De jeeste van Walewein en het schaakbord.

Penninck en Pieter Vostaert. Editie G.A. van Es.

Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/penn002jees01_01/colofon.htm

Bewerkt door Nico Koomen.

 

 

 

Roman van Walewein.

Vanden coninc Arture  

Es bleven menighe avonture  

Die nemmer mee ne wert bescreven. 

Nu hebbic ene scone up heven

5 Consticse wel in twalsche vinden  

Ic soudse jou in dietsche ontbinden:  

Soe es utermaten scone! 

Alle die ingle vanden trone 

Moeten mi gheven herte ende sin

10 Ende zulke wijsheit daer in 

Ende minen sin also ghestarken 

Dat sire doghet in moeten marken 

Alle diese zullen horen. 

God die dor ons was gheboren

15 Ende vanden stene maecte broot 

Verlene mi die wijsheit so groot

Indesen bouc, sonder meswende 

Van beghinne toten ende! 

Dies biddic Gode dor zine ghenaden

20 Dat hi mi vergheve die mesdaden 

Die ic an dese redene doe 

Bede spade ende vroe.ユ 

Dies bat Penninc diene maecte  

Ende menighen nacht daer omme waecte

25 Eer hijt vant in zijn ghedochte 

Dat hi den boec ten ende brochte 

Daer hi tbeghin of heift gheseit. 

Nu bid hi u up hovescheit

[8] Dat ghi zwighet altemale:

30 Hi sal u vort die scone tale 

Segghen, al wert het hem te zure 

Vanden coninc Arture.

Die coninc Artur sat tenen male 

Te Carlicen in zine sale

35 Ende hilt hof na coninc sede 

Also hi menichwerven dede 

Met een deel zire man

Die ic niet wel ghenomen can: 

Ywein ende Perchevael

40 Lancheloot ende Duvengael 

Entie hoofsche Walewein  

- Sijn gheselle was daer ne ghein - 

Ooc was daer Keye die drussate. 

Daer die heren aldus saten

45 Naden etene ende hadden ghedweghen  

Also hoghe liede pleghen  

Hebben si wonder groot vernomen: 

Een scaec ten veinstren in comen  

Ende breedde hem neder uptie aerde.

50 Hi mochte gaen spelen dies beghaerde. 

Dus laghet daer uptie wile doe. 

Daer ne ghinc niemen of no toe 

Van allen gonen hoghen lieden. 

Nu willic u tscaecpel bedieden:

55 Die stapplen waren root goudijn 

Entie spanghen zelverijn. 

Zelve waest van elps bene 

Wel beset met dieren stene. 

Men seghet ons in corten worden:

60 Die stene die ten scake behorden 

Waren wel ghewaerlike  

Beter dan al Aerturs rike. 

Dus saghen zijt alle die daer waren.

[9] Metten hieft up ende es ghevaren

65 Weder dane het quam te voren. 

Dies adde die coninc Artur toren  

Ende sprac: ヤBi mire coninc crone 

Dit scaecspel dochte mi so scone! 

Maerct ghi heren ende siet

70 Hen quam hier sonder redene niet. 

Die up wille sitten sonder sparen 

Dit scaecspel halen ende achter varen  

Ende leverent mi in mine hant 

Ic wille hem gheven al mijn lant

75 Ende mine crone na minen live 

Willic dat zijn eghin blive.ユ 

Van alden heren die daer waren 

Sone durster een niet varen. 

Si saten alle ende zweghen stille.

80 Die coninc seide: ヤWie so wille  

Goet rudder in mijn hof betalen 

Hi sal mi dat scaecspel halen 

Of wine ghecrighen nemmermere

Vandesen daghe voort wert mere

85 Laten wijt ons aldus ontfaren.ユ  

Noch zweghen si alle die daer waren. 

Daer ne antworde noyt een van worde.  

Alse die coninc dit verhorde 

Sprac hi: ヤBi mire coninc crone

90 Ende biden here vanden trone 

Ende bi al diere ghewelt 

Die ic ye van Gode helt 

Ne wille mi niemen tscacspel halen  

Ic sect jou allen in corter talen

95 Ic salre selve achter riden. 

Ic [ne] wils niet langher onbiden  

Eert mi alte verre ontfaert. 

Ic bem die gone diet beghert 

Dat ict weder halen sal

[10] 100Mine lette ramp ende ongheval 

Eer ic meer te Carlicen kere  

Of ic blive doot inde ghere. 

Ic salre jou mede doen die ere: 

Ic soude met rechte zijn jou here

105 Nu salic zijn jouwer alre knecht.ユ 

Deer Walewein die nu ende echt 

In dogheden es ghetrect voort 

Hi scaemde hem als hi dit hoort 

Datter niemen was soghedaen

110 Die dat belof durste anevaen 

Van sinen here den coninc 

Ende hi trac voort metteser dinc  

Ende seide: ヤConinc Artur her

Die worde die ghi heden ere

115 Seid, die hebbic wel verstaen: 

Die jou ghelof wille anegaen 

Suldi houden also ghi seit te voren 

Dien eet die ghi hebt ghezworen?ユ 

Die coninc andworde mettien:

120 ヤJa ic, so moete mi goet ghescien! 

Ware enich rudder bin minen hove 

So starc of van zulken love 

Diet mi leverde in mine hant 

Ic wille hem gheven al mijn lant

125 Ende mine crone na minen live 

Willic dat zijn eghijn blive. 

Dies ne keric heden mijn wort.ユ 

Alse die here Walewein dit hort 

So dede hi zine wapene ghereiden

130  Ende wapende hem al sonder beiden 

Ende seide: ヤVindict in enich lant 

Ic saelt u leveren in uwe hant 

So helpe mi God die u gheboot 

Of ic blive in den wille doot!

135 Dies sijt seker ende ghewes.ユ

[11] Als Walewein ghewapent es 

Brochtemen hem Gringholetten voren 

Dien hi lief adde ende vercoren 

In sinen sin vor alle paerde

140 Ende hi sater up, die onvervaerde  

Ende seinde hem metter rechter hant. 

Doe nam orlof die wigant 

An coninc ende an coninghinne 

Ende an alle diere waren inne

145 Metten coninc indie zale. 

Si antworden altemale: 

ヤVaert! God onse alre here

 Verde jou van lachtre ende van zere  

Ende late jou dinc ten besten comen!ユ

150 Als hi orlof adde ghenomen 

Reet hi wech met deser tale 

Ende die daer bleven in die zale 

Waren vul van haren moede  

Ende seiden: ヤVerghinct hem tongoede

155 Bi Gode ende biden goeden daghe 

Hi souds hebben clene claghe 

Dat hi die dinc dar anevaen 

Die ne gheen man dar bestaen  

No noit kerstijn horde tellen

160 Dat si yewer oyt ghevellen. 

Dies dinct hi ons zijn onvroet.ユ  

ヤHere Walewein, siet wat ghi doetユ 

Sprac die coninc tsinen neve 

ヤEnde hoort den raet dien ic u gheve

165 - Een sot mach enen vroeden wel raden 

Van dat hem mach staen te staden -  

Emmer wacht u ende u paert 

Dat ghi niet so na ne vaert 

Den scake dat ghijs hebt toren.ユ

[12] 170Deer Walewein hi slouch met sporen 

Gringolette al dat hi mach. 

Ende als deer Keye dat versach 

- Nu moghedi horen Keyes tale - 

Hi liep ten veinstren vander sale

175 Ende riep: ヤHere Walewein, maerct ende verstaet: 

Haddi ghenomen enen draet 

Ende hadde den ant scaec ghestrect  

So mochtijt nu hebben ghetrect  

Dat u niet ne ware ontvaren.ユ

180 Deer Walewein seide: ヤWildi ontbaren 

Heer Keye, van uwen quaden scerne 

Ic bads u utermaten gherne 

Ende laet mi hebben mine avonture! 

Es soe soete of es soe zure

185 Comt soe te goede ofte te quade 

Here Keye, ic ne roups u niet te rade.ユ 

Dus reet hi henen metter vaert 

Stoutelike als een liebaert. 

Deer Keye seide: ヤSlaet met sporen

190 Heer Walewein, het hout daer voren 

Tscaecspel; hen dar jou niet ontvaren.ユ  

Die coninc ende die met hem waren 

Si seiden: ヤHere Keye, waert u ghevouch 

Deser talen hebwi ghenouch.

195 Twine lati den rudder varen 

Daerne God moete bewaren? 

Ghine waert zelve niet so ghedaen 

Dat ghi tghelof durst anegaen

Dat hi an hem hevet ghesleghen.ユ

200 Walewein reet wech ende zi zijn bleven  

In harde menigherande tale 

Omme Waleweyne binder zale. 

Die coninc entie coninghinne 

Ghinghen boven ten hoghen tinne

205 Ende saghen achter Waleweyne.

[13] Daer ne was no groot no cleyne 

Sine liepen ten veinstren harentare 

Ende saghen uut ende namen ware 

Warewaert Walewein henen soude.

210 Hi reet met crachte ende met ghewoude 

Als die gone die niet ne spaer

Achter tscacspel dat vorem vaert  

Bi wilen hoghe, bi wilen neder 

Bi wilen voort, bi wilen weder

215 Bi wilen verre, bi wilen bi. 

Over waerhede seghet men mi. 

Dus zaghet dere Walewein vor hem gaen 

Ende hadt wel metter hant ghevaen 

Maer hi liet dor der gore tale

220 Die boven laghen in die zale: 

Hadsine sien daer achter vaen 

Endt hem danne ware ontgaen 

Si mochter mede hare sceren maken. 

Hine liet om el ne ghene zaken.

225 Dus reet hi wech al zinen telt 

Deer Waleweyn, up een scone velt. 

Doe quam hi in ene valeyde. 

Doe stont die coninc ende seide: 

ヤHere Walewein, God moet u gheleyden!

230 Mijn oghen moeten hier van u sceiden 

Sine connen jou langher niet ghezien.ユ 

Hi keerden omme ende ghinc mettien 

Entie heren alle te male 

Vanden veinstren in die zale

235 Ende spraken alle ghemeenlike: 

ヤHere Walewein, God van hemelrike 

Verde jou van lachtre ende van scaden 

Ende van dorperliken daden 

Ende late jou behouden wederkeren

240 Metten scaecspele tuwer eren.ユ 

Doe namen si ander tale an hant.

[14] Ende hi reet wech, die wigant 

Na tscaec daer hi omme uut was comen. 

Mettien hevet Walewein vernomen

245 Enen berch vor hem staen: 

Hi dochtem toten hemele gaen! 

Doe sprac hi daer hine vint: 

ヤHelp God, Sinte Marien kint 

Waerwaert mach ic varen omme?

250 Inne zie wech, no recht no cromme 

Daer ic den scake volghen mach. 

Nune sach ic noyt so drouven dach 

Als dat mi nu sal ontvaren.ユ 

Mettien wart Walewein gheware

255 Sciere waer die berch ondede 

Daer tscaec in voer ende hi mede. 

Die berch die werts sciere gheles  

Als Walewein daer binnen es: 

Dat gat [dat] te voren was open

260 Wert nu sciere toe gheloken.  

Ende Walewein moeste daer binnen bliven  

Allene sinen rouwe driven 

In enen berch die donker es! 

Dies zijt zeker ende ghewes.

265 Hine horde daer creature ne ghene: 

Inden berch waren stene 

Daer hi jeghen mochte spreken! 

Wel na dochte hem therte breken 

Dat hi tscaec adde verloren.

270 Die rouwe ghinc hem verre te voren  

Dat hijt so verre hevet ghesocht 

Ende in so zwaerre pinen [es] brocht.  

Dies was hi zere tonghemake 

Ende peinsde menigherande zake.

275 Hi seide: ヤAl ware die berch ondaen 

Ende ic hier ute mochte gaen 

Quamic zonder scaec te hove

[15] Ic worde gheworpen buten love. 

Ic bem vroet van zulken zaken.

280 Men soude sceren niet mi maken.  

So wel kennic den here Keyen. 

Van hem souds mi meest verneyen. 

Mi ware liever soudic sterven 

Ende in desen berch verderven

285 Also ic wane dat ic sal 

Mine helpe God ende goet gheval!ユ 

Des nacht doghedi groot verdriet  

Van navons dat die sonne liet 

Haer scinen tes soe weder up ghinc.

290 Deer Walewein, die jonghelinc 

Hi viel in knieghebede terre waerf 

Ende seide: ヤGod die dor ons staerf 

Ende om ons coret die bitter doot 

Nu helpt mi, here, uut deser noot!

295 Waric yewer in een pleinユ 

Sprac die rudder Walewein 

ヤAl waren si 當 om mi ghestaen 

Ende si mi alle wilden slaen 

Ic sette mi jeghen hem ter were

Roman van Walewein.

[7] ヤVan de koning Artur

Zijn na gebleven menige avonturen

Die nimmermeer nee worden beschreven.

Nu ben ik een mooie begonnen

5 Kon ik het wel in het Waals vinden

Ik zou het u in Dietse verhalen:

Het is zo uitermate mooi!

Alle engelen van de hemel

Moeten me geven gevoel en helderheid van geest

10 En zulke wijsheid daarin

En mijn geest alzo versterken

Dat zijn deugd men er in mag merken

Allen die het zullen horen.

God die door ons was geboren

15 En van de stenen maakte brood

Verleent me die wijsheid zo groot

In dit boek, ononderbroken

Van begin tot het einde!

Dus bid ik God door zijn genade

20 Dat hij me vergeeft die zonden

Die ik aan dit verhaal doe

Het hele verhaal door.ユ

Aldus bad Penninck die het maakte

En menige nacht daarom waakte

25 Eer hij het vormde in zijn gedachte

Dat hij het boek ten einde bracht

Daar hij het begin van heeft gezegd.

Nu bid hij u op hoffelijkheid

[8] Dat ge zwijgt allemaal:

30 Hij zal u voort dat mooie verhaal

Zeggen, al wordt het hem te zuur

Van de koning Artur.

De koning Artur zat op een zekere keer

Te Carlioen in zijn zaal

35 En hield zitting naar konings zede

Alzo hij menigmaal deed

Met een deel van zijn leenmannen

Die ik niet goed noemen kan:

Ywein en Percheval

40 Lancelot en Duvengael

En die hoffelijke Walewein

- Zijn metgezel was daar nee geen -

Ook was daar Keye de drost.

Daar die heren aldus zaten

45 Na het eten hadden ze gewassen

Alzo hoge lieden plegen

Hebben ze wonder groot vernomen:

Een schaakspel ter venster in komen

En strekte zich uit op de aarde.

50 Hij mocht gaan spelen die het begeerde.

Dus lag het daar op dat ogenblik toen.

Daar nee verroerde niemand zich

Van al diegene hoge lieden.

Nu wil ik u het schaakspel aanduiden:

55 Die poten eronder waren van rood goud

En de opstaande randen van zilver.

Zelf was het van ivoor

Goed bezet met dure schaakstukken.

Men zegt het ons in korte woorden:

60 Die stenen die te schaakspel behoren

Waren wel waarlijk

Kostbaarder dan al Arthurユ s rijk.

Dus zagen zij het allen die daar waren.

[9] Meteen hief het op en is gegaan

65 Weer terug het kwam tevoren.

Dus had die koning Artur toorn

En sprak: ヤBij mijn koningskroon

Dit schaakspel leek me zo mooi!

Merk op gij heren en ziet

70 Het nee kwam hier zonder redenen niet.

Die op wil staan onverwijld

Dit schaakspel halen en achterna gaan

Ende leveren het me in mijn hand

Ik wil hem geven al mijn land

75 En mijn kroon na mijn leven

Wil ik dat het zijn eigendom blijft.ユ

Van alle heren die daar waren

Zo nee durfde er een niet te gaan.

Ze zaten allen en zwegen stil.

80 De koning zei: ヤWie zo wil

Doorgaan voor een goede ridder in mijn hof

Hij zal me dat schaakspel halen

Of we  krijgen het nimmermeer

Van deze dag af nu voortaan

85 Laten wij het ons aldus ontkomen.ユ

Noch zwegen ze allen die daar waren.

Daar nee antwoordde nooit iemand een woord.

Toen de koning dit bemerkte

Sprak hij: ヤBij mijn koningskroon

90 En bij de heer van de hemel

En bij al die macht

Die ik ooit van Gods wege uitoefende

Nee wil me niemand het schaakspel halen

Ik zeg het alles in korte bewoordingen

95 Ik zal er zelf achterna gaan.

Ik wil niet langer afwachten

Eer het me al te ver ontkomt.

Ik ben diegene die het begeert

Dat ik het terug halen zal

100 [10] Me belet ramp en ongeval

Eer ik meer te Carlioen terugkeer

Of ik blijf dood in dat verlangen.

Ik zal er u eer mee doen:

Ik zou met recht zijn uw heer

105 Nu zal ik uw aller knecht zijn.ユ

Daar Walewein die nu steeds

In deugden is voorgetrokken

Hij schaamde zich toen hij dit hoorde

Dat er niemand was zodanig

110 Die de belofte durfde aan te gaan

Van zijn heer de koning

En hij ging naar voren met deze zaak

En zei: ヤKoning Artur heer

De woorden die ge heden eerder

115 Zei, dit heb ik wel begrepen:

Die uw belofte wil aangaan

Zal ge het houden zoals ge tevoren zei

Die eed die ge hebt gezworen?ユ

De koning antwoordde meteen:

120 ヤJa ik, zo mag me goed geschieden!

Was er enige ridder binnen mijn hof

Zo sterk of zo voortreffelijk

Die het me leverde in mijn hand

Ik wil hem geven al mijn land

125 En mijn kroon na mijn leven

Wil ik dat het zijn eigendom blijft.

Dus nee verander ik heden mijn woord.ユ

Toen de heer Walewein dit hoorde

Zo liet hij zijn wapens bereiden

130 En wapende hem al zonder te talmen

En zei: ヤVind ik in enig land

Ik zal het u geven in uw hand

Zo helpt me God die u gebood

Of ik blijf ondertussen dood!

135 Dat is zeker en gewis.ユ

Toen Walewein gewapend was

[11] Bracht men hem Gringolet voor

Die hij lief had en uitgekozen

In zijn geest voor alle paarden

140 En hij sprong er op, die onvervaarde

En zegende zich met de rechter hand.

Toen nam verlof die held

Aan koning en aan koningin

En aan alle die er waren in

145 Met de koning in die zaal.

Ze antwoordden allemaal:

ヤGa! God onze aller heer

Houdt u ver van schande en van pijn

En laat uw zaak ten besten komen!ユ

150 Toen hij verlof had genomen

Reed hij weg na dat gesprek

En die daar bleven in de zaal

Waren in hevige opwinding

En zeiden: ヤVerging het met hem slecht

155 Bij God en met goede dagen

Hij zou weinig reden hebben om te klagen

Omdat hij die zaak ding durft aan te vangen

Dat nee geen man durft te doen

Nog nooit een christen hoorde vertellen

160 Dat ze ergens ooit gebeuren.

Dus denkt hij wij zijn onverstandig.ユ

ヤHeer Walewein, ziet wat ge doetユ

Sprak die koning tot zijn neef

ヤEn hoor de raad die ik u geef

165 - Een zot mag een wijze wel aanraden

Van dat hem tot voordeel mag staan -

Let steeds met zorg op u en uw paard

Dat ge niet zo dichtbij gaat

Het schaakspel zodat ge hebt toorn.ユ

[12] 170 De heer Walewein hij sloeg met sporen

Gringolet zo spoedig mogelijk.

En toen dat daar Keye zag

- Nu mag ge horen Keyeユs taal -

Hij liep te venster van de zaal

175 En riep: ヤHeer Walewein, let op en versta:

Had ge genomen een draad

En had ge het aan het schaakspel gestrekt

Dan kon ge nu hebben getrokken

Dat het u niet nee was ontkomen.ユ

180 Daar Walewein zei: ヤWil ge ontberen

Heer Keye, van uw slechte scherts

Ik bad het u uitermate graag

En laat me hebben mijn avontuur!

Is het zoet of is het zuur

185 Komt het me te goede of te kwade

Heer Keye, ik nee vraag u niet om raad.ユ

Dus reed hij met haast weg

Onbevreesd als een leeuw.

Daar Keye zei: ヤSla met sporen

190 Heer Walewein, het bevindt zich daar voren

Het schaakspel; het kan u niet ontkomen.ユ

De koning en die met hem waren

Ze zeiden: ヤHeer Keye, als u het belieft

Deze praatjes hebben we genoeg.

195 Waarom liet ge de ridder niet gaan

Daar hem God mag beschermen?

Ge was zelf niet van zo dapper

Dat gij de belofte durfde aan te gaan

Dat hij op zich heeft genomen.ユ

200 Walewein reed weg en zij zijn gebleven

Met zeer verschillende gesprekken

Om Walewein binnen de zaal.

De koning en de koningin

Gingen boven te hoge trans

205 En keken Walewein achterna.

[13] Daar was nog groot nog klein

Ze liepen ten venster hier en daar

En keken uit en namen waar

Waarheen Walewein heen zou.

210 Hij reed met kracht en met geweld

Als diegene die zuinig is op zijn krachten

Achter het schaakspel dat voor hem uit gaat

Soms hoog, soms laag

Soms voort, soms terug

215 Soms ver, soms dichtbij.

Voor waarheid zegt men mij.

Dus zag het daar Walewein voor hem gaan

En had het bijna met de hand gevangen

Maar hij liet het na door diegene zijn taal

220 Die boven lagen in de zaal:

Had hij gezien en daarna gevangen

En het hem dan was ontsnapt

Ze mochten ermee hun spot drijven.

Hij liet het om geen andere reden na.

225 Dus reed hij weg in draf

Daar Walewein, op een mooi veld.

Toen kwam hij in een vallei.

Toen stond de koning op en zei:

ヤHeer Walewein, God moet u begeleiden!

230 Mijn ogen moeten hier van u scheiden

Ze kunnen u niet langer zien.ユ

Hij keerde zich om en ging meteen

En die heren allemaal

Van het venster in de zaal

En spraken allen algemeen:

235 ヤHeer Walewein, God van hemelrijk

Hoed u van schande en van schade

En van onbeschaafde daden

En laat u behouden weerkeren

240 Met het schaakspel tot uw eer.ユ

Toen begonnen ze een ander gesprek.

[14] En hij reed weg, die held

Naar het schaakspel daar hij om uit was gekomen.

Meteen heeft Walewein vernomen

245 Een berg voor hem staan:

Het leek hem tot de hemel te gaan!

Toen sprak hij daar hij het vindt:

ヤHelp God, Sint Mariaユs kind

Werwaarts mag ik eromheen gaan?

250 Ik zie geen weg, geen rechte of kromme

Daar ik het schaakbord volgen kan.

Tot nu toe heb ik nog nooit zoユ n droevige dag beleefd

Als dat me nu zal ontkomen.ユ

Meteen werd Walewein gewaar

255 Plotseling waar de berg zich opende

Daar het schaakspel in voer en hij mede.

Die berg die werd snel gewoon

Als Walewein daar binnen is:

Dat gat dat tevoren was open

260 Werd nu snel dicht gesloten.

En Walewein moest daar binnen blijven

Alleen zijn verdriet uiten

In een berg die donker is!

Dat is zeker en gewis.

265 Hij hoorde daar creaturen nee geen:

In de berg waren stenen

Daar hij tegen mocht spreken!

Bijna leek hem het hart te breken

Dat hij het schaakspel had verloren.

270 De smart overweldigde hem

Dat hij het zover heeft gezocht

En in zoユ n zware ellende is gebracht.

Dus was hij zeer te ongemak

En peinsde menigerhande zaak.

275 Hij zei: ヤAl was die berg geopend

En ik hieruit kon gaan

Kwam ik zonder schaakspel te hof

[15] Ik verspeel alle eer of roem.

Ib ben bekend van zulke zaken.

280 Men zou scherts met me maken.

Zo goed ken ik de heer Keye.

Van hem zou me meest verdrieten.

Het is me liever dat ik zou sterven

En in deze berg dood gaan

285 Alzo ik vermoed dat ik zal

Als God me niet helpt en gunstig lot!ユ

Die nacht gedoogde hij groot verdriet

Van ヤs avonds dat de zon liet

Haar schijnen tot ze weer opging.

290 Daar Walewein, de jongeling

Hij viel in kniegebed bij die gelegenheid

En zei: ヤGod die door ons stierf

En om ons koos de bittere dood

Nu help me heer, uit deze nood!

295 Was ik ergens in een vlakteユ

Sprak die ridder Walewein

ヤAl stonden er honderd om mij

En ze me allen wilden slaan

Ik zette me tegen hen te verweer

 

 

300 Metten scilde ende metten spere! 

Hier moetic sterven dor die noot 

Sonder slach ende sonder stoot! 

Dies bem ic tonghemake zere.ユ 

Dus claghede Waleweyn, die here.

305 Hi seinde hem ende es up ghestaen 

Ende ghinc te Gringoletten zaen 

Ende stac den breidel an sinen arme 

Ende riep wel dicken ヤOwi, wacharme!ユ 

Omdat hi tscaecspel hadde verloren.

310 Die rouwe ghinc hem alles te voren. 

Dat was tmeeste dat hem daert. 

Doe nam hi zinen breidel ter vaert 

Ende doolde in gonen berch allene

[16] Hi ende Gringolet zijn wrene

315 So langhe dat hi sach van verren 

Den dach ghelijc ere sterren. 

Ende jeghen dat licht es hi comen 

Ende hevet een serpents nest vernomen  

Daer 疂iij jonghe in laghen ende sliepen

320 Die so groot waren dat si liepen 

Der waert dat si wesen wilden. 

Wat radi Waleweine, den milden 

Te doene, na dat es comen? 

Doch ne hevet hi niewer vernomen

325 Toude serpent: hi was ghevaren 

Buten berghe hem ghenaren 

Ende halen daer si bi souden leven 

Sine jonghe, die waren bleven  

Achter ende als dit Walewein sach

330 Ne weet hi wat hi best doen mach. 

Maer hi haeste hem ende trac zijn zwaer

Ende tert hem bet an ter vaert 

Ende slouch middel inden hoop. 

Dat outste hadde den quaetsten coop

335 Want hi cloofdet mids ontwe. 

Den andren dedi so wee 

Dat het daer omme sterven moet. 

Den derden slouch hi of enen voet. 

Dat vierde sette hem ter were

340 Ende hadde te Waleweine grote ghere. 

Het ontspranc met groten vake: 

Het was ghewect met onghemake. 

Het was zere fel, al waest cleyne 

Ende scoot upten here Waleweine

345 Bede met claeuwen ende met tanden

Deer Walewein weerde hem metten handen  

Ende metten zwaerde ende metten scilde 

Weerde hem Walewein, die milde 

Dapperlike metter vaert

[17] 350Als die gone die begaert 

Tserpent te dodene ende hine can. 

Het was gheleghen in enen dan 

Daer noit wijf no man was comen. 

Tserpent hevet zinen staert ghenomen

355 Ende slouch Waleweine so harde 

Dat hi neder viel up die aerde 

Al waest hem te doene leet. 

Doe scoot hi up ende nam ghereet 

Tserpent vaste met beden handen

360 Boven ende beneden biden tanden 

Ende scuerde hem zinen bec so wide 

Dat hem thovet hinc in twier side. 

Doe haesti hem ende vinc ten zwaerde  

Deer Walewein, die onvervaerde.

365 Maer tander serpent, dat hadde verloren  

Sinen voet: het hevet vercoren  

Gringoletten, seer Waleweins paert 

Ende maecte hem vaste darewaert. 

Mettien heift Gringolet vernomen

370 Waer tserpent es totem comen 

Ende hevet sinen voet verheven  

Ende den serpente enen ghegheven  

Wel te pointe jeghen tbeste been 

Dat hem vlooch mortelinghe ontween.

375 Doe moest vallen up die aerde 

Ende Walewein quam metten zwaerde 

Ende nam hem tleven haestelike. 

Doe danctijs Gode van hemelrike 

Dat hi hem aldus es ontgaen.

380 Te Gringolette quam hi zaen 

Ende sette hem in zijn ghereide 

Ende reet wech al zonder beide 

Daer waert dat hi den dach sach baren. 

Nu moetene Onse Vrouwe bewaren!

385 Aldus reet hi den berch dore

[18] Tote hi quam vor ene score 

Daer die berch ghescoort es.  

Toude serpent was wel gheles 

Daer te vaerne uut ende in

390 Want het haelder zijn ghewin 

Daert altoos bi moeste leven 

Ende sine jonghe die waren bleven 

Achter hem doe hetse liet. 

Ende alst Walewein comen siet

395 Sone was hijs bore blide 

Ende trac hem an ene side 

Dat hetne niet ne mochte sien. 

Hi ghereedde hem ende vinc mettien 

Bede ten scilde ende ten spere

400 Ende hi reedde hem vaste ter were: 

Hi greep den scacht met beden handen  

Ende ghinc vor die scuere standen  

Ende keerde den ort ter scuere waert. 

Ende gont serpent dat quam ter vaert

405 Ende waende liden sonder were, 

Ende Walewein gheraket metten spere 

So wel dat hijt stac al dore 

Dat het viel neder in die score 

Tserpent, ende began hem recken.

410 Walewein waende ute trecken 

Den scacht ende hi was mids ontwe! 

Dat trensoen dede den serpente wee 

Dat hem tvier ter kele uut scoot: 

Doe waende Walewein wel wesen doot

415 Vander hitte vanden viere. 

Hi ghinc an sine side sciere  

Ende liet die grote blaexeme liden 

Die daer vlooch in allen siden 

Enten serpente uter kele scoot

420 Om die anxene vander doot. 

Ware hem zijn staert niet buten bleven

[19] Het adde Walewein ghenomen tleven: 

Hi hevet brocht in zulker noot. 

Gont serpent slouch slaghe groot

425 Metten sterte jeghen die stene 

Dat si vielen groot ende cleine  

In beden siden vander scuere. 

Daer mochten drie rudders riden duere 

Duer tgat dat serpent hadde ghemaect.

430 Hadt Waleweine also gheraect 

Ic wane hi waerre doot bleven 

Al haddi 痊x manne leven. 

Deer Walewein stont ende louch 

Ende seide: ヤDits wel mijn ghevoech

435 Tserpent heift mi die porte ondaen! 

Nu mach ic uten berghe gaen 

Ende henen riden daer ic wille.ユ 

Tserpent ne lach niet langhe stille: 

Dat trensoen dede hem onsochte

440 Het stont up so het eerst mochte 

Ende scoot upten here Waleweyne. 

Tserpent was groot ende hi was cleyne! 

Het quam bernende als een vier: 

Hen sach nieman so lelijc dier!

445 Alst Walewein sach, wart hi vervaert 

Ende hi vergat zijn goede zweert 

Want hem uter hant ontgleet. 

Dat was hem sident herde leet: 

Hine wiste noyt hoe hijt verloos.

450 Tserpent Waleweyne vercoos 

Om te deerne so het meest mach: 

Het gaf hem herde menighen slach 

Metten staerte al tenden een 

Wel 痊x waerven eer het ghefeen:

455 Het was up hem verbolghen zere! 

Mettien naemt Waleweine, den here 

In sinen staert ende soudene draghen

[20] Sinen jonghen ende latene cnaghen:  

Up dat so liet hettene leven.

460 Maer God hevet hem tgheluc ghegheven  

Dat hise te voren slouch alle doot. 

Walewein was in groter noot: 

Haddi vor tserpent ghestaen 

Also hi bachten hevet ghedaen

465 Hi ware verbernt altemale 

Sonder enighe wedertale. 

Gringolet dat ne conste gheduren 

Binnen den mure: het liep ter scuren 

Ute ende ghinc an ene side.

470 Dies was Walewein onblide! 

Hi bleef allene ende onberaden 

Hem ne stont niemen te staden; 

Hi seide: ヤDie duvel hout mi ghevaen 

So vaste, in can hem niet ontgaen;

475 Ende metten staerte so ghebonden 

Mochtic belyen mine sonden 

So waric blide vor mine doot. 

Die selve God die mi gheboot 

Hi moet mi helpen ende beraden

480 Ende staen mire zielen te staden 

Want mijn leven es ghedaen.ユ

Tserpent ne lette niet sonder waen 

Ende vlooch danen metter vaert 

Ende drouch Walewein in zinen staert

485 Voortwaert in enen nauwen pat. 

Walewein was vander pinen mat 

Die hem tserpent hadde ghedaen. 

Mettien so bleeft ghevaen

Tenen ghate; het ne mochte niet duere:

490 Het was te nauwe buten muere. 

Nochtanne waester dicke dor comen 

Maer trensoen hevet hem benomen 

Dat hem bleef stekende in de zide.

[21] Doeet Walewein sach, was hi blide.

495 Hi seide: ヤGod here dor uwe doghet 

Also waerlike als ghi wel moghet 

So moeti mi here heden

Jeghen dit felle serpent bevreden 

Dat mi desen anxt hevet ghedaen.ユ

500 Dus moeste Waleweyn ghinder staen. 

Si waren ghevaen onder hem beden  

So vaste, sine mochten niet sceden 

No weder achter gaen no vort. 

Walewein mochte cume een wort

505 Spreken: hi was so zere ghebonden 

Met tserpents staerte tien stonden. 

Het heveten brocht in groter noot 

Ende gaf hem herde menighen stoot 

Metten staerte jeghen die stene

510 Bi wilen groot, bi wilen clene 

Ende heveten in enen pit ghesteken 

Dat hi cume mochte spreken 

No gheen let verbrawen. 

Tserpent scuerde metten clauwen

515 Walewijns wapine te dien stonden.  

Ooc es hi in zinen staert ghewonden  

Ende so vaste daer in ghevaen 

Cume sal hi meer ontgaen 

Vander pine daer hi in es

520 Deer Walewein, sijt seker des. 

Hi verloste sine ene hant 

Doe taste hi om zinen brant 

An zine side: hi was verloren! 

No weder sider no daer voren

525 Ne quam Walewein in zulker noot. 

Nu alreerst waendi bliven doot. 

Doe tasti voort an sine side 

Ene misericorde: dies was hi blide! 

Hi dankets Gode; hi hads te doen

[22] 520 Doe tracse uut Walewein, die coene 

Ende stac na tserpent harentare. 

Hi dede hem harde clene dare 

Ende het ne mochte hem niet versluten

Hadt zijn hovet ghehadt buten

535 Het ware hem tonneren vergaen 

Dat hijt soude steken of slaen.  

Bedi hevet Walewein te doene  

Wel der helpen vanden trensoene 

Dat serpent dus ghevaen hevet.

540 Walewein, die met pinen levet 

- Hine mochte waer met ere hant - 

Die misericorde nam die wigant 

Daer hi tserpent mede stac  

Sodat hem zijn herte brac

545 Ter navelen no min no mee. 

Tserpent creesch lude: hem was wee  

Omme die anxene vander doot. 

Noch was Waleweins anxene groot: 

Hi lach onder tserpents voet.

550 Uter wonde quam ghelopen tbloet 

Up hem heter dan een vier. 

Walewein sprac: ヤDit nes gheen dier; 

Het es die duvel uter hellen 

Die hier comt ende wille mi quellen

555 Ende hevet mi desen anxt ghedaen! 

Ende noch ne can ics niet ontgaen 

Al eest gherovet vanden live. 

Ende al waric sterker dan si vive 

Sone mochtic mi niet beraden

560 Ic ne moet sieden ende braden 

- Die duvel hevet mi so ghebonden

Int bloet dat comt uut deser wonden

Het dinct mi heter dan een vier!ユ 

Aldus lach Walewein onder dat dier

565 Inden pit, onder tserpents bloet

[23] Dat hem ten scoudren over woet. 

Dus dede hem tserpent groten pant. 

Deer Walewein trac uut metter hant 

Die misericorde metter vaert

570 Ende hieu up tserpents staert 

Tote hine altemale ontknochte 

Ende hem zelven uter pinen brochte 

Die hem tserpent hadde ghedaen. 

Maer God danc hi es ontgaen!

575 Ende hi dankets blidelike 

Gode van hoghen rike. 

Doe was hi blide, doe hi dat sach 

Dat tserpent also doot lach 

Dat hem die anxene hadde ghedaen

580 Ende hi hem aldus es ontgaen. 

Hi seide: ヤIc ne wille niet sorghen 

Dattu heden ofte morghen 

Enen andren sult doen verdriet. 

Ic hope, dat ne ghevalt di niet.

585 Ic sal di eer die voete of slaen.ユ  

Hi haeste ende als hijt hadde ghedaen 

Sprac hi: ヤIc hope an onsen here 

Dune dwinghes mensche nemmermer

Alstu hier vormaels heves ghedaen.

590 Het ne mochte niet vordi ghestaen 

Mijn goede halsberch vander aventuren 

Hine mochte niet vordi gheduren: 

Dune hebstene ghescort ende ondect 

Al mijn lijf ende dorpect.

595 Ende duer die scoren hebbic vonden  

In minen live diepe wonden 

Alomme [ende] omme in mine zide.  

Walewein was drouve ende blide: 

Dat hi tserpent hadde doot

300 Met het schild en met de speer!

Hier moet ik sterven door die nood

Zonder slag of stoot!

Dus ben ik zeer te te neer geslagen.ユ

Aldus klaagde Walewein, die heer.

305 Hij zegende zich en is opgestaan

En ging tot Gringolet gelijk

En stak de teugels aan zijn arm

En riep wel vaak ヤO wee, wee mijユ

Omdat hij het schaakspel had verloren.

310 Die smart overweldigde hem geheel.

Dat was het ergste dat hem kwelt.

Toen nam hij zijn snel teugels

En doolde in die berg alleen

[16] Hij en Gringolet zijn paard

315 Zo lang dat hij zag van verre

De dag gelijk een ster.

En naar dat licht is hij gekomen

En heeft een serpenten nest vernomen

 Daar 4 jongen in lagen en sliepen

 320 Die zo groot waren dat ze liepen

Derwaarts waar dat ze wezen wilden.

Wat raad je aan Walewein, de edelmoedige

Te doen, na dat het is gekomen?

Toch nee heeft hij nergens vernomen

325 Het oude serpent: hij was gegaan

Buiten de berg om voedsel te zoeken

En halen daar ze van zouden leven

Zijn jongen die waren gebleven

Achter en toen dit Walewein zag

330 Niet weet hij wat hij het beste doen kan.

Maar hij haastte hem en trok zijn zwaard

En liep snel op hen toe ter vaart

En sloeg midden in de hoop.

De oudste was er het slechtste aan toe

335 Want hij kloofde het middendoor stuk.

De andere deed hij zoユ n pijn

Dat het daarom sterven moet.

De derde sloeg hij af een voet.

Dat vierde zette zich te verweer

340 En had tot Walewein grote begeerte.

Het ontsprong uit een grote slaap

Het was gewekt op pijnlijke wijze.

Het was zeer woest, al was het klein

En schoot op de heer Walewein

345 Beide met klauwen en met tanden.

Daar Walewein hem verweerde met de handen

En met het zwaard en met het schild

Weerde hem Walewein, die edelmoedige

Snel met een vaart

350 Als diegene die begeert

Het serpent te doden maar hij het niet kan.

Het was gelegen in een kuil

Daar nooit wijf nog man was gekomen.

Het serpent heeft zijn staart genomen

 355 En sloeg Walewein zo hard

Zodat hij neer viel op de aarde

Al was het hem te doen leed.

Toen schoot hij op en nam onverwijld

Het serpent vast met beide handen

360 Boven en beneden bij de tanden

En scheurde hem zijn bek zo wijd open

Dat hem hoofd hing aan twee kanten.

Toen haastte hij hem en greep het zwaard

Daar Walewein, die onvervaarde.

365 Maar het andere serpent, dat had verloren

Zijn voet: het heeft gekozen

Gringolet, heer Waleweinユ s paard

En ging snel derwaarts.

Meteen heeft Gringolet vernomen

370 Waar het serpent tot hem is gekomen

En heeft zijn poot verheven

En het serpent er een gegeven

Juist raak tegen het beste been

Dat het vloog in gruizelementen stuk.

375 Toen moest het vallen op de aarde

En Walewein kwam met het zwaard

En nam hem snel het leven.

Toen bedankte hij het God van hemelrijk

Dat hij hen aldus is ontkomen.

380 Tot Gringolet kwam hij gelijk

En zette zich in zijn zadel

En reed weg al zonder te wachten

Derwaarts dat hij de dag zag oplichten.

Nu mag hem Onze Vrouwe bewaren!

385 Aldus reed hij de berg door

[18] Tot hij kwam voor een scheur

Daar die berg gescheurd is.

Het oude serpent was wel gewoon

Daar te gaan in en uit

390 Want het haalde er zijn buit

Daar het altijd van moest leven

En zijn jongen die waren gebleven

Achter hem toen het ze verliet.

En toen het Walewein komen ziet

395 Zo was het zeer vertoornd

En begaf zich naar een zijde

Dat het nee niet nee kon zien.

Hij bereidde hem en ving meteen

Beide te schild en te speer

400 En hij bereidde zich goed te verweer:

Hij greep de schacht met beide handen

En ging voor die spleet staan

En keerde de punt ter spleet waart.

En ginds serpent dat kwam met een gang

405 En waande erdoor te gaan zonder verweer,

En Walewein raakte het met een speer

Zo goed dat hij het geheel doorstak

Dat het viel neer in die scheur

Het serpent, en begon zich uit te strekken.

410 Walewein waande uit te trekken

De schacht maar hij was midden in twee!

Dat stuk van de speer deed het serpent pijn

Zodat hem het vuur uit de keel schoot:

Toen waande Walewein wel te wezen dood

415 Van de hitte van het vuur.

Hij ging snel naar een kant

En liet de grote vuurstraal gaan

Die daar vloog aan alle kanten

En het serpent uit de keel schoot

420 Om die benauwdheid van de dood.

Was hem zijn staart niet buiten gebleven

[19] Het had Walewein genomen het leven:

Hij heeft hem gebracht in zulke nood.

Ginds serpent sloeg grote slagen

425 Met de staart tegen de stenen

Dat ze vielen groot en klein

Aan beiden zijden van de scheur.

Daar mochten drie ridders door rijden

Door het gat dat het serpent had gemaakt.

430 Had het Walewein alzo geraakt

Ik denk hij was dood gebleven

Al had hij 10 mannen levens.

Daar Walewein stond en lachte

En zei: ヤDit is wel mijn wens

435 Het serpent heeft me de poort geopend!

Nu mag ik uit de berg gaan

En heen rijden daar ik wil.ユ

Het serpent nee lag niet lang stil:

Dat stuk van de speer deed hem pijn

440 Het stond op zo gauw mogelijk

En schoot op de heer Walewein.

Het serpent was groot en hij was klein!

Het kwam brandende als een vuur:

Er nee zag niemand zoユ n lelijk dier!

445 Toen het Walewein zag, werd hij bang

En hij vergat zijn goede zwaard

Want het hem uit de hand gleed.

Dat was hem naderhand erg leed;

Hij wist nooit hoe hij het verloor.

450 Het serpent Walewein verkoos

Om te deren zo ze het beste kan:

Het gaf hem zeer menige slagen

Met de staart al maar door

Wel 20 maal eer het stopte:

455 Ze was zeer op hem verbolgen!

Meteen nam het Walewein, de heer

In zijn staart en zou hem dragen

[20] Zijn jongen en laten hen knagen:

Opdat zo liet hij het leven.

460 Maar God heeft hem het geluk gegeven

Dat hij ze tevoren alle dood sloeg.

Walewein was in grote nood:

Had hij voor het serpent gestaan

Alzo hij later heeft gedaan

465 Hij was helemaal verbrand

Zonder enige tegenspraak.

Gringolet kon dat niet verduren

Binnen de muur: het liep de schuur

Uit en liep aan een kant.

470 Dus was Walewein niet blij!

Hij bleef alleen en aan zichzelf overgelaten

Hem nee stond niemand bij;

Hij zei: ヤDe duivel houdt me gevangen

Zo vast, ik kan het niet ontgaan;

475 En met de staart zo gebonden

Mocht ik belijden mijn zonden

Dan was ik blijde voor mijn dood.

Dezelfde God die me gebood

Hij moet me helpen en beraden

480 En mijn ziel bijstaan

Want mijn leven is gedaan.ユ

Het serpent nee belette zeker niet

En vloog vandaar met een vaart

En droeg Walewein in zijn staart

485 Voorwaarts in een nauw pad.

Walewein was van de pijn uitgeput

Die hem het serpent had gedaan.

Meteen zo bleef het gevangen

Bij een gat; het nee mocht er niet door:

490 Het was te nauw bij de muur

Nochtans was het er vaak door gekomen

Maar een stuk van de speer heeft hem belet

Dat het bleef steken in de zijde.

[21] Toen Walewein het zag, was hij blijde.

495 Hij zei: ヤGod heer door uw genade

Alzo zeker als ge wel kan

Zo moet ge mij heer heden

Van dit felle serpent bevrijden

Dat me deze angst heeft gedaan.ユ

500 Dus moest Walewein ginder staan.

Ze waren gevangen onderling

Zo vast, ze mochten niet scheiden

Nog meer naar achter gaan nog voort.

Walewein mocht nauwelijks een woord

505 Spreken: hij was zo zeer gebonden

Met de serpenten staart op dat ogenblik.

Het heeft hem gebracht in grote nood

En gaf hem erg menige stoot

Met de staart tegen de stenen

510 Soms groot, soms klein

En heeft hem in een put gestoken

Zodat hij nauwelijks kon spreken

Nog geen lid verroeren.

Het serpent scheurde met de klauwen

 515 Waleweinユ s wapens in die tijd.

Ook is hij in zijn staart gewonden

En zo vast daarin gevangen

Nauwelijks zal hij meer ontgaan

Van de pijn daar hij in is

520 Daar Walewein, wat zeker is.

Hij verloste zijn ene hand

Toen taste hij om zijn zwaard

Aan zijn zijde: het was verloren!

Nog weer naderhand nog daarvoor

525 Nee kwam Walewein in zulke nood.

Nu allereerst verwachtte hij dood te blijven.

Toen tastte hij voort aan zijn zijde

Een dolk: dus was hij blijde!

Hij bedankte God; hij had er reden voor.

[22] 530 Toen trok het uit Walewein, die koene

En stak naar het serpent hier en daar.

Het deed hem erg weinig daar

En het nee mocht hem niet baten.

Had hij zijn hoofd gehad buiten

535 Het was hem tot schande vergaan

Dat hij het zou steken of slaan.

Daarom had Walewein er nu van

Wel de hulp van een stuk van de speer

Dat het serpent aldus gevangen heeft.

540 Walewein, die in hachelijk levensgevaar is

- Hij nee mocht verweren met een hand -

De dolk nam die held

Daar hij het serpent mee stak

Zodat hem zijn hart brak

545 Ter navel min of meer.

Het serpent krijste luid: het was hem pijnlijk

Vanwege de benauwdheid van de dood.

Noch was Waleweinユ s benauwdheid groot:

Hij lag onder de serpenten voet.

550 Uit de wond kwam gelopen het bloed

Op hem heter dan een vuur.

Walewein sprak: ヤDit nee is geen dier;

Het is de duivel uit de hel

Die hier komt en wil me kwellen

555 En heeft me deze angst gedaan!

En noch nee kan ik niet ontkomen

Al is het beroofd van het lijf.

En al was ik sterker dan zij vijf

Zo kan ik me niet beraden

560 Ik nee moet koken en braden

- Die duivel heeft me zo gebonden -

Het bloed dat komt uit deze wonden.

Het lijkt me heter dan een vuur!ユ

Aldus lag Walewein onder dat dier

565 In de put, onder het serpenten bloed

[23] Dat hem te schouder over stroomde.

Dus deed hem het serpent grote narigheid.

Daar Walewein trok uit met de hand

De dolk met een gang

570 En hieuw op de staart van het serpent

Tot hij ze allemaal los knoopte

En zichzelf uit de ellende bracht

Die hem het serpent had gedaan.

Maar God dank hij is ontkomen!

575 En hij bedankte blijde

God van het hoge rijk.

Toen was hij blijde, toen hij dat zag

Dat het serpent alzo dood lag

Dat hem die kwelling had gedaan

580 En hij hem aldus is ontkomen.

Hij zei: ヤIk nee wil niet bezorgd zijn

Dat u heden of morgen

Een andere zal doen verdriet.

Ik hoop, dat nee gebeurt u niet.

585 Ik zal u eerder de voeten afslaan.ユ

Hij haastte zich en toen hij het had gedaan

Sprak hij; ヤIk hoop van onzer heer

U dwingt mensen nimmermeer

Zoals u hier vroeger hebt gedaan.

590 Het nee mocht niet tegen u uithouden

Mijn goede pantserhemd van de avonturen

Het mocht voor u niet standhouden:

U hebt het gescheurd en bloot gemaakt

Al mijn lijf en doorhouwen.

595 En door die scheur heb ik gevonden

 In mijn lijf diepe wonden

Alom en in mijn zijde.

Walewein was droevig en blijde:

Dat hij het serpent had gedood

 

 

600 Dies so haddi bliscap groot; 

Banderside so haddi toren

[24] Dat hi zijn zwaerd adde verloren. 

Sijns scilts moeste hi ooc derven 

Al soudi daer omme sterven:

605 Hi lach onder tserpent te broken. 

Maer dies es hi wel ghewroken. 

Sijn scacht was ooc mids ontwee: 

Diene wert hem nemmermee. 

Gringolet es hem ontgaen:

610 Dies moeste hi daer allene staen 

In avonturen van zinen live. 

Hi adde wonden driewerf vive 

Die hem tserpent adde ghegheven.

 Dus leeddi een onsochte leven.

615 Nochtan ne micte Walewein niet 

Up die pine ende up tverdriet 

Dat hem tserpent adde ghedaen 

Addi gheweten waer waert gaen 

Dat hi niemare hadde moghen horen

620 Vanden scaecspele achter of voren

Dus doolde hi den berch al dure 

Omme te zoekene avonture 

Die hire ghenouch vinden sal. 

Daer ghesciede hem dit gheval

625 Dat hi vant zijn goede zwaert 

Dat hi lief hadde ende waert.

Doe hief hijt up ende was blide 

Ende staect sciere an zine side 

In zinen scoe dien hi noch hevet.

630 Walewein zucht ende bevet: 

So zere smerten hem die wonden. 

Ende hi gheraecte ten selven stonden 

Daer die berch was ondaen. 

Doe ghinc hi vor die score staen

635 Ende vernam daer een scone lant. 

Ende Gringolet quam te hant 

Tote zinen here alstene sac

[25] Ghelopen aldat ghelopen mach 

Die vanden slaghen was mesmaect

640 Alsone tserpent adde gheraect 

Metten claeuwen in menigher stede. 

Nu hoort wat Walewein dede: 

Hi sat ende tinte sine wonden 

Die hire menighe hevet vonden

645 Over zijn lijf, doe hise sochte. 

Men seghet dat men niet ne mochte 

Waleweine van ghenen talve  

Vinden, hine hadde werc ende salve. 

Nu eist comen dat hire te doene hevet

650 Also zere als yemen die levet. 

Maer water was hem daer wel diere: 

Metten bloede moesti sciere 

Sine wonde wieken ende binden 

Alle die hire conste vinden.

655 Als hijt dus al hadde ghedaen 

So es hi weder up ghestaen 

Ende quam ghegaen te sinen paerde. 

Doe sach hi neder na die aerde: 

Doe dochte hem dat hi stont so hoghe

660 Men hadde niet met enen boghe 

Vander aerde connen gheslaen 

Tote daer Walewein was ghestaen! 

Hoe sal hi neder comen up daerde 

Met Gringolette sinen paerde?

665 Want die berch es also ghemaect: 

Al waerre een kerstijn up gheraect 

Hine mochte nieuwer neder gliden 

Hine viele int water in allen siden: 

Om dien berch liep ene riviere.

670 Soe was groot wijt ende liep sciere. 

Die berch waser uut ghewrocht 

Uter rivieren - heift hem ghedocht - 

Met groten stenen ende met starken

[26] echt ghelijc ere karken.

675 Ende inden berch ghinc ene score 

Daer tserpent voer dicken dore 

Ende hadder zijn nest in ghemaect 

Ende wilde niet dat men hem ghenaect: 

Men mochter qualike in ghewinnen.

680 Het verghinc Waleweine tonminnen 

Dat hi was comen in den berch.  

Hets wonder hine hadde groot erch 

Ontfaen: tserpent was so fel;  

Maer sine sake verghinc hem wel.

685 Also laghen sine avonturen. 

Bedi mochtijs te bet gheduren 

Hi seide: ヤIc bem der anxene ontgaen 

Die mi tserpent hevet ghedaen. 

Nochtan staet mi hier te zine

690 In vresen ende in groter pine 

Van minen live, in springhe sciere 

Vandesen berghe in die riviere. 

Beter es camp danne hals ontwee! 

Blevic hier binnen emmerme

695, Ic ne wiste wat eten no drinken.ユ

Aldus began hi hem bedinken. 

Nu moeti avonturen zijn leven 

Hi seide: ヤSterve ic, ic come ghedreven  

Weder daer men mi sal kinnen.

700 Hier mochtic lettel prijs ghewinnen. 

Storvic hierユ, sprac doe die here 

ヤMenne ghevreeschte nemmermer

Waer dat ic becomen ware.ユ 

Dus stont hi in groten vare

705 Bi Gringolette sinen wrene 

Ende gordene ende sat daer up allene. 

Hi seindem achter ende voren. 

Ende Gringolet hevet vercoren

 Die riviere ende spranc daer neder.

[27] 710 Boven ne keerden si nemmeer weder!  

Dies zijt seker ende wijs. 

Haddi gheweset van Parijs 

Here, hi adt wel gherne ghegheven  

Ende hi te Carlicen ware bleven!

715 Hi hilt hem vaste up zijn paer

Dat menigher marc was waert

So waer so hijs hadde te doene. 

Het was een deel nader noene 

Als hi dus voer in die riviere

720 Ende Gringolet ghinc zwemmen sciere. 

Nu es der Walewein gheraect 

Die vanden bloede was mesmaect 

Daer hi mach spoelen sine lede 

Die wel zere te menigher stede

725 Waren van wonden ende van bloede. 

Ende Gringolet dat wert so moede 

Van zwemmene dat nemmeer ne mochte. 

Doch swamt dat het lant gherochte 

Metten voeten ende stont al stille

730 Om dat hem rusten wille 

In gone riviere up een eylant. 

Het quam hem wel dat hijt vant: 

Hen hadde el niet dan thovet boven. 

Walewein mochts hem wel beloven

735 Dat hi zijn goede ors adde bescreden:  

Ic hope het salne wel bevreden. 

Het zwam vort an tander lant. 

Doe beette Walewein te hant 

In enen mersch die scone was

740 Ende ghinc sitten int groene gras. 

Die vanden live was mesmaect 

Hi was in felre stede gheraect 

Daer men hem deelde evel spel. 

Dat sceen an Gringoletten wel

745 Die lach als of hi ware doot.

[28] Dies was Waleweins rouwe groot. 

Hi trac dat gras uter aerde 

Ende ghinc tote sinen paerde 

Hi begonst torken ende wriven

750 Proeven oft hem mochte bliven. 

Doe spranct up: dies was hi blide 

Walewein, ende stont bi zire zide. 

Al haddem yemen willen deren 

Hine adde hem niewaer mede verweren:

755 Hine hevet no weder scilt no spere 

Daer hi hem mede mochte ter were 

Setten of hijs hadde te doene. 

Al was hi bloot, hi was coene. 

Sijn halsberch adde menighe scure:

760 Men sach zijn scone lijf al dure 

Dat hem tserpent hevet ghedaen. 

Nu moet hi dus allene staen 

Bi Gringolette zinen wrene. 

Echt gordine ende sat up allene.

765 Die tonghemake was wel zere 

Dat was Walewein, die here. 

Want hi ghenen wech ne sach 

Daer hi den scake volghen mach. 

Doe reet hi vaste al over dwers

770 Walewein, die scone mersch  

Onthier ende hi vernam 

Dat hi tenen weghe quam: 

Die hilt hi so hi best mochte.

Doe sach hi also hem dochte

775 Ene borch of soe ware van goude. 

Doe peinsde Walewein dat hi soude 

Daer in herberghen of hi mochte. 

Aldus sette hi zijn ghedochte. 

Doe reet hi darewaert herde zaen.

780 Doe docht soe hem in een water staen 

Ende up enen standaert ghewrocht van ondre.

[29] Daer woonde die coninc vanden Wondre.  

Wetti waer omme hi Wonder hiet? 

Ic saelt u segghen, ic ne laets niet:

785 Hi versciep hem tallen dieren 

Die zijn upt lant of in rivieren. 

Bander side sciep hi hem weder

Tallen voghelen die met vedere 

Moghen vlieghen in enich lant.

790 Ic wane wel dat men noit ne vant 

Scoonre borch dan hi hevet ene: 

Hen ware van kalke ende van stene 

Nochtan mocht soe niet scoonre wesen. 

Soe was ghescreven, diet conste lesen

795 Met goude buten ende binnen: 

Men mach die borch niet ghewinnen. 

Twater datter omme gheedt 

Het es ere alver milen breet:  

Men mach die borch niet ghenaken

800 Die die coninc hevet doen maken 

Hen si namelike van voren

Die strate hevet Walewein vercoren  

Diene toter porten brochte. 

Menich sins was zijn ghedochte.

805 Doe beette hi vordie borch sciere. 

Daer sach hi wonder menighertiere 

Alomme van herde menigher saken 

Die die coninc adde doen maken. 

Sijn paert liet hi beneden staen

810 Ende hi quam in die borch ghegaen.  

Daer vant hi den coninc Wondre  

Ende zinen sone Alydrisondre 

Ende tscaecspel tusschen hem beden staen 

Dat hem die pine al hadde ghedaen:

815 Daer up so speilden si ten scake. 

Doe was Walewein bet teghemake 

Danne hi was in langhen stonden

[30] Omme dat hi tscaecspel adde vonden  

Dat hi langhe adde ghesocht

820 Ende [hem] in menigher pinen brocht.  

Doe neech hi ende groette den coninc 

Ende sinen sone den jonghelinc. 

Si groettene weder in waren saken  

Ende stonden up vanden scake

825 Ende onthaelden Waleweyne den here 

Ende leeddene in waert biden ghere 

Die ghemaecs wel hadde te doene: 

Hi adde van sanderdaghes noene 

Gheweset in herde groter pine;

830 Dats sinen wapinen wel anschine 

Die so ghescuert zijn ende ghetrect: 

Hi scaemde hem dat menne sach ondect. 

Sijn sone leddene harentare.  

Die coninc Wonder werts gheware

835 Ende riep twe knapen dat si quamen 

Ende den here Waleweyne namen  

Ende leedden in ere kemenaden. 

Een ander cnape was die[s] beraden  

Ende quam te Gringoletten ghegaen

840 Daerne Waleweyn liet staen 

Beneden der brugghe als hi up quam. 

Men seghet ons dattie knape nam 

Gringoletten die wel sciere 

Was comen mesmaect uter riviere

845 Ende leeddene up een scone stal. 

Daer dedi hem tghemac al 

Dat men mochte doen enen paerde. 

Ic wane dat Walewein also begaerde. 

Hi torctene vaste ende wreef

850 Dat hem een twint niet ne bleef 

Over hem dat hem messat. 

Het hads te doene: het was so mat. 

Doe dedi hem of zijn ghereide

[31] Ende decket weder sonder beide.

855 Doe liep die cnape ende haelde coren 

Ende stortets hem ghenouch te voren. 

Doe quam hi weder up ghegaen. 

Dander twee cnapen waren ghestaen 

Bi Waleweine inder kemenaden

860 Ende daden hem grote ghenaden: 

Deen haelde water wel ghereet 

Te pointe cout te pointe heet 

Ende goot in ene cupe zaen; 

Dander knape was ghestaen

865 Bi hem ende ontwapenden gherede.

Doe dwoughen si zine scone lede 

Die waren mesmaect van diepen wonden  

Dier si menighe over hem vonden. 

Als sijt aldus hadden ghedaen

870 Doe leiden sine up een bedde zaen  

Dat rikelijc was ende diere 

Ende vulmaect in alre maniere: 

Van finen goude die pilare 

Entie sponden van yvare

875 Wel duer sneden ende duer houwen. 

Men mochter wonder groot in scouwen: 

Die maerken conste, hi mochter in zien 

Twonder dat in de warelt soude ghescien  

Vanden beghinsele tote dat soe enden

880 Sal: daer mochtijt ondervenden.  

Vier ingle stonden daer goudijn 

Die niet verbetert ne mochten zijn  

Die scone songhen ende clare. 

Der Walewein hi wert gheware

885 Dattie sanc die si gaven ute 

Was ghemaect met enen condute 

Dattie coninc vanden Wondre 

Dede maken inde borch van ondere. 

Ende elc hevet in zine hant

[32] 890 Enen saphier ende enen jochant; 

Indander hant enen carbonkel:  

Die maket licht daert was donker 

Dat te minnachte was also clare 

Als oft noenen daghes ware

895 Binnen der burch vanden stene. 

Daer wasser menich groot ende clene 

Omtrent dat bedde daer mense sach. 

Nu hoort wat crachte ant bedde lach: 

Ware een man up tbedde gheleghen

600 Dus zo had hij grote blijdschap;

Aan de andere kant zo had hij toorn

[24] Dat hij zijn zwaard had verloren.

Zijn schild moest hij ook missen

Al zou hij daarom sterven:

605 Hij lag onder het serpent gebroken.

Maar dus is hij goed gewroken.

Zijn schacht was ook middendoor stuk:

Die hem nimmermeer diende

Gringolet is hem ontgaan:

610 Dus moeste hij daar alleen staan

In gevaar van zijn leven.

Hij had wonden drie maal vijf

Die hem het serpent had gegeven.

Dus leidde hij een zwaar leven.

615 Nochtans nee bekommerde Walewein niet

Om de pijn en op het verdriet

Dat hem het serpent had gedaan

Had hij geweten waarheen te gaan

Dat hij nieuws had mogen horen

620 Van het schaakspel te enige tijd.

Dus doolde hij door de berg geheel  heen

Om te zoeken avonturen

Die hij er genoeg vinden zal.

Daar geschiedde hem dit geluk

625 Dat hij vond zijn goede zwaard

Dat hij lief had en waard.

Toen hief hij het op en was blijde

En stak het snel aan zijn zijde

In zijn schede die hij nog heeft.

630 Walewein zucht en beeft:

Zo zeer doen hem pijn die wonden.

En hij kwam dezelfde tijd terecht

Daar de berg was geopend.

Toen ging hij voor die scheur staan

635 En vernam daar een mooi land.

En Gringolet kwam gelijk

Naar zijn heer toen ze hem zag

[25] Gelopen al dat ze lopen mag

Die van de slagen was mismaakt

640 Toen hem het serpent had geraakt

Met de klauwen op menige plaats.

Nu hoort wat Walewein deed:

Hij zat en peilde zijn wonden

Die hij er menige heeft gevonden

645 Over zijn lijf, toen hij ze zocht.

Men zegt dat men niet nee mocht

Walewein van geen enkele kant hulp

Vinden, hij had doeken en zalf.

Nu is het gekomen dat hier iemand nodig is

650 Alzo zeer als iemand die leeft.

Maar water was hem daar wel duur:

Met het bloed moest hij snel

Zijn wonden bedoeken en binden

Allen die hij er kon vinden.

655 Toen hij het dus alle had gedaan

Zo is hij weer opgestaan

En kwam gegaan naar zijn paard

Toen keek hij naar beneden op de aarde:

Toen dacht hij dat hij zo hoog stond

660 Men had niet met een boog

Van de aarde kunnen schieten

Tot daar stond Walewein!

Hoe zal hij neer komen op de aarde

Met Gringolet zijn paard?

665 Want die berg is alzo gemaakt

Al was er een christen opgekomen

Hij mocht er naar beneden vallen

Of hij viel in het water aan alle kanten:

Om die berg liep een rivier.

670 Het was groot en breed en liep snel.

Die berg was er uit gevormd

Uit de rivier - heeft hij gedacht -

Met grote stenen en met sterke

[26] Recht gelijk een kerk.

675 En in de berg ging een spleet

Daar het serpent vaak door ging

En had er zijn nest in gemaakt

En wilde niet dat men hem aanraakt:

Men mocht er moeilijk binnen komen.

680 Het verging Walewein tot zijn verdriet

Dat hij was gekomen in de berg.

Het is wonder hij had groot letsel

Ontvangen: het serpent was zo fel;

Maar zijn zaak verging hem goed.

685 Alzo lagen zijn avonturen.

Daarom kon hij het te beter doorstaan

Hij zei: ヤIk ben het doodsgevaar ontgaan

Die me het serpent heeft gedaan.

Nochtans staat me hier te zijn

690 In vrees en in grote ellende

Van mijn lijf, ik spring snel

Van deze berg in de rivier.

Beter is een kamp dat de hals in twee!

Bleef ik hier binnen immermeer

695 Ik wist niet wat te eten of te drinken.ユ

Aldus begon hij zich te bedenken.

Nu moet hij riskeren zijn leven

Hij zei: ヤSterf ik, ik kom gedreven

Weer daar men mij zal kinnen.

700 Hier kan ik weinig eer behalen.

Stierf ik hierユ, sprak toen die heer

ヤMen komt nimmermeer te weten

Waar dat ik beland was.ユ

Dus stond hij in grote vrees

705 Bij Gringolet zijn paard

En haalde hem aan en sprong daarop alleen.

Hij zegende hem achter en voren.

En Gringolet heeft gekozen

De rivier en sprong daar neer.

[27] 710 Boven nee keerden ze nimmer weer!

Dat is zeker en gewis.

Had hij geweest van Parijs

Heer, hij had wel graag gegeven

Dat hij te Carlioen was gebleven!

715 Hij hield hem vast op zijn paard

Dat menige mark was waard (1)

Zo overal waar hij hem nodig had.

Het was een deel na de noen

Toen hij dus in de rivier ging

720 En Gringolet ging snel  zwemmen.

Nu is daar Walewein gekomen

Die van het bloed was mismaakt

Daar hij mag spoelen zijn leden

Die wel pijnlijk op menige plaats

725 Waren van wonden en van bloed.

En Gringolet die werd zo moe

Van zwemmen zodat het nimmer nee kon.

Toch zwom het totdat het land bereikte

Met de voeten en stond geheel stil

730 Omdat het rusten wil

In die rivier op een eiland.

Het bekwam hem goed dat hij het vond:

Het had niets ander dan het hoofd boven.

Walewein mocht zich wel gelukkig prijzen

735 Dat hij zijn goede paard had bestegen:

Ik hoop het zal hem wel bevrijden.

Het zwom voort naar het andere land.

Toen steeg Walewein gelijk af

In een weiland die mooi was

740 En ging zitten in het groene gras.

Die van het lijf was mismaakt

Hij was in uiterst gevaarlijke plaats geraakt

Waar hij het zwaar te verduren kreeg.

Dat scheen aan Gringolet wel

745 Die lag alsof het dood was.

[28] Dus was Waleweinユ s rouw groot.

Hij trok dat gras uit de aarde

En ging naar zijn paard

Hij begin het te roskammen en te wrijven

750 Beproeven of het leven kon behouden.

Toen sprong het op: dus was hij blijde

Walewein, en stond bij zijn zijde.

Al had hem iemand willen deren

Hij had nergens iets om hem mee te verweren:

755 Hij heeft nog schild nog speer

Daar hij hem mee mocht tot verweer

Zetten als hij het nodig had.

Al was hij ongewapend, hij was koen.

Zijn pantserhemd had menige scheur:

760 Men zag er zijn mooie lijf geheel door

Dat hem het serpent heeft gedaan.

Nu moet hij dus alleen staan

Bij Gringolet zijn paard.

Vervolgens aanhaalde en sprong er op alleen.

765 Die zeer te ongemak was

Dat was Walewein, die heer.

Want hij zag geen weg

Daar hij het schaakbord volgen kan

Toen reed hij er al snel er over

770 Walewein, dat mooie weiland

Totdat hij vernam

Dat hij bij een weg kwam:

Die hield hij zo goed hij kon.

Toen zag hij alzo hem leek

775 Een burcht alsof het van goud was

Toen peinsde Walewein dat hij zou

Daarin herbergen als hij mocht.

Aldus zette hij zijn gedachte.

Toen reed hij derwaarts erg gauw.

780 Toen leek ze hem in een water staan

En op een standaard gemaakt van onderen

[29] Daar woonde de koning van Wonder.

Weet ge waarom hij Wonder heet?

Ik zal het u zeggen, ik nee laat het niet:

785 Hij veranderde hem tot alle dieren

Die op het land zijn of in rivieren.

Aan de andere kant veranderde hij hem weer

Tot alle vogels die met veren

Kunnen vliegen in enig land.

Ik denk wel dat men nooit nee vond

Mooiere burcht dan hij heeft er een:

Het was van kalk en van stenen

Nochtans mocht het niet mooier wezen.

Zo was geschreven, die het kon lezen

795 Met goud buiten en binnen:

Men mag die burcht niet winnen.

Het water dat erom gaat

Het is eerder een halve mijl breed:

Men mag die burcht niet genaken

800 Die de koning heeft laten maken

Tenzij uitsluitend van voren.

Die straat heeft Walewein gekozen

Die hem tot de poort bracht.

In alle richtingen gingen zijn gedachte.

805 Toen steeg hij snel af voor die burcht.

Daar zag hij menigvuldige wonderen

Alom van zeer menigvuldige zaken

Die de koning had laten maken.

Zijn paard liet hij beneden staan

810 En hij kwam in de burcht gegaan.

Daar vond hij de koning Wonder

En zijn zoon Alidrisonder

En het schaakspel tussen hen beiden staan

Dat hem die moeite geheel had bezorgd:

815 Daarop zo speelden ze schaak.

Toen was Walewein beter op zijn gemak

Dan hij was in lange tijd

[30] Omdat hij het schaakspel had gevonden

Dat hij lang had gezocht

820 En hem in menige ellende gebracht.

Toen neeg hij en groette de koning

En zijn zoon de jongeling.

Ze begroetten hem weer oprecht

En stonden op van het schaken

825 En onthaalde Walewein de heer

En leidde hem naar binnen met een gang

Die gemak wel nodig had:

Hij had van de vorige dag vanaf noen

Geweest in erg grote pijn;

830 Dat is aan zijn wapens goed te zien

Die zo gescheurd en gehavend zijn:

Hij schaamde zich dat men het zo open en bloot zag.

Zijn zoon leidde hem hier en daar.

Die koning Wonder werd het gewaar

835 En riep twee knapen dat ze kwamen

En de heer Walewein namen

En leidden hem in een kamer.

Een andere knaap was aldus beraden

En kwam naar Gringolet gaan

840 Daar nee liet Walewein het staan

Beneden de brug toen hij erop kwam.

Men zegt ons dat die knaap nam

Gringolet die wel snel

Was gekomen mismaakt uit de rivier

845 En leidde het op een schone stal.

Daar deden ze het te gemak alles

Dat men mocht doen een paard.

Ik waan dat Walewein het alzo begeerde.

Hij droogde hem goed en wreef

850 Dat hem een niets nee bleef

Over hem dat ontsierde.

Het had het nodig: het was zo uitgeput.

Toen deed hij het af zijn zadel

[31] En bedekte het weer zonder te wachten.

855 Toen liep die knaap en haalde koren

En stortte het hem genoeg tevoren.

Toen kwam hij weer op gegaan.

De andere twee knapen waren gaan staan

Bij Walewein in de kamer

860 En bedienden hem welwillend:

De ene haalde water zonder omwegen

Heel goed van temperatuur

En goot het gelijk in een kuip;

De andere knaap was gaan staan

865 Bij hem en ontwapende hem direct.

Toen wasten ze zijn mooie leden

Die waren mismaakt van diepen wonden

Die ze er menige over hem vonden.

Toen zij het aldus hadden gedaan

870 Toen legden ze hem op een bed gelijk

Dat rijk was en duur

En volmaakt op alle manieren:

Van fijn goud de pilaren

En de sponden van ivoor

875 Goed uitgesneden en uitgehouwen.

Men mocht er wonder groot in aanschouwen:

Die er genoeg verstand van had, hij kon er in zien

Het wonder dat in de wereld zou geschieden

Van het begin totdat het eindigen

 880 Zal: daar kon hij het ontdekken.

Vier engelen stonden daar van goud

Die niet verbeterd nee mochten zijn

Die mooi en helder zongen.

De heer Walewein hij werd gewaar

885 Dat het gezang dat ze uitgaven

Was gemaakt met een buis

Dat de koning van Wonder

Liet maken in de burcht van onder.

En elk heeft in zijn hand

[32] 890 Een saffier en een robijn;

In de andere hand een karbonkel:

Die maakte het licht daar het donker was

Zodat het te middernacht was alzo helder

Alsof het midden op de dag was

895 Binnen de stenen burcht.

Daar waren er menige groot en klein

Omtrent dat bed daar men ze zag.

Nu hoort wat kracht aan het bed lag:

Was een man op het bed gelegen

(1) marc gewicht voor edel metal, 8 ons goud.

 

 

900 Al wari dor houwen ende duer sleghen 

Of haddi over hem enighe wonde 

Moeste hire up ligghen ene stonde 

Tote hi met slape ware bevaen  

Als hi weder up wilde staen

905 So wari gans ende ghesont 

Als hi noit was in enigher stont. 

Daer omme dedene die coninc Wonder  

Daer upligghen ende decken onder  

Die coverture daer hi ghenesen

910 Van sinen wonden soude wesen. 

Dus bleef hi met slape bevaen.

 Die inglen lieten haer singhen staen 

Die te voren songhen clare. 

Doe wert die coninc wel gheware

915 Dat Walewein lach ende sliep. 

Enen cnape dat hie riep  

Ende hi hiet hem of hi mochte 

Dat hi Waleweins wapine brochte. 

Men ghincse scueren ende maken clare.

920 So waer dat men wart gheware 

Datter ene maelge ghebrac 

Ic wane mer ene nieuwe in stac. 

Dus ghinc men scuren ende ghereiden 

Sine wapine sonder beiden.

925 Hier of ne wiste Walewein niet

[33] Die lach up tbedde daer menne liet 

Up slapen, dat diere was ende goet: 

So wel hem diere up slapen moet! 

Ende als sine wapine waren ghereit

930 Doe leidemer bi datter toe steit: 

Bede scilt ende daer toe spere  

Daer hi hem mede soude ter were 

Setten of hijs hadde te doene; 

Ende ene coverture groene

935 Met siden arde wel ghewrocht.  

Die coninc Wonder was wel bedocht 

Van harde menigherande saken 

Ende sprac tote sinen cnapen: 

ヤSect ons, es die spise ghereet?ユ

940 ヤNeen soe, here, Godweet.ユ 

ヤSo spoet daer mede, hets wel ghedaen 

Hets tijt dat wi eten gaen. 

Hier zijn zulke die gherne aten. 

Danne hevet mi ghene onmate

945 Al waert niemen danne mijn gast. 

Ic wane wel dat hi noch vast 

Also helpe mi God, van desen daghe!ユ 

Doe leidemen taflen uptie scraghe. 

Daer boven spreedde men die dwale.

950 Walewein ontspranc metter tale  

Uut sinen slape gans ende ghesont 

Als hi noit was tenigher stont.

 Daer omme dedene die coninc slapen  

Dat hi van allen onghemaken

955 Eer avont soude zijn ghenesen. 

ヤHelpt God!ユ sprac Walewein mettesen 

ヤWaer waert bem ic nu gheraect?

Ligghic hier al moedernaect? 

Ic ne hebbe cousen no scoen

960 No cleder die ic ane mach doen! 

Dies bem ic tonghemake zere.ユ

[34] Sprac deer Walewein die here. 

Dus verhorde die coninc claghen  

Waleweine ende dedem draghen

965 Een paer cleder van witter zide. 

Men brocht: dies was hi blide 

Als hise hadde in sine hant. 

Ic wane wel dat men noit ne vant 

Cleder die waren also diere.

970 Dat wonder was so menighertiere  

Dat andie cledre stont ghewrocht 

Men hadse om 甌 pont niet ghecocht. 

Hen es gheen clerc in al Parijs 

So wel gheleert no so wijs

975 Diet adde ghelesen oft gheraec[t]  

Dat andie cleder was ghemaect. 

Hi deedse an ende waser blide. 

Die coninc adde ten selven tide 

Doen maken een surcoot:

980 Het was scarlakijn root 

Met ermenien uut ghewrocht. 

Dit hevet men Waleweyne brocht