troylus scloch in den stryt,

Want hy syns volcks soe veel scloech;

Hoe swaerlic Ecuba dat verdroech,

Doe hy haer kynt versclaghen wiste.

Dan moegdy horen by wat liste

555 Sy Achilles, in cortten tyden,

In menighen stucken deed snyden.

Dan suldy hoeren den grooten ween

Dier om hadde menicheen. [19]

Ende syt lant wilde rumen saen

560 Ende had Calchas niet ghedaen,

Die hem Perusa halen deede,

Die seder wynnen halp die steede.

Dan suldy horen wat ghedinghe

Dat sy hadden onderlinghe

565 Ajax Thelamonius,

-Als ons telt Ovidius-

Ende Ulixes oec, die vroede,

Om Achilles wapen goede,

Die hy met pleytten ghewan.

570 Ende hoe Ajax hem doden dan.

Aen dit ghedinghe coemt die stryt

Daerom doot bleef in cortter tyt

Die stoutte Ajax Ovelius

Ende Paris, die soen Priamus.

575 Helenen rouwe die sy dreef,

Den meesten die noyt man bescreef,

Sal ic u daernae bescryven,

Dat sy van Paris moste dryven.

Van der werlt oec daeran

580 Sal ic beschryven, soe ic beste can,

Een deel, hoe sy ghescapen es.

Dan sal ic my ghenenden des

Te scryven, hoe Penticelie

Te hulpe quam in enen meye.

585 Dan moegdy mercken des,

Dat nyemant haer ghenoot en is.

Daerna sal haer doot syn schier,

Ende hoe mense werp in een ryvier:

Dat deed Diomedes raet.

590 Die dorperheide deed ende quaet. [20]

Dan sal ic u condt maken dis,

Als ons vertelt Ysis.

Hoe dat Priamus wert verraden

Ende hoe dat die verraders daden.

595 Daerna, ons Virgilius telt

Van de perden, daerby gevelt

Die mueren waeren vander poert;

Ende hoe Priamus wert vermoert.

Daertoe al die grote sclachtinghe.

600 Als ghy ghehoert hebt dese dinghe,

Suldy wel seker wesen dies,

Dat noyt man en sach sulken verlies.

Dan suldy horen wie der ontginc.

Ende die weringhe, ende dat ghedinc

605 Dat Ulixes ende Thelamon

Hadden om Palladion,

Ende hoe Thelamon wert vermoert.

Scryven zal ic u dan voert

Hoe Ulixes wert beseghet

610 Van den moert, ende gheleghet

Op hem oec van Thelamon;

Hoe hy ende syn vrient ontvloen.

Dan hoe die scoen Polixina

Was ontthoeft daerna

615 Van Perus op Achilles grave

Daer synt grote jammer quam ave.

Hets wel recht dat gy hoert dan

Hoe dat heere wint ghewan,

Ende sy voeren te lande wert,

620 Daer menich bederf aen die vaert: [21]

Hoe seer dat hem oec misvel,

Al wast hem vergaen wel;

Hoe Agamennon was vermoert

Ende hoe hem syn kynt wrac, hoert.

625 Ende syn moeder daerom verscloech,

Dies verdient had ghenoech.

Die grote pynd sal syn daernaer,

Die Ulixes had seven jaer;

Van Athenor daertoe meede

630 Hoe hy maeckte een steede.

Van Pirrus hoert daernaer,

Die fel was, dat is waer,

Hoe hy syn twe omen verscloech.

Daerna hoert, dat is wonderlich genoech,

635 Hoe en Oretus scloech ter doot,

Ende hoe hy liet swaer ende groot

Andromatam mit kynde gaen,

Die hy te wyve had ontfaen:

By dien kynde wert coninck synt

640 Landomantta, Hectors kynt.

Ulixes droem hoert daeran,

Ende hoe syn soen, een stout man.

Mit ongheval nam syn lyf.

Hier hoert der materien blyf.

645 Al dat die capittulen tellen

Sal u die jeest al bespellen.

HIER EYNDET DIE TAFFELL. [22]

Ik zal u dan doen verstaan

200 Hoe Agamemnon heeft ontvangen

Al dat bataljon recht alleen,

En hoe ze lagen te Athene;

Hoe Castor en zijn broeder mede

In dat onweer verdrinken deden.

205. Dan zal ik u doen verstaan

Hoe die heren waren gedaan.

Beide buiten en binnen,

En hun manieren doen bekennen.

Daarna, die schepen allemaal,

210 Hoe menig ze er hadden bij getal.

Gij zal hierna die klagen horen,

Hoe men het de heren brengt te voren

En wie men daar tot een heer nam.

Hoe Achilles in Delphi kwam

215 En zocht raad aan Apollo:

Dat was al het geloof van hem.

En hoe Calcas met hem keerde,

Die sinds de Grieken veel leerde.

Nu zal ge horen hoe Odysseus

220 En zijn gezel Diomedes [8]

Horen de boodschap en de raad,

Om van die overdaad

Boete te ontvangen, die was gedaan:

Wat antwoord ze ontvingen.

225 Hoe Thelapus, Hercules kind,

En Achilles voeren sinds

Op die van Messe, daar ze zochten

Spijs en volk geloof brachten:

Hoe koning Theuter daar bleef dood,

230 En Thelapus bleef heer groot.

Gij zal dan horen allemaal

Die heren noemen bij getal.

Die de stad te hulp kwamen,

Met deze heren allen tezamen;

235 Hoe Palamides kwam aan het leger.

Dan zal ge horen, heb je verlangen,

Hoe de Grieken raad droegen dat,

Dat men voer op die stad.

Hoe Agamemnon, die geraakte,

250 Zijn sofferande maakte

Om te verzachten dat meer,

Dat beletten hun schippers.

Snel daarna zal ge bekennen

Hoe ze Thenedon winnen.

245 Daarna mede met een vaart,

Hoe de schipper was geschaard;

Prothesclaus, die was dapper,

Hoe hij het verst kwam met geweld,

En die andere volgden na,

230 Met menige ridder, dat was waar: [9]

Hoe die van Troje die haven verweerde,

Daar ze de Grieken zeer deerde;

Hoe ze nochtans met geweld

ヤs Avonds op hen wonnen het veld.

255 Daarna mag ge, wil ge het weten,

Horen hoe Troje werd bezet,

En dat wonder en die nijd

En de vreselijke strijd,

Daar Hector Patroclus versloeg

260 En honderd ridders goed genoeg;

Hoe hij gewond was en geraakt,

Dat sinds duur werd bekocht.

Hoe dood bleef Cassebelans,

Een zoon van koning Pryans.

265 Hoe de Grieken hadden veel ongemak

Hoe Thelamans zoon, Naecks

Op Hector vocht met dat doel;

Hoe de ene de andere niet kende,

En hoe men zocht de vrede

270 Tussen de Grieken en die stede.

Welke jammer dat Achilles deed

Om Patroclus, die daar dood bleef;

En hoe Priamus dochter, Cassandra,

Menigeen liet merken deed daarna,

275 Daar ze zei haar profetie創.

Dan zal ge van de vrije

En van de dappere Palamides,

Hoe hij zich beklaagde dus,

Dat Agamemnon, tegen zijn dank,

280 Over al het leger had gemak. [10]

Die oorlog die daarna kwam.

Komt dan, daar menig werd gram;

Hoedanig die strijd vergaat,

En van elke zijn daad;

285 Hoe het de Grieken hadden kwaad

Bij de kracht en bij de daad

Die Hector alleen doet,

Die zo dapper was en verstandig.

Daarna zal ik de vierde strijd

290 U schrijven en de grote krijg:

Hoe die heren, die binnen waren,

Buiten de stad kwamen gevaren.

En op de Grieken streden,

Daar ze zich erg goed verweerden.

295 Bochas werd gevangen na deze,

Die Hector een stuk van de neus

Had afgeslagen en hoe Priamus

Ontlijven wilde doen de man.

Hoe Athenor en Eneas,

300 Troylus en Palidamas

In die kamer van alabaster gingen,

Daar men ze troostte tot menige dingen.

Dat ze peinsden om de deugd.

Ik waan, gij daarna horen moogt

305 In weer in groot ongemak

Dat de vervlijfplaatsen neerstak

En menigeen dat klare licht.

Ons zegt daarna dat gedicht

Hoe de vijfde strijd verging.

310 Daar in bleef menige jongeling.

Ook zal ik schrijven hoe van prijs

Die koning dood bleef van Laryse. [11]

En zijn broeder Epistrophus,

En hoe dood bleef Oerdeus

315 En andere koningen, meer dan zeven,

Die dapper waren van hun leven.

Dan mag gij horen daarnaar

Vertellen van een Sagittarius. (Sagittarius)

Die wonderen deed veel en genoeg,

320 En hoe men Diomedes versloeg.

Van Galati komt daarnaar,

Daarom werd de oorlog zwaar:

Dat was de edele Hectors paard,

Dat menige mark was waard;

325 En hoe Aesenor werd gevangen,

Dus waren die van de stad ontdaan.

Daarna, hoe einde nam de strijd,

Die weer begon te vespertijd,

Die vreselijk was en erg groot.

330 Daar er zeven bleven dood.

Ook zal ik van den Griekse heren

Schrijven, hoe zij het zouden keren,

En hoe ze Calcas blijven deden

Bij zijn grote behendigheden.

335 Daarna, van de kwade lucht,

Dus zij alle hadden vrees.

Van menigeen die daar lag dood

Onbegraven en bloot:

En hoe ze voeren om de vrede,

340 Diomedes en Odysseus mede,

En hoe zij Dolon wouden geleiden

In een donkere nacht opwachten; [12]

Hoe men de vrede 3 maanden gaf,

Was het Hector leed of lief daaraf.

345 Daarna, hoe men die doden begroef

Van de vijanden, elk naar zijn behoefte.

Dat geding zal gij bekennen.

Beide van buiten en van binnen,

Hoe men Cohaes liet gaan

350 Om Athenor, die was gevangen.

Hoe Calcas, die waarzegger fijn,

Eiste de dochter van hem.

-Briseida heet dat schone kind,-

Die Troylus zeer heeft gemind:

355 En Priamus veroorloofde dus.

Gelijk, hoe Hector ende Achilles,

Alzo als Segher heeft beschreven,

Avonturen wou zijn leven:

Maar die Grieken en die van Troje

360 Benamen hem te geschieden.

Gelijk mag gij horen daarna

Hoe Calcas dochter, Briseda,

Van Troje scheidde, en ook de rouw

Van Troylus en de juffrouw;

365 En hoe ze vrijde Diomedes,

Dat van Segher vergeten is.

Dan hoe ze Calhas belasterde dat,

Dat hij verlaten had die stad,

Daar hij uit was geboren:

370 Daar zal ge taal en weder horen.

Daarna, de strijd die Segher dichte:

Hoe Hector daar groot wonder stichtte [13]

En ze verwonde, en ze klagen daarvan,

Daar liep Segher die God gaf.

375 Van de kamer goed geraakt,

Die van alabaster was gemaakt,

Daar zal je horen toverijen

Wonderlijk groot, en in de histories

Daar zal het goed zijn horen daarna.

380 Ook zal ik van Briseida

Zeggen hoe ze Diomedes mint,

En hoe hij haar met bidden wint.

Daarna, de achtste strijd,

Daar groot gevecht was in de krijg.

385 Dan zal ge horen hoe die van binnen

Al die schepen voor hen winnen,

En hoe ze Hector Ajax gaf,

Als ons Ovidius schrijft daaraf.

Daarna, hoe Signus bleef dood;

390 Recht daarna, een sterfte groot,

Die in het leger van de Grieken was.

Daarna, hoor de waarheid dat,

Hoe Hectors wijf kwam te voren

Dat ze haar man had verloren,

395 Was het dat hij voer uit de stad;

En hoe zij het hem te laten bad,

En de rouw daar benevens,

Die die vrouwen om hem dreven.

Hoort dan hoe Priamus benam

400 Hector dat rijden, dus hij was gram;

Hoe die strijd ook aangaat,

En men de koning van Phyrgi vangt [14]

Die nauwelijks behield zijn leven.

En de Grieken de andere dreven;

405 Hoe Hector Achilles verwonde

En hoe hij dood bleef op een stonde,

Daar menig om in rouw bleef,

En hoe men die van de stad indreef.

Ik zal dan vertellen van Mennoen,

410 Hoe hij, als een degen koen,

Achilles bestond en sloeg;

En hoe zwaar die koning het verdroeg,

Paris en Troylus,

Eneas en Deyfebus,

415 De dood van Hector, die hem was zwaar.

En hoe men balsemde daarnaar.

Gelijk mag ge horen het avontuur

Van de hoge begraafplaats,

E zijn uitvaart, die zeer was rijk:

420 Niet hoorde man dergelijke.

Hierna zal ik u vertellen

Hoe Palamides en zijn gezellen

Volbrachten, dus hem was te beter,

Dat Agamemnon was ontzet,

425 En hij zelf, te waren,

Heer van de Griekse scharen.

Ik zal u zeggen dan het klagen,

Die Priamus doet aan zijn verwanten

Om Hector die hij heeft verloren,

430 En hij zijn rijk ziet verscheurd;

Hoe hij het voer weren met zijn zwaard,

Gelijk de leeuw en luipaard,

En hij daar vocht met geweld,

Dat hij de prijs droeg van het veld. [15]

435 Van de koning Sarpadoene

En van Neptolomeus, die was koen,

Zal ik u zeggen, zoals Benoot schreef,

En wie daarvan de laatste bleef.

Dan zal ik u zeggen daarbij,

440 Hoe die koning van Parsen

Op het veld dood is gebleven,

En die van Troje ingedreven.

Dan zal ik u kond maken dus,

Hoe van Parsen koning Sartes,

445 Daar menigeen om wrong zijn handen.

Was gevoerd uit het land.

En van een dure tijd,

Dat Griekse leger was droevig;

Hoe hen geholpen werd aldaar.

450 Hectors jaargetijde, daarnaar,

Dat veel kostte, zonder waan:

Hoe Achilles daar kwam gegaan

En Polixinia zag,

Daar schoonheid groot aan lag;

455 En hoe hij door haar minne, te waren,

Al het leger wilde weg doen varen:

Hoe koning Thoas hem toen antwoorde,

En daarna menigerhande woorden.

Dan zal ge horen hoe Achilles

460 Zweert en ergert hem dus

Dat hij hem volgde niet:

En hoe zijn volk gebied,

Dat zij allen houden vrede

Tegen de heren van de stede: [16]

465 Daar liet hij in die dagen

Zijn strijden en zijn wapens dragen.

Dan, hoe men streed de elfde keer,

Daar menige hoge man bedierf;

Hoe van Daresse die reus

470 Die van Troje reed daarna:

Hoe hij Diopolus versloeg,

Dat daar de Grieken zagen genoeg;

En hoe Ajax en Telamon

Wel met hun lijven doen.

475 Ik zal u vertellen daaraan,

Hoe eerbaar een koen man,

Die erg zeer was gewond,

Achilles sprak in zijn mond,

En schold hem kwaad en onverstandig,

480 Dat hem niet bij stond,

En voor Achilles viel dood:

Dat hij achtte het klein of groot.

Hoe Sarpedoen en Deifebus

Beweend waren in konings huis,

485 En hoe die Grieken rouw groot

Maakten om Palamides dood.

Daarna wil ik dat gij bekent

Van de Grieken dat parlement.

Hoe Agamemnon werd verheven

490 Ter bataljon waarvan hij was verdreven.

Ik wil, dat ge de twaalfde oorlog dan hoort,

Hoe Troylus daar wraakte de moord.

Zo deed hij op de volgende dag,

Zegt Dares, die het alles zag;

495 Ende dan, hoe men gaf de vrede

Tussen de Grieken en de stede. [17]

Hoort dan hoe Diomedes,

Nestor, die oude, en Odysseus

Zochten Achilles gemoed,

300 Zodat hij hen bijstond,

Maar ze mochten hem niet verlijden:

Dus wilde al het leger dan scheiden,

Had Calcas niet gedaan,

Die hem dit ding nu doet verstaan.

505 Dat ze allen blijven.

Gelijk daarna zal ik u schrijven

De vreselijke dertiende strijd.

Daar menigeen in bleef in korte tijd.

Hoe Troylus, die dappere man,

510 In beiden zijden alles overwon:

Hoe hij Diomedes verwonde,

Die hij te voren wel goed gunde,

En hoe hij hem sprak daarna

Om zijn geliefde Briseida.

515 Dan zal gij horen hoe die juffrouwen

Daarom maakten grote rouw,

Daar ze de minnen vals sloeg,

Die ze aan Troylus droeg.

Hoe Troylus, die dappere man.

520 De veertiende strijd begon;

Hoe Troylus sommige sloeg

Dat Achilles kwalijk verdroeg;

Hoe Troylus hem ontwapenen deed

In alabaster met goede vrede.

525 Zijn klagen zal ge horen

Van haar, die hij heeft verloren,

En zijn vijand beminde altijd:

Dus schold hij alle die vrouwen vals. [18]

Dan zal ge van Achilles kennen,

530 Hoe hij bedierf van grote minnen,

En hij zijn lieden gebied

Dat ze de stad beschadigen niet.

Kort dan daarnaar

Zal ge horen oorlog zwaar,

535 Daar er 3 duizend bleven dood;

Anthillocus deed mannelijkheid groot,

En sloeg dood in de vaart

Ene heet Urien, de konings bastaard.

Dan, wie hij was en hoe hij heet

540 Die Palladium verraadde.

Da zal ge horen die grote daad

Die Troylus doet en bestaat;

Hoe Achilles gewapend kwam

Ten strijde, vertoornd en gram;

545 Hoe menigeen dat hij er verwonde

Ten eerste dat hij de strijd begon:

Hoe hij op Troylus vocht

En hoe zich Troylus verweerde.

Gelijk daarna in korte tijd

550 Hoe hij Troylus sloeg in de strijd,

Want hij van zijn volk er zoveel sloeg;

Hoe zwaar Ecuba dat verdroeg,

Toen zij haar kind verslagen wist.

Dan mag ge horen bij welke list

555 Zij Achilles, in korte tijden,

In menige stukken deed snijden.

Dan zal ge horen de grote droefheid

Die er om had menigeen. [19]

En ze het land wilde ruimen gelijk

560 Had Calcas niet gedaan,

Die hem Perusa halen deed,

Die sinds winnen hielp die stede.

Dan zal ge horen wat geding

Dat ze hadden onderling

565 Ajax Thelamonius,

-Als ons vertelt Ovidius-

Ende Odysseus ook, die verstandige,

Om Achilles wapen goede,

Die hij met pleitten won.

570 En hoe Ajax zich doodde dan.

Aan dit geding komt die strijd

Daarom dood bleef in korte tijd

Die dappere Ajax Ovelius

En Paris, de zoon van Priamus.

575 Helenaユ s rouw die ze dreef,

De grootste die men ooit beschreef,

Zal ik u daarna beschrijven,

Dat zij van Paris moest drijven.

Van de wereld ook daaraan

580 Zal ik beschrijven, zo ik het beste kan,

Een deel, hoe ze geschapen is.

Dan zal ik mij gaan tot dus

Te schrijven hoe Penticelie

Te hulp kwam in een mei.

585 Dan mag ge merken dit,

Dat niemand haar verwant is.

Daarna zal haar dood zijn snel,

En hoe men haar wierp in een rivier:

Dat deed Diomedes aanraadde.

590 Die boersheid deed en kwaad. [20]

Dan zal ik en bekend maken dit,

Als ons vertelt Ysis.

Hoe dat Priamus werd verraden

En hoe dat die verraders daden.

595 Daarna, zoals ons Virgilius vertelt

Van de paarden, daarbij geveld

Die muren waren van de poort;

En hoe Priamus werd vermoord.

Daartoe al die grote slachting.

600 Als gij gehoord hebt deze dingen,

Zal ge wel zeker wezen dit,

Dat nooit men zag zulk verlies.

Dan zal ge horen wie der ontging.

En het verweer en dat geding

605 Dat Odysseus en Telamon

Hadden om Palladium,

En hoe Telamon werd vermoord.

Schrijven zal ik u dan voort

Hoe Odysseus werd aangeklaagd

610 Van de moord, en gelegd

Op hem ook van Telamon;

Hoe hij en zijn vrienden ontkwamen

Dan hoe die schone Polixina

Was onthoofd daarna

615 Van Perus op Achilles graf

Daar sinds grote jammer kwam van.

Het is wel terecht dat gij hoort dan

Hoe dat leger winst won,

En ze voeren te lande waart,

620 Daar menig bedierf aan die vaart: [21]

Hoe zeer dat hem ook misviel,

Al was het hem vergaan goed;

Hoe Agamemnon was vermoord

En hoe hem zijn kind wraakte, hoort.

625 En zijn moeder daarom versloeg,

Die het verdiend had genoeg.

Die grote pijn zal zijn daarnaar,

Die Odysseus had zeven jaar;

Van Athenor daartoe mede

630 Hoe hij maakte een stede.

Van Pirrus hoort daarnaar,

Die fel was, dat is waar,

Hoe hij zijn twee ooms versloeg.

Daarna hoort, dat is wonderlijk genoeg,

635 Hoe hij Oretus sloeg ter dood,

En hoe hij liet zwaar en groot

Andromata met kind gaan,

Die hij tot wijf had ontvangen:

Bij dat kind werd koning sinds

640 Landomantta, Hectors kind.

Odysseus droom hoort daaraan,

En hoe zijn zoon, een dapper man.

Met ongeluk nam zijn lijf.

Hier hoort de materi創 blijf.

645 Al dat die kapittelen vertellen

Zal u dat verhaal al spellen.

HIER EINDIGT DE TAFFEL. [22]

 

Jason en het gulden vlies

 

ELEAS was coninc rycke,

Stout ende vromich sekerlicke,

-In Griecken was syn lant-

650 Die mechtichste die men vant.

Syn lant hielt hy quyt ende vry.

Ende wel in vreden, seit men my.

Dese coninck had enen broeder,

Syns vaders kynt ende synre moeder:

655 Eson seit men dat hy hiet.

Was hy coninck, des en weet ic niet:

Dit boeck en telles myn noch mee.

Syn stat hiet Penelopee.

Daer ic u af telle, dese Eson

660 Had enen soen, hiet Jason:

Scoen, stout ende seer ghepryst

Was hy, als die jeeste wyst.

In menich lant al omtrent

Was hy van doegden bekent.

655 Om syn doghet, nadat men vynt,

Was hy van menighen ghemynt,

Ende doer syn grote vromichede.

Hy mynde eer ende milthede;

So veel deed hy in synre kyntheit.

670 Dat van hem wel was gheseit,

Beide in borghen ende in stede;

Dat deed hy al mit vromichede.

Als Peleas dit ghesach

Dat Jason waerde dach ende nacht,

675 Ende soe lanck soe liever wert,

Wert hy droeve ende vervaert:

Hy ontsach hem dat hy saen

Hem syn lant soud ondergaen,

Wat hy was sonder kynt.

680 Nochtant was hy een dochter synt. [23]

Seer ontsach hem Peleas

Te verliesen dat syn was,

Want, wouts hem Jason onderwynden,

Hy en mocht geen ontset vynden.

685 Thert had hy tot hem wert fel.

Mit ghepeyns ende niet el

Viseerden hy hoe hyt bracht te desen,

Dat hy syns quyt mocht wesen,

Ende hy synen avermoet bevelde,

690 So dat hy syn lant behelde.

Ende nyeweran en lach syn gedacht

Dan hoe hy hen honen mocht.

Dit deed hy in sulken ghebaer,

Dattes nyemant en wert ghewaer.

695 In die tyden dat dit was,

Was en wonder, als ic las,

In een eylant dat Colchos hiet.

-Ic waen ment daer bescreven siet.-

Dit was een ram, ende had een vlies,

700 Al fyn guldyn, gheloeft my dies.

Mer ten was nyemant soe vroet,

Noch so sterck, noch syns lyfs soe groet,

Die weten mocht by wat dinghen

Ment uytten lande mocht brenghen.

705 Dus en mocht nyemant bekennen

Hoe men dat vluys mocht gewynnen.

Ten dienden niet wat men daer toe deede.

Want die dinc, die dat bevrede,

En lieter nyemant comen beneven

710 Hy en most ommer laten tleven:

Het doet den menighen prueven daer,

Die nummermeer en keerde daernaer

Peleas was in fellen rade,

Hy en conde geweten hoe hy dade [24]

715 Synen neve van den lyve,

Ende hys aen synre eeren blyve.

Jason was van cleenre ouder,

Hy en dorst hem tonen noch hy en woude

Dat hy hem haet cleyn of groot:

720 Nochtant had hy en gherne doot.

Hy versierden, als wel aen schynen,

Dat hy hem daertoe sal pynen

Hoe hy Jason seinden den heer,

Dat hy nummermeer en keer.

725 Seker is hy wel dies,

Vaert hy om dat gulden vlies,

Dat hy ontlyft ende ontteert

Ende dat hy nummermeer en keert.

Daernae en leet niet een maent

730 Dat Peleas syn volck vermaent

Te comen tot synen haeve.

Daer was menich van groten laeve:

Coninghen, greven, wie des wondert,

Ende ridderen meer dan vii hondert.

735 Jason was daer, ende Hercules,

Die vroem was –dat scryft Dares,-

Die menich wonder deed int lant

Ende die verscloegh menighen vyant,

Ende die die pael setten al daer,

740 Daer se Alexander vant daernaer.

Synre daet, der ic my vermeten,

Ende word nummermeer vergheten.

Groet was dat hof, -telt ons die saghe, -

Ende gheduerden vii daghe.

745 Die coninck sprac tot Jason,

Daert hoerden al syn baroen:

メHoert, lieve neve, segt my

メIc en myn geen dinc voer dy. [25]

メDes gheloeft my sonder waen.

750 メMer een dinc doe ic u verstaen:

メDu bist scoen, jonck ende stout

メEnde ridder van groter ghewout;

メVolmaeckt bistu van allen leden,

メIn menich lant hefstu ghestreden,

755 メDaertoe hefstu alleenweghe

メDen prys ghehadt ende seghe.

メDyn dinc is dy vergaen alsoe.

メDat ghys te recht moecht syn vroe.

メTen is nyemant in die werlt wyt,

760 メVan dynen daghen, van dynre tyt.

メDie soe groet eer heft bejaghet

メAls men van dynen lyve saghet.

メMer, wilstu noch doen myn leere,

メDu sult ghewynnen noch meer eere.

765 メKenstu dy van sulker macht,

メDattu in Colchos om den vacht,

メDie al is van goude roet

メEnde daer die meere af is soo groet,

メVaeren dorst ende ghyt vermoechts,

770 メDat ghy en te lande mit u brochts.

メSo hadstu meer prys ghewonnen

メDan ymant onder der sonnen.

メIc sweer du, wers seker dies,

メIst dattu ghewynnes den vlies,

775 メDat ic dy sal, in myn leven,

メMyn lant al gheheel opgheven,

メEnde laten dy deraf wesen heer.

メGhy en wilt oec saken nummermeer,

メIc en salse dy doen na mynre macht,

780 メIs dattu ghewynnes den vacht.

Jason hoerde wat die coninck seghede

Ende wat hy hem te voeren leghede: [26]

Dat hy seid ende hem behiet

Ten dochte hem quaet wesen niet.

785 Hy kent hem selven van der macht,

Ist dat hyt te doen acht

Ende hyt ommer wilt bestaen.

Dat hem dat vlies niet en sal ontgaen.

Groet wille quam hem aen tehande

790 Te varen in vremden landen,

Ende te merckene hoet hem bequaem

Tlant, daer hy af hoerde den naem.

Gherne woud hy doen die saken,

Dat men veel van hem spraken

795 Ende dat synen naem wordt verhoecht:

Hy proeft die dinckt die men hem toecht.

Syns oems boesheit ende synen raet,

Daerin en merckte hy geen quaet.

Alsoe heft hy die dinck verstaen,

800 Sonder enich losen waen.

Dat hy sprake om syn goet,

Al sonder enighen fellen moet.

Den oem antwoerden hy met staden:

ヤHeer, ic segghes groot ghenaden.

805 メDes getrouwe ic u wel, heer.

メDat ghy gerne siet myn eer.

メGhy hebt my een schoen ghebot:

メDat loen u alre Gaden Got!

メSynt dat ghyt wilt ende gebiet.

810 メSoe en wil icks laten niet.

メIc en wil dermede niet langhe merren.

メEn sy dat my Got wil werren.

メSo vaste en wort hy niet ghewacht,

メIc en gewynne wel den vacht!

815 Vroe was die coninck alst ginc aldus.

Hy deed soeken een, hiet Argus, [27]

Die was der beesten waertsman een,

Die noch ye die sonne bescheen.

Als hem Peleas had ontbaden,

820 Meende hy hem, by allen Gaden,

Dat hy enen taedel soud maken,

Alsoe goet in allen saken

Dat hy water, wynt ende waghe

Noch geen torment en ontsaghe.

825 メBynnen eenre maent,モ sprac Argus,

ヤSal ic u maken tscip aldus,

メDatter niet aen en sal ontbrekenモ

Hy haeste hem. Binnen vier weken

Doe had hyt volmaeckt so wel

830 Ende veel bet dan ymant el.

Ic waen ghy nye van beteren en hoerden.

Sulke boeck ghewagen das,

Dat dit tyerste scip oec was

835 Dat ye voer aver see,

Mer men gheloves myn noch mee.

 

PELEAS was koning rijk,

Dapper en krachtig zeker,

-In Griekenland was zijn land-

650 Die machtigste die men vond.

Zijn land hield hij kwijt en vrij.

En goed in vrede, zegt men mij.

Deze koning had een broeder,

Zijn vaders kind en zijn moeder:

655 Eson zegt men dat hij heet.

Was hij koning, dat weet ik niet:

Dit boek vertelt min nog meer.

Zijn stad heet Penelope.

Waarvan ik u vertel, deze Eson

660 Had een zoon, heet Jason:

Schoon, dapper en zeer geprezen

Was hij, als het verhaal wijst.

In menig land al omtrent

Was hij van deugden bekend.

655 Om zijn deugd, nadat men het vindt,

Was hij van menigeen bemind,

En door zijn grote dapperheden.

Hij beminde eer en mildheid;

Zoveel deed hij in zijn kindsheid.

670 Dat van hem wel was gezegd,

Beide in burchten en in steden;

Dat deed hij al met dapperheid.

Toen Peleas dit zag

Dat Jason werd dag en nacht,

675 Hoe langer hoe liever werd,

Werd hij droevig en bang:

Hij ontzag hem dat hij gelijk

Met hem zijn land zou ondergaan,

Want hij was zonder kind.

680 Nochtans was hij bedacht sinds. [23]

Zeer ontzag hem Peleas

Te verliezen dat van hem was,

Want, wou zich Jason onderwinden,

Hij mocht geen verzet vinden.

685 Het hart had hij tot hem dat werd fel.

Met gepeins en niet anders

Versierde hij hoe hij het bracht tot deze,

Dat hij hem kwijt mocht wezen,

En hij zijn overmoed velde,

690 Zo dat hij zijn land behield.

En nergens aan lag zijn gedachte

Dan hoe hij hem honen mocht.

Dit deed hij in zulk gebaar,

Dat het niemand werd gewaar.

695 In die tijden dat dit was,

Was een wonder, zoals ik las,

In een eiland dat Colchis heet.

-Ik waan men het daar beschreven ziet.-

Dit was een ram en had een vlies,

700 Al fijn goud, geloof me dus.

Maar er was niemand zo verstandig,

Nog zo sterk, nog zijn lijf zo groot,

Die weten mocht bij welke dingen

Men het uit het land mocht brengen.

705 Dus mocht niemand bekennen

Hoe men dat vlies mocht winnen.

Het diende niet wat men daartoe deed.

Want dat ding, die dat bewaarde,

Liet er niemand komen benevens

710 Hij moest immer laten het leven:

Het liet menigeen beproeven daar,

Die nimmermeer weerkeerden daarnaar

Peleas was in felle raad,

Hij kon niet weten hoe hij deed [24]

715 Zijn neef van het lijf,

En hij aan zijn eer blijven.

Jason was van lage ouders,

Hij durfde hem niet te tonen nog hij wou

Dat hij hem haat klein of groot:

720 Nochtans had hij hem graag dood.

Hij versierde, zoals wel scheen,

Dat hij hem daartoe zal pijnigen

Hoe hij Jason zendt de heer,

Zodat hij nimmermeer weerkeert.

725 Zeker is hij wel dus,

Vaart hij om dat gulden vlies,

Dat hij ontlijft en onteert

En dat hij nimmermeer weerkeert.

Daarna het duurde niet een maand

730 Dat Peleas zijn volk vermaant

Te komen tot zijn hof.

Daar was menigeen van grote lof:

Koningen, graven, wie het verwondert,

En ridders meer dan 7 honderd.

735 Jason was daar en Hercules,

Die krachtig was –dat schrijft Dares,-

Die menige wonder deed in het land

En die versloeg menige vijand,

En die de paal zette al daar,

740 Waar Alexander het vond daarnaar.

Zijn daad, durf ik me vermeten,

Wordt nimmermeer vergeten.

Groot was dat hof, -vertelt ons die sage, -

En duurde 7 dagen.

745 De koning sprak tot Jason,

Waar het hoorden al zijn baronnen:

メHoor, lieve neef, zeg het mij

メIk min geen ding voor u. [25]

メDus geloof mij zonder waan.

750 メMaar een ding doe ik u verstaan:

メU bent schoon, jong en dapper

メEn ridder van groot geweld;

メVolmaakt bent u van alle leden,

メIn menig land heeft u gestreden,

755 メDaartoe hebt u allewegen

メDe prijs gehad en zege.

メUw ding is u vergaan alzo.

メDat gij  te recht mag zijn vrolijk.

メEr is niemand in die wereld wijd,

760 メVan uw dagen, van uw tijd.

メDie zo grote eer heeft bejaagd

メAls men van uw lijf zegt.

メMaar, wil u nog doen mijn leer,

メU zal winnen nog meer eer.

765 メKent u zich van zulke macht,

メDat u in Colchis om de vacht,

メDie al is van goud rood

メEn waarvan het verhaal is zo groot,

メVaren durft en gij het vermag,

770 メDat gij het te land met u bracht.

メZo heeft u meer prijs gewonnen

メDan iemand onder de zon.

メIk zweer u, wees zeker dus,

メIs het dat u wint het vlies,

775 メDat ik u zal, in mijn leven,

メMijn land al geheel opgeven,

メEn laten u daarvan wezen heer.

メGij zal ook verzaken nimmermeer,

メIk zal ze u doen naar mijn macht,

780 メIs het dat u wint de vacht.

Jason hoorde wat de koning zei

En wat hij hem tevoren legde: [26]

Dat hij zei en hem toezegde

Het docht hem kwaad te wezen niet.

785 Hij kent zichzelf van de macht,

Is het dat hij het te doen acht

En hij het immer wil bestaan.

Dat hem dat vlies niet zal ontgaan.

Grote wil kwam hem aan gelijk

790 Te varen in vreemde landen,

En te merken hoe het hem bekwam

Het land, waarvan hij hoorde de naam.

Graag wou hij doen die zaken,

Dat men veel van hem sprak

795 En dat zijn naam wordt verhoogd:

Hij beproeft dat dingt die men hem toont.

Zijn ooms boosheid en zijn raad,

Daarin merkte hij geen kwaad.

Alzo heeft hij dat ding verstaan,

800 Zonder enige achterdocht.

Dat hij sprake om zijn goed,

Al zonder enige fel gemoed.

De oom antwoorde hij rustig:

ヤHeer, ik zeg het u grote genade.

805 メDus vertrouw ik u wel, heer.

メDat ge graag ziet mijn eer.

メGij hebt mij een schoon gebod:

メDat beloont u alle Goden God!

メSinds dat gij het wil en gebied.

810 メZo wil ik het laten niet.

メIk wil daarmee niet lang wachten

メTenzij dat me God wil weren.

メZo vast wordt het niet bewaakt,

メIk win wel de vacht!

815 Vrolijk was die koning toen het ging aldus.

Hij deed zoeken een, heet Argus, [27]

Die was de beste werkman een,

Die ooit de zon bescheen.

Toen hem Peleas had ontboden,

820 Meende hij hem, bij alle Goden,

Dat hij een taeda (schip van Pinus taeda?) zou maken,

Alzo goed in alle zaken

Dat hij water, wind en golven

Noch geen kwellingen ontzagen.

825 メBinnen een maand,モ sprak Argus,

ヤZal ik u maken het schip aldus,

メDat er niets aan zal ontbrekenモ

Hij haastte hem. Binnen vier weken

Toen had hij het volmaakt zo wel

830 En veel beter dan iemand anders.

Ik waan ge niet van betere hoorde.

Sommige boeken gewagen dat,

Dat dit het eerste schip ook was

835 Dat ooit voer over zee,

Maar men gelooft het min nog meer.

 

 

Tierst dat scip was ghereet

Ende alle dinc daerin, Gotweet,

Ancker ende dat ghetouwe,

840 Was vastghemaeckt ende getrouwe,

Liep in die see ende mare,

Achter Griecken haer ende daere,

Dat Peleas had maken doen

Dat scip, daermede soud Jasoen

845 In dat lant van Colchos vaeren

Om dat gulden vluys te waeren.

Die beste ridder, die men vant

Overal in Griecken lant,

Ende lantsheren, die ic u sal noemen,

850 Syn tot Jason comen. [28]

Sy boden hem, al sonder sparen,

Dat sy mit hem wouden vaeren.

Hy seits den heren grote ghenaden

Ende bats hem allen, dat syt daden

855 Ende hem ghereiden saen, doer Gade,

Tierst dat hy sent bade:

Den daden sy hem alle gheloef.

Sy voeren thuys ende rumden thof.

Nu wil ic u apenbaren,

860 Die mit hem in Colchos varen,

Want dat Wals swycht des.

Deen was die stoutte Hercules.

Theseus ende die oude Nestor.

Polux ende syn brueder Castor.

865 Thelemons brueder Peleus,

Melagher ende Pyerocheus.

Cachus soen Thelamon:

Heer alder heren was Jason.

Als die tyt haer vernuyt

870 Ende die dach den nacht verduyt,

Bloemen wassen ende cruyt,

Vogel singhen averluyt

Ende boem syn ghecleet

Mit gronen loveren, dat wel steet,

875 Die see is sclecht, die wynt zacht.

Seit dat boeck, dat Jason bracht

Syn scip in die vloyt hiet Argos,

Daerin sy voeren te Colchos.

Doer Argus, den tymmerman,

880 Wast geheten Argus dan.

Peleas deedt alsoe spysen,

Dat hem altoes, in gheenre wysen,

En ontbrac cleyn noch groot.

Nu syn comen die ghenoot [29]

885 Alle, die die vaert willen bestaen.

Ten scepe so syn sy ghegaen.

Ende mit hem allen Hercules,

Die Jasons maech herde na es.

Die wynt wayde van den lande:

890 Sy toghent tseil op mitten hande

Ende sy rumden haer haven.

Die wynt deedse henen scaven.

Sy seylden mids aver die see

Teghen Aseyn, myn noch mee.

895 So seer seylden sy ende so ghereet

Dat sy, eer die weke leet,

Mit groter blytscap ende mit joyen,

Namen haven voer Troyen

Uytten scepe syn sy ghegaen.

900 Jason ende Hercules saen:

Ende gesellen van den lande

Singhen, spelen op den sande.

Sy vernuen haer fonteynen,

Die in die see was worden onreyn:

905 Sy daden maken altehant

Haer spyse op dat sant.

Twe daghe wouden sy daer rusten;

Sy waeren moede: haer mochtes lusten.

Anders en hadden sy ghenen wille

910 Daer yet langhe te ligghen stille,

Dan sy hem deden te ghemake

Ende besetten haer saken,

Ende ghenen scade en daden sy

In dat lant ver of by.

915 Die coninc van Troyen, Lamedoen,

Hoerde segghen, dat Jasoen

Ende Hercules ghewapent waeren

Mit anderen ridderen van der scaeren [[30]

Mit seven dusent van den besten,

920 Die daer laghen buten der vesten,

Ende sy op dat daer comen waeren

Dat sy den lande woude deren

Ende doen menighen grote scade:

Tensy dat hyt verhueden dade,

925 Daer mocht af comen synen lande

Swaer verlies ende groet scande.

Lamedon was vroem ende stout

Ende woud syn den lande hout.

Weert dat hy der swech toe stille

930 Ende danderen daden haeren wille.

Die der stat laghen beneven,

Het mocht hem costen wel syn leven,

Ende dan wert al te spade.

Hy was een wys man van rade.

935 Synen bade riep hy dan,

-Enen grauwen ende olden man_

Synen wil seid hy hem saen.

Die bade, diet wel heft verstaen,

Sat op ende reet ter see,

940 Mit hem ghesellen twee.

So langhe reden sy tsamen

Dat sy totten scepe quamen.

Om den meister dat sy vraghen,

Ende tierst dat sy hem saghen,

945 Sprac die grauwe aldaer, mit staden,

Die baetscap, die hem was gheladen.

メ Jason, verstaet wel die dinck,

メHoert wat u ontbiet die conink.

メHy onbiet u naemelicke,

メEnde den anderen van uwen rycke,

メDat ghy syn lant ruemt saen

メEnde in vrede laten staen. [31]

メTeghen synen wille ende syn gheer,

メSydy hier comen mit uwen heer.

955 メHy en weet niet en wel wes ghy beghert,

メMer dar heft om ontweert,

メNa dien dat ghy syt onbekant,

メDat ghy sout ligghen in syn lant.

メHierby is hy dus vererret,

960 メHy en wil niet dat ghy langher merret.

メWildy niet uytten lande vlien.

メU machter wel af misschien.

メVaert henen, dat dunckt my goet,

メEer men u meerre scande doet.

965 メWildy hier oec yet langher ligghen,

メSoe heit my u die coninck segghen,

メHier en is nyemant, ist dat hy en vaet.

メDie daernae meer doet ridders daet.

メAnder ransoen en suldy gheven,

970 メDan u costen sal u leven!モ

Jason hoerden syn tael.

Sy en bequam hem recht niet wael.

メGhy heren, ヤsprac hy, メvan synen lande,

メDie coninck doet ons groet scande,

975 メDie ons syn lant dus ontseghet

メEnde, daertoe, te voren leghet,

メDat wy morghen henen keren.

メHy ende al syn lude meede.

メNu ontbiet hy ons groet lelicheden.

980 メIc waen die wyle noch sal comen

メDat rouwen sal hare sommen,

メDie daermeed te rade waeren!

メBade, -sprack hy, -ghy sult vaeren

メTot uwen heer, die ons waent verbloeden,

985 メEnde sweren dat, by onsen Gaede. [32]

メDat wy haven hier sochte

メEnde dat wy om gheen quaet en dochte

メHem te doen in geenre tyt.

メWy en sueken ghenen stryt.

990 メWaeren in Griecken comen u heren,

メMen had hem ghedaen groet eer.

メDesen laster, die hy ons biet,

メEn wort oec vergheten niet.

メWy sullen dien claghen, alst hy weet:

995 メDent toernere sal ende wesen leet.モ

Hercules sprac totten bade:

メWy sullen die haven rumen, by Gade!

メMer een dinc hoer, dat ic dy saghe,

メEnde segt Lamedon voerwaer:

1000 メEer noch lyden iii jaer

メSullen wyt lant sueken ende syn hof,

メEnde niet vraghen om syn oerlof.

メWeder them lief sy ofte leet.

メAl dreyghet hy ons nu, Gotweet,

1005 メHy en sals dan niet doen in trouwen.

ヤHet mach ons te recht rouwen,

メDat hy ons desen laster biet:

メHem sals comen noch sulck verdriet,

メDat hy daerom ontteert sal wesen.

1010 メEert speel ten einde wort ghelesen.

メMen salder noch veel om ontlyven,

メDat en sal niet moghen blyven!モ

Voert was die bade van der poert.

Hy sprac: メGhy, heren van Griecken, hoert.

1015 メTroegt ghedreych ghelyc wel vaeren.

メOm gheen scelden coem ic hare.

メMyn baetscap liet ic u weten:

メIc waen, icker niet en heb vergheten. [33]

メIc heb hier niet te doen meer,

1020 メMer ic vaer te mynen heer.

メIst u lief, ghy moecht vaeren,

メEnde ghy moecht oec blyven, twaeren.

メMer doch soud ic u raden dat,

メDat ghy ommer dese stat rumde bat.モ

1023 Mittien keerden hy dan hy quam.

Ten eerste dat het schip was gereed

En alle dingen daarin, God weet,

Anker en dat touw,

840 Was vast gemaakt en getrouw,

Liep in die zee en meer,

Achter Griekenland hier en daar,

Dat Peleas had maken doen

Dat schip, daarmee zou Jason

845 In dat land van Colchis varen

Om dat gulden vlies te halen.

De beste ridder die men vond

Overal in Griekenland,

En landheren die ik u zal noemen,

850 Zijn tot Jason gekomen. [28]

Zij boden hem, al zonder sparen,

Dat zij met hem wilden varen.

Hij zei de heren grote genaden

En bad hen allen dat zij het daden

855 En zich bereiden gelijk, door God,

Ten eerste dat hij zendt boden:

Dat deden ze hem alle beloven.

Ze voeren naar huis en ruimden de hof.

Nu wil ik u openbaren,

860 Die met hem in Colchis varen,

Want dat Waals zwijgt dus.

De ene was die dappere Hercules.

Theseus en die oude Nestor.

Polux en zijn broeder Castor.

865 Thelemons broeder Peleus,

Melagher en Pyerocheus.

Cachus zoon Thelamon:

Heer alle heer was Jason.

Toen die tijd zich vernieuwd

870 En de dag de nacht verduwd,

Bloemen groeien en kruid,

Vogels zingen overluid

En bomen zijn gekleed

Met groen lover, dat goed staat,

875 Die zee is recht, de wind zacht.

Zegt dat boek, dat Jason bracht

Zijn schip in de vloed heet Argos,

Daarin ze voeren te Colchis.

Door Argus, de timmerman,

880 Was het geheten Argus dan.

Peleas deed alzo de spijzen,

Zodat het hen altijd, in geen wijze,

Ontbrak klein nog groot.

Nu zijn gekomen de genodigden [29]

885 Allen, die de vaart willen bestaan.

Te scheep zo zijn ze gegaan.

En met hen allen Hercules,

Die Jasons verwant erg nabij is.

De wind waaide van het land:

890 Zij trokken het zeil op met de handen

En ze ruimden hun haven.

De wind deed ze heen schaven.

Ze zeilden midden over die zee

Tegen Azi, min of meer.

895 Zo zeer zeilden ze en zo gereed